ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ: Μετά από τρία χρόνια πολέμου και δεκάδες αποτυχημένες προσπάθειες αποκλιμάκωσης, Ρωσία και Ουκρανία επιστρέφουν σήμερα στο τραπέζι του διαλόγου στην Κωνσταντινούπολη.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η έναρξη των διμερών επαφών έχει προγραμματιστεί για τις 12:30 το μεσημέρι της Παρασκευής, ενώ νωρίτερα, στις 10:45, θα προηγηθεί τριμερής σύνοδος με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ουκρανίας και της Τουρκίας. Η συγκυρία κρίνεται κρίσιμη, αλλά οι προσδοκίες από όλες τις πλευρές παραμένουν χαμηλές.
Διεθνή πρακτορεία: «Χαμηλές οι προσδοκίες, υψηλός ο συμβολισμός»
Όπως μεταδίδει το Deutsche Presse-Agentur (dpa), το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας έχει αναλάβει την πρωτοβουλία για την φιλοξενία των συνομιλιών, σε μια προσπάθεια της Άγκυρας να διατηρήσει ρόλο περιφερειακού διαμεσολαβητή. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εξετάζεται ακόμη και η πιθανότητα τετραμερούς συνάντησης —κάτι που ωστόσο δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Το ρωσικό TASS, επικαλούμενο πηγές του τουρκικού ΥΠΕΞ, μεταδίδει ότι θα προηγηθεί η τριμερής των ΗΠΑ, Ουκρανίας και Τουρκίας στις 10:45, ενώ η κύρια συνάντηση Ρωσίας–Ουκρανίας–Τουρκίας θα πραγματοποιηθεί στις 12:30. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν αναμένεται να απευθύνει εναρκτήρια ομιλία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της επανεκκίνησης των απευθείας επαφών.
🎥Awkward silence, an icy handshake, and no Putin in sight. Zelensky and Erdogan’s Istanbul meet sparks global buzz. Can Ukraine-Turkey talks push peace without Russia? Watch video for more details!https://t.co/WwX0HbCsSN pic.twitter.com/8mpHIOkT9T
— Hindustan Times (@htTweets) May 15, 2025
Ρωσία και Ουκρανία στο ίδιο δωμάτιο – χωρίς τους ηγέτες
Σύμφωνα με το Reuters, από την πλευρά της Ρωσίας η αντιπροσωπεία ηγείται από τον έμπιστο του Πούτιν και σύμβουλο του Κρεμλίνου, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι. Ο ίδιος δήλωσε μέσω βίντεο στο Telegram πως «η ρωσική ομάδα είναι έτοιμη για δουλειά» και ότι «περιμένει τους Ουκρανούς στις 10 το πρωί». Η δήλωση αυτή συνοδεύτηκε από ένα εμφανές μήνυμα πίεσης προς το Κίεβο.
Από την πλευρά της Ουκρανίας, σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr επικεφαλής της αντιπροσωπείας είναι ο υπουργός Άμυνας Ρουστέμ Ουμέροφ. Ο πρόεδρος Ζελένσκι αρνήθηκε να παρευρεθεί προσωπικά, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την απουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν, τονίζοντας ότι «δεν θα προσφέρει άλλοθι για μια παρωδία διαλόγου».
Ο ρόλος των ΗΠΑ και η παρουσία του Ρούμπιο
Σημαντικό είναι το γεγονός ότι παρών στη διαδικασία είναι ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος ανέλαβε πρόσφατα τον ρόλο με ιδιαίτερα σκληρή ρητορική κατά της Μόσχας. Όπως ανέφερε χθες σε δηλώσεις του, δεν έχει «μεγάλες προσδοκίες» από τις συνομιλίες, αλλά «οφείλει να στηρίξει οποιαδήποτε πρωτοβουλία που μπορεί να ανοίξει διπλωματικούς διαύλους».
Η συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, όπως αναφέρει το Associated Press, έχει περισσότερο συμβολικό παρά ουσιαστικό χαρακτήρα προς το παρόν. Ωστόσο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ θεωρεί ότι η παρουσία των ΗΠΑ λειτουργεί ως “εγγυητής ισορροπίας” σε μια στιγμή που η Ευρώπη εμφανίζεται θεσμικά αδύναμη και το ΝΑΤΟ κινείται με χαμηλές ταχύτητες.
⚡️ Head of the Russian Delegation for the talks with Ukraine Vladimir Medinsky:
💬 Tomorrow, starting 10 a.m., we will be waiting for the Ukrainian side, that should arrive for the meeting, to begin the talks.
📍 Istanbul, Türkiye. May 15, 2025 pic.twitter.com/vBgezVi1PJ
— MFA Russia 🇷🇺 (@mfa_russia) May 15, 2025
Ο φόβος του ναυαγίου και οι πολιτικές σκοπιμότητες
Παρά το διπλωματικό βάρος της σημερινής συνάντησης, αναλυτές από το Politico εκτιμούν ότι η σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας δεν πρόκειται να τερματιστεί με την τρέχουσα πρωτοβουλία. Τα βαθιά στρατηγικά συμφέροντα, η εδαφική φιλοδοξία του Κρεμλίνου και η επιμονή του Ζελένσκι σε πλήρη αποχώρηση των ρωσικών δυνάμεων από το Ντονμπάς, καθιστούν οποιοδήποτε σχέδιο ειρήνευσης εξαιρετικά δύσκολο.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκφράζουν την ανησυχία ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί τη διαδικασία για να ενισχύσει τη γεωπολιτική της εικόνα, ενώ άλλοι αναφέρουν πως η Μόσχα επιδιώκει να φανεί «πρόθυμη» για διάλογο ενόψει πιθανών μελλοντικών κυρώσεων.
Καταληκτική εκτίμηση
Η σημερινή διαδικασία, αν και ιστορική από συμβολική σκοπιά, παραμένει εύθραυστη και γεμάτη αβεβαιότητες. Με την απουσία των δύο ηγετών, τον Ζελένσκι να αποστασιοποιείται και τον Πούτιν να «στέλνει μήνυμα» με τον Μεντίνσκι, το πολιτικό κλίμα γύρω από τις συνομιλίες είναι πιο ψυχρό από ποτέ. Παρ’ όλα αυτά, η φυσική παρουσία αντιπροσωπειών σε κοινό χώρο, μετά από τρία χρόνια πολέμου, συνιστά ένα πρώτο βήμα — έστω και αν οι προσδοκίες είναι σχεδόν μηδενικές.
Ο επόμενος γύρος θα εξαρτηθεί από το αν σήμερα υπάρξει έστω μία κοινή δήλωση ή μηδενικό αποτέλεσμα. Η διπλωματία έκανε την κίνησή της. Η Ιστορία θα αποφασίσει αν θα είναι απλώς μια φωτογραφία ή η αρχή για κάτι περισσότερο.
