Εκκλησία: Ο άνθρωπος, κατά τη διδασκαλία του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητού, δεν ζει τυχαία ή απλώς υπό την επιρροή της χρονικότητας και της φθοράς, αλλά πορεύεται εντός ενός υπέρτατου σκοπού που του όρισε ο Δημιουργός του.
Του Παντελή Χαριτάκη
Ο σκοπός αυτός δεν είναι άλλος από την επιστροφή του στον Θεό, το Ον που τον δημιούργησε και του χάρισε την αθανασία και την αφθαρσία. Ο άνθρωπος, με τη λογική και το αυτεξούσιο που του δόθηκαν, μπορεί να αντισταθεί στις προκλήσεις του κόσμου αυτού και να επιτύχει τον προορισμό του προς την αιωνιότητα.
Ο άνθρωπος, ως το μοναδικό πνευματικό ον πάνω στη γη, φέρει την ικανότητα να ζει εντός του σώματος και του χρόνου με προορισμό τη σωτηρία της ψυχής του. Αυτό δεν γίνεται χωρίς κόπο και χωρίς τη συνεργασία του ανθρώπου με τη χάρη του Θεού. Η ζωή αυτή δεν είναι απλώς μία πορεία προς την ύλη και την υλική απόλαυση, αλλά η προσπάθεια να υπερβεί την πρόσκαιρη αυτή πραγματικότητα και να στραφεί προς τα αιώνια αγαθά. Η σωτηρία του ανθρώπου έγκειται στη γνώση αυτών των αιώνιων αγαθών, καθώς και στην κατανόηση του σκοπού της ύπαρξής του.
Αυτή η αναγκαιότητα να αντιληφθεί ο άνθρωπος τη δική του φύση και τον σκοπό της ζωής του, είναι θεμελιώδης και πρέπει να ενισχυθεί από την οικογενειακή, κοινωνική και σχολική εκπαίδευση. Η παιδεία αυτή δεν πρέπει να περιορίζεται στην εκμάθηση υλικών και κοσμικών γνώσεων, αλλά να περιλαμβάνει την αληθινή διδασκαλία περί του σκοπού της ζωής και της πορείας προς την αιωνιότητα, όπως αυτή διδάσκεται από την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση της Εκκλησίας.
Ο Απόστολος Παύλος, απευθυνόμενος στους Χριστιανούς, τονίζει την ανάγκη να μην πορεύονται σύμφωνα με τα κοσμικά πρότυπα και τις αμαρτωλές επιθυμίες της σάρκας. Η αναλγησία και η προσκόλληση στην ύλη είναι θανάσιμα πάθη που οδηγούν τον άνθρωπο μακριά από τη ζωή του Θεού και από τη σωτηρία. Ο Παύλος αναφέρει ότι ο Χριστιανός πρέπει να αντισταθεί στη φιλοδοξία, τη φιληδονία και τη φιλοπλουτία, τα οποία είναι τα μεγάλα όπλα του διαβόλου για να παρασύρει τον άνθρωπο μακριά από την αλήθεια και τη σωτηρία.
Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει τα τρία μεγάλα πάθη που παραπλανούν τον άνθρωπο: τη φιλοπλουτία, τη φιληδονία και τη φιλοδοξία. Αυτά τα πάθη προσπαθούν να πείσουν τον άνθρωπο ότι η ζωή του έχει νόημα μόνο αν επικεντρωθεί στις πρόσκαιρες απολαύσεις και τα υλικά αγαθά. Ωστόσο, ο Χριστός μας έδειξε τον τρόπο να τα νικήσουμε όλα αυτά. Κατά τη διάρκεια των πειρασμών στην έρημο, ο Χριστός αντιμετώπισε τον διάβολο και έδειξε ότι η σωτηρία δεν έρχεται από την υλική απόλαυση, αλλά από την πίστη στο Θεό και την υπακοή στη θεία βούληση.
Ο Χριστιανός, λοιπόν, καλείται να επιλέξει τη ζωή της καθαρότητας, της εγκράτειας και της ταπεινότητας. Ο κόσμος αυτός είναι περαστικός και γεμάτος πειρασμούς. Ο χρόνος μας είναι πολύτιμος και πρέπει να τον εξαγοράσουμε σωστά, δηλαδή να τον αξιοποιήσουμε για την αναζήτηση των αιώνιων αγαθών και τη σωτηρία της ψυχής μας. Ο Απόστολος Παύλος προτρέπει τους Χριστιανούς να εξαγοράσουν τον καιρό τους και να μην τον αναλώσουν σε μάταιες και ανούσιες απολαύσεις του κόσμου.
Αυτός ο χρόνος, που φαίνεται να κυλά γρήγορα, είναι γεμάτος πειρασμούς και θλίψεις, αλλά και ευκαιρίες για πνευματική πρόοδο. Όπως αναφέρει ο Απόστολος Παύλος στην επιστολή προς τους Κορινθίους, ο κόσμος αυτός είναι περιορισμένος και προσωρινός. Ο Χριστιανός δεν πρέπει να προσκολλάται στα υλικά αγαθά, γιατί αυτά είναι φθαρτά και θα παρέλθουν. Αντιθέτως, πρέπει να ζει με τρόπο που να προετοιμάζει την ψυχή του για την αιωνιότητα.
Η σωτηρία έρχεται μέσω της μετάβασης από τη φθορά στη αφθαρσία, από τον θάνατο στη ζωή. Ο Χριστιανός καλείται να αρνηθεί την αμαρτία και να ζήσει σύμφωνα με τις εντολές του Θεού, προσδοκώντας τη μακάρια ελπίδα και τη φανέρωση της δόξας του Θεού. Ο άνθρωπος, ως κληρονόμος του Θεού και συγκληρονόμος του Χριστού, έχει την ευθύνη να χρησιμοποιήσει το αυτεξούσιο που του δόθηκε και να επιλέξει τον δρόμο που οδηγεί στην αιώνια ζωή.
Σύμφωνα με τον Άγιο Συμεών τον Νέο Θεολόγο, η εξαγορά του χρόνου έχει μεγάλη σημασία, γιατί η σωτηρία εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούμε τις ευκαιρίες που μας δίνονται. Εάν αμελήσουμε τις πνευματικές μάχες και τις ενάρετες πράξεις, θα χάσουμε την αιώνια ευτυχία. Ο Χριστιανός πρέπει να ζει κάθε στιγμή της ζωής του με συνείδηση της αιωνιότητας και με τον στόχο της σωτηρίας της ψυχής του.
Έτσι, η ζωή του ανθρώπου, σύμφωνα με την διδασκαλία της Εκκλησίας, είναι μια πορεία προς την αθανασία και την αφθαρσία. Ο χρόνος δεν είναι κάτι που πρέπει να σπαταλάμε για τις πρόσκαιρες απολαύσεις, αλλά είναι μία ευκαιρία για πνευματική αναγέννηση και για την αναζήτηση του Θεού.
