ΤΡΑΜΠ: Η επιχείρηση στο Καράκας ως «μήνυμα ισχύος»-Η εικόνα που επιχειρεί να περάσει η Ουάσινγκτον μετά τη σύλληψη Μαδούρο δεν περιορίζεται στην ίδια τη Βενεζουέλα. Στο επιτελείο Τραμπ, η επιχείρηση παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι οι ΗΠΑ μπορούν να «κλειδώσουν» εξελίξεις στη γειτονιά τους γρήγορα, με όρους που θέτουν οι ίδιες — ακόμη κι αν αυτό προκαλεί σοκ σε συμμάχους και αντιπάλους.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η διάσταση αυτή έχει σημασία γιατί μετατρέπει ένα επεισόδιο στη Λατινική Αμερική σε πιλοτική εφαρμογή μιας ευρύτερης στρατηγικής: πρώτα η «αυλή», μετά όλα τα υπόλοιπα.
Σε διπλωματικές αποστολές κρατών της περιοχής, η λέξη που ακούγεται πιο συχνά είναι «προειδοποίηση». Όχι μόνο προς τα καθεστώτα που θεωρούνται εχθρικά, αλλά και προς κυβερνήσεις που, χωρίς να είναι εχθροί, “πατούν” σε δύο βάρκες: συνεργάζονται με τις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα ανοίγουν οικονομικά και ενεργειακά κανάλια προς την Κίνα.
Επιστροφή στο «Δόγμα Μονρόε» με σύγχρονη ανάγνωση
Η συζήτηση για επιστροφή στο «Δόγμα Μονρόε» δεν είναι ιστορικό ανέκδοτο. Στο Office of the Historian το δόγμα περιγράφεται ως θεμέλιο της αμερικανικής πολιτικής για το Δυτικό Ημισφαίριο από το 1823: μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές δυνάμεις να μην επεμβαίνουν στις υποθέσεις της ηπείρου.
Η «μετάφραση» του 2026, όμως, δεν είναι Ευρώπη. Είναι Κίνα. Η έννοια του «μην μπαίνετε στη γειτονιά μας» παίρνει νέα μορφή: επενδύσεις, λιμάνια, δίκτυα, τεχνολογία, δάνεια, πετρέλαιο. Κι εκεί ακριβώς κουμπώνει το Καράκας: μια χώρα με τεράστια αποθέματα και στρατηγική θέση, που τα προηγούμενα χρόνια έγινε πεδίο κινεζικής οικονομικής διείσδυσης και ρωσικής πολιτικής/ασφαλείας στήριξης.
Η «σφαίρα επιρροής» και ο φόβος για ντόμινο στην περιοχή
Στη Λατινική Αμερική, ο παραδοσιακός θερμοστάτης των περιφερειακών ισορροπιών είναι ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών. Σε αρκετές πρωτεύουσες, διπλωμάτες εκτιμούν ότι η υπόθεση Βενεζουέλας —όπως κι αν κριθεί νομικά— θα πιέσει κυβερνήσεις να πάρουν καθαρότερη θέση: «με τις ΗΠΑ» ή «με τους ανταγωνιστές των ΗΠΑ».
Και εδώ εμφανίζεται το επόμενο κεφάλαιο: η Κούβα. Οι αναφορές του Τραμπ σε «αποτυχημένο κράτος» και η ρητορική περί «βοήθειας προς τους ανθρώπους» δημιουργούν ένα πλαίσιο που μπορεί να στηρίξει σκληρότερες κινήσεις: από οικονομική πίεση μέχρι επιχειρήσεις πληροφοριών και ενίσχυση αντικαθεστωτικών δικτύων. Στην ίδια «γκρίζα ζώνη» μπαίνουν και αιχμές προς Κολομβία και Μεξικό, με επιχείρημα τη ναρκο-οικονομία και τις ροές προς τις ΗΠΑ.
Η Κίνα ως «κρυφός αντίπαλος» πίσω από τον Μαδούρο
Η επίσημη κινεζική γραμμή —όπως εκφράζεται από το ΥΠΕΞ της Κίνας— κινείται σταθερά γύρω από έννοιες όπως κυριαρχία, μη ανάμειξη και απόρριψη «ηγεμονικών πράξεων».
Ωστόσο, πίσω από τις λέξεις βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα: το Πεκίνο έχει επενδύσει πολιτικά και οικονομικά στη Λατινική Αμερική για δύο λόγους. Πρώτον, για πρόσβαση σε πρώτες ύλες και ενέργεια. Δεύτερον, για γεωπολιτική «αντιστάθμιση» απέναντι στην αμερικανική πίεση στην Ασία. Αν η Ουάσινγκτον δείχνει ότι μπορεί να αναδιατάξει καθεστώτα στη δική της περιφέρεια, το Πεκίνο θα δεχθεί πίεση να απαντήσει — όχι απαραίτητα στη Βενεζουέλα, αλλά στο πεδίο που καίγεται περισσότερο για την Κίνα: την Ταϊβάν.
Η ρωσική ανάγνωση και το «καθρέφτισμα» με την Ουκρανία
Η Μόσχα, μέσω του ΥΠΕΞ της Ρωσίας, αντιμετωπίζει τη σύλληψη Μαδούρο ως κατάφωρη παραβίαση κυριαρχίας και ως προσπάθεια αλλαγής καθεστώτος με στρατιωτικά μέσα.
Το κρίσιμο εδώ είναι το «καθρέφτισμα»: Ρώσοι αναλυτές ήδη επιχειρούν να εντάξουν την υπόθεση στο επιχείρημα ότι οι μεγάλες δυνάμεις έχουν «ζώνες ζωτικών συμφερόντων». Και αυτό δεν είναι θεωρία — είναι αφήγημα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να σκληρύνει η ρωσική θέση στην Ουκρανία: «αν οι ΗΠΑ κάνουν Μονρόε στη Λατινική Αμερική, γιατί η Ρωσία να μην κάνει ‘ρωσικό κόσμο’ στην περιφέρειά της;». Σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ο φόβος είναι ότι τέτοια επιχειρήματα θα πέσουν στο τραπέζι σε κάθε επόμενο γύρο διπλωματίας ή πολεμικής κλιμάκωσης.
Ο ΟΗΕ, το “precedent” και ο κίνδυνος να γίνει κανόνας
Στον ΟΗΕ, το θέμα δεν είναι μόνο η Βενεζουέλα. Είναι το προηγούμενο. Αν η σύλληψη ενός εν ενεργεία ηγέτη μέσω στρατιωτικής επιχείρησης «περάσει» πολιτικά, τότε το διεθνές σύστημα μετακινείται ακόμη περισσότερο από κανόνες προς ισχύ.
Αυτό ακριβώς είναι που φοβίζει και συμμάχους των ΗΠΑ: δεν θέλουν να δικαιώσουν τον Μαδούρο, αλλά δεν θέλουν ούτε να ανοίξει πόρτα για παρόμοιες πρακτικές σε άλλες περιοχές.
Στο βάθος η Ουκρανία: λιγότερος χρόνος, περισσότερη πίεση
Η πιθανότητα να «τραβήξει» χρόνο και πόρους η νέα αμερικανική εμπλοκή στο Δυτικό Ημισφαίριο προκαλεί νευρικότητα για το ουκρανικό. Το ΝΑΤΟ επιμένει ότι η στήριξη προς την Ουκρανία παραμένει κεντρική, όμως στην πράξη όλοι γνωρίζουν ότι οι πολιτικές προτεραιότητες μιας υπερδύναμης μεταβάλλουν ρυθμούς, χρηματοδότηση και αντοχές.
Γι’ αυτό και η Βενεζουέλα δεν διαβάζεται μόνο ως Λατινική Αμερική. Διαβάζεται ως προμήνυμα: αν ο Τραμπ «κλειδώσει» την αυλή του, μπορεί να ζητήσει μετά “γρήγορες λύσεις” αλλού — και στην Ουκρανία να αυξηθεί η πίεση για συμφωνία με όρους που θα παρουσιαστούν ως ρεαλισμός, όχι ως υποχώρηση.
ΕΚΤΙΜΗΣΗ : η επιχείρηση στο Καράκας μοιάζει να είναι η αρχή ενός δόγματος «πρώτα η σφαίρα μας», με την Κούβα να μπαίνει στο κάδρο, την Κίνα να βλέπει απειλή στο δυτικό ημισφαίριο, τη Ρωσία να “καθρεφτίζει” την υπόθεση στην Ουκρανία — και τον ΟΗΕ να προειδοποιεί, σιωπηλά ή φανερά, ότι τα “precedents” σπάνια μένουν μεμονωμένα.
