ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΜΟΝΑΧΟΥ: Στη σκιά του «φιάσκου της Γροιλανδίας» και των κραδασμών που άφησε στην ευρωπαϊκή ασφάλεια, η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου κατέγραψε μια νέα πραγματικότητα: διαφορετικός τόνος από την Ουάσινγκτον, αλλά ίδιο στρατηγικό μήνυμα.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο έτεινε χείρα φιλίας, μιλώντας για «αδιάσπαστο δεσμό», όμως πίσω από κλειστές πόρτες Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονταν ότι τίποτα δεν είναι όπως πριν.
Η Διάσκεψη φιλοξενήθηκε υπό την αιγίδα της Munich Security Conference, με τη συζήτηση να περιστρέφεται γύρω από το ΝΑΤΟ, την Ουκρανία και τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ. Ο Ρούμπιο επιχείρησε να αποφορτίσει το κλίμα, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «θα παραμείνουν παιδί της Ευρώπης», ωστόσο επανέλαβε σκληρές θέσεις για την ενεργειακή πολιτική και τη μετανάστευση, ευθυγραμμισμένες με τη γραμμή της Ουάσινγκτον.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε παρεμβάσεις της, τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την αμυντική της αυτάρκεια. Παράλληλα, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε επιχείρησε να καθησυχάσει, σημειώνοντας ότι η Συμμαχία παραμένει ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής ασφάλειας, ακόμη κι αν η Ουάσινγκτον ζητεί μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συνεισφορά.
Η Ουκρανία και οι παραχωρήσεις
Στο ουκρανικό μέτωπο, οι διαφορές ήταν εμφανείς. Η ευρωπαϊκή πλευρά επιμένει σε σκληρή γραμμή απέναντι στη Μόσχα, ενώ από αμερικανικής πλευράς διακινείται η ανάγκη «ρεαλιστικών παραχωρήσεων» για να προχωρήσουν συνομιλίες. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπενθύμισε ότι «οι παραχωρήσεις συζητούνται μόνο για την Ουκρανία, όχι για τη Ρωσία», καταχειροκροτούμενος.
Ευρωπαίοι υπουργοί μιλούν για «σοκ» που υπέστη η Ευρώπη τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά τις εντάσεις γύρω από τη Γροιλανδία και τις μονομερείς κινήσεις δασμών. «Αν σπάσεις κάτι, δεν το ξανακολλάς εύκολα», παραδέχθηκε ανώτερος αξιωματούχος.
Τι γράφουν τα διεθνή editions
Τα διεθνή editions αποτυπώνουν την αλλαγή κλίματος. Οι Financial Times – International Edition μιλούν για «στρατηγική απόσταση» που βαθαίνει, παρά τη ρητορική εξομάλυνσης. Το Politico Europeεπισημαίνει ότι η Ευρώπη «προετοιμάζεται για σενάριο μερικής αμερικανικής αποδέσμευσης», ενώ το The New York Times – International τονίζει ότι «η ρητορική Ρούμπιο στόχευσε στη διαχείριση ζημίας».
Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές: οι σχέσεις δεν έχουν διαρραγεί, αλλά έχουν μετασχηματιστεί. Η εμπιστοσύνη δεν θεωρείται πλέον δεδομένη.
Σενάρια για ευρωπαϊκή πυρηνική ομπρέλα
Στο περιθώριο της Διάσκεψης, Γερμανοί και Γάλλοι αξιωματούχοι επανέφεραν στο τραπέζι την ιδέα μιας ευρωπαϊκής πυρηνικής ομπρέλας. Το ενδεχόμενο συντονισμού με τη Γαλλία για κοινό αποτρεπτικό μηχανισμό συζητείται πιο ανοιχτά από ποτέ. Για πολλούς, πρόκειται για το πιο ηχηρό μήνυμα ότι η Ευρώπη δεν θεωρεί πλέον αυτονόητη την αμερικανική στρατηγική κάλυψη.
⸻
Ανάλυση: Νέα εποχή στις διατλαντικές σχέσεις
Η Διάσκεψη Μονάχου 2026 καταγράφει μια στροφή ιστορικής σημασίας. Η Ευρώπη κινείται προς μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία, ενώ οι ΗΠΑ διατηρούν ρητορική συνεργασίας με αυστηρούς όρους. Η «υπόθεση Γροιλανδίας» λειτούργησε ως καταλύτης, επιταχύνοντας μια τάση που ήδη υπέβοσκε.
Για την παγκόσμια ασφάλεια, η νέα ισορροπία δεν σημαίνει ρήξη, αλλά επαναπροσδιορισμό. Το ερώτημα δεν είναι αν το ΝΑΤΟ θα επιβιώσει· είναι αν θα λειτουργεί με την ίδια πολιτική συνοχή. Και αυτό, πλέον, παραμένει ανοιχτό.
