Μερικές τροφές μπορούν να συμβάλουν ευκολότερα στο αίσθημα της πληρότητας από άλλα, κάτι που αναφέρεται ως «δύναμη κορεσμού» τους.
Ποια όμως μας χορταίνουν και γιατί πολλοί άνθρωποι έχουν την τάση να τρώνε περισσότερο από το κανονικό;
Κατά τη διάρκεια ενός γεύματος, το στομάχι εκτείνεται και εσωτερικοί νευρικοί δέκτες «αντιλαμβάνονται» τον όγκο των τροφίμων και την πίεση στο τοίχωμα του στομαχιού. Αυτοί οι δέκτες στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, προκαλώντας την αίσθηση της πληρότητας. Όταν το στομάχι κάνει τις περισταλτικές του κινήσεις και αδειάζει, εμφανίζεται πάλι η επιθυμία να φάμε.
Τα μεγαλύτερα γεύματα γεμίζουν το στομάχι για περισσότερο χρόνο και είναι πιο ικανοποιητικά από τα μικρότερα γεύματα. Τα συστατικά του γεύματος και η θερμοκρασία των τροφίμων μπορούν επίσης να επηρεάσουν το πόσο γρήγορα αδειάζει το στομάχι και, επομένως, το αίσθημα της πληρότητας.
Εντούτοις, μερικά τρόφιμα μπορούν να συμβάλουν ευκολότερα στο αίσθημα της πληρότητας (κορεσμός) από άλλα, και αυτό αναφέρεται ως «δύναμη κορεσμού» τους. Σε μια μελέτη 38 κοινών τροφίμων, άνδρες και γυναίκες κατανάλωσαν τρόφιμα με ίσο θερμιδικό περιεχόμενο και καταγράφηκε το αίσθημα πληρότητάς τους κάθε 15 λεπτά για 2 ώρες. Η υψηλότερη δύναμη κορεσμού βρέθηκε στα υψηλά επίπεδα πρωτεϊνών, διαιτητικών ινών και νερού και η χαμηλότερη δύναμη κορεσμού αφορούσε τα τρόφιμα με υψηλότερη περιεκτικότητα σε λίπος. Φρούτα και λαχανικά-ειδικά οι βραστές πατάτες-φάνηκαν να έχουν υψηλές τιμές κορεσμού, ενώ τα προϊόντα αρτοποιίας, όπως τα κέικ, τα κρουασάν και τα μπισκότα ήταν τα λιγότερα χορταστικά τρόφιμα. Τρόφιμα πλούσια σε πρωτεΐνες (ψάρια, κρέας, ψητά φασόλια, φακές και αβγά) και πλούσια σε υδατάνθρακες (ζυμαρικά, ρύζι, ψωμιά και δημητριακά ολικής αλέσεως) συμπεριλήφθηκαν μεταξύ των πιο χορταστικών τροφίμων.
Ενώ οι πρωτεΐνες φαίνεται να κατευνάζουν την πείνα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα απ’ ό,τι οι υδατάνθρακες, τα λίπη φαίνεται να μην επιδρούν σημαντικά ούτε στον κορεσμό ούτε στο χόρτασμα. Σ’ αυτό, πιθανώς, οφείλεται η ικανότητα που έχουν οι πλούσιες σε λίπος δίαιτες να οδηγούν σε παθητική υπερκατανάλωση τροφής, με συχνή συνέπεια την αύξηση του βάρους.
Τελικά, είναι ένα πρωινό με ψωμί ολικής αλέσεως και άπαχο ζαμπόν καλή επιλογή για να κατευνάσει την πείνα μέχρι το μεσημεριανό γεύμα; Έτσι φαίνεται∙ ωστόσο, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη πολλά για τη δύναμη κορεσμού πλήρων γευμάτων που συνδυάζουν διάφορα θρεπτικά συστατικά.
Ο μεγάλος αριθμός διαφορετικών παραγόντων που έχουν επιπτώσεις στην όρεξη και την πρόσληψη τροφής περιπλέκει τις μελέτες στον τομέα της πείνας και του κορεσμού. Εκτός από τους τύπους τροφίμων, το ποσοστό κορεσμού και η γευστικότητα, το κοινωνικό περιβάλλον, τα έθιμα, το μορφωτικό επίπεδο, το εισόδημα, το μέγεθος της μερίδας και ακόμη και η διάθεση είναι μερικοί από τους παράγοντες που μπορούν να έχουν επιπτώσεις στην πρόσληψη τροφίμων και το σωματικό βάρος.
