ΗΠΑ: Μια πρώτη ανάσα πήραν οι διεθνείς αγορές μετά τη δίμηνη—στην πράξη δίβδομη; careful. Actually two-week ceasefire. Let’s correct.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης- tilegrafimanews.gr
Μια πρώτη ανάσα πήραν οι διεθνείς αγορές μετά τη συμφωνία για εκεχειρία δύο εβδομάδωνανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, με φόντο την προοπτική επανέναρξης των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα Στενά του Ορμούζ.
Όμως, όπως επισημαίνουν το Reuters, το Associated Press, το AFP, ο IEA και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η αποκλιμάκωση παραμένει εύθραυστη και οι ελπίδες για γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα ίσως αποδειχθούν πρόωρες.
Άμεση αντίδραση στις αγορές
Η πρώτη εικόνα ήταν καθαρά θετική: οι επενδυτές προεξόφλησαν ότι η εκεχειρία μπορεί να μειώσει, έστω προσωρινά, τον κίνδυνο για την παγκόσμια προσφορά ενέργειας. Το Brent υποχώρησε απότομα, με το Reuters να καταγράφει πτώση έως και 16% μέσα στην ημέρα και τιμές από περίπου 95 δολάρια έως 91,70 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο χαμηλότερο σχεδόν ενός μήνα. Την ίδια ώρα, ο ιαπωνικός Nikkei κινήθηκε ανοδικά κατά περίπου 5%, ενώ ο πανευρωπαϊκός STOXX 600 ενισχύθηκε κατά 3,6%, καθώς οι αγορές «διάβασαν» την εκεχειρία ως βραχυπρόθεσμη αποκλιμάκωση του ενεργειακού σοκ.
Γιατί το Ορμούζ παραμένει το κλειδί
Το κρίσιμο σημείο είναι τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η συμφωνία προβλέπει ότι το Ιράν θα κινηθεί προς επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού, όμως η πλήρης αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας απέχει ακόμη. Σύμφωνα με το Reuters, λίγο μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας καταγράφηκαν νέες επιθέσεις από την ιρανική πλευρά, κάτι που υπογραμμίζει πόσο εύθραυστη παραμένει η συμφωνία.
Τι λένε τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων
Το Reuters δίνει έμφαση στην πραγματική αγορά φυσικών φορτίων και όχι μόνο στην ψυχολογία των χρηματιστηρίων: μπορεί οι τιμές να έπεσαν, όμως η εφοδιαστική αλυσίδα παραμένει διαταραγμένη. Το Associated Press στέκεται κυρίως στη διπλωματική διάσταση της εκεχειρίας, επισημαίνοντας ότι η παύση των εχθροπραξιών δίνει χρόνο, αλλά όχι ακόμη λύση. Το AFP, από την πλευρά του, εστιάζει στη γεωπολιτική αστάθεια και στην πιθανότητα επανέναρξης των συγκρούσεων, εφόσον οι συνομιλίες δεν αποδώσουν γρήγορα. Με άλλα λόγια, οι διεθνείς ανταποκρίσεις συγκλίνουν σε ένα συμπέρασμα: η αγορά ανακουφίστηκε, αλλά δεν έχει πειστεί.
Τα φορτία που έχουν εγκλωβιστεί
Η κρίση δεν είναι θεωρητική. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters από την Kpler, περίπου 130 εκατ. βαρέλια αργού και 46 εκατ. βαρέλια διυλισμένων καυσίμων παραμένουν εγκλωβισμένα σε περίπου 200 δεξαμενόπλοια στην περιοχή, ενώ περίπου 1,3 εκατ. τόνοι LNG περιμένουν ασφαλή διέλευση. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν υπάρξει άμεση βελτίωση στο επίπεδο της ασφάλειας, θα χρειαστούν ημέρες ή και εβδομάδες για να αποσυμφορηθεί το σύστημα.
Γιατί η αγορά φοβάται ότι το πετρέλαιο δεν θα πέσει εύκολα
Η πτώση του Brent δεν σημαίνει αυτόματα επιστροφή σε «φθηνό πετρέλαιο». Το Axios σημειώνει ότι οι τιμές, αν και έπεσαν απότομα, παραμένουν αισθητά υψηλότερες από τα προπολεμικά επίπεδα, που κινούνταν γύρω στα 73 δολάρια. Ταυτόχρονα, το Reuters τονίζει ότι πολλοί πλοιοκτήτες παραμένουν διστακτικοί να επαναφέρουν τα πλοία τους στον Κόλπο, φοβούμενοι νέα ανάφλεξη. Αυτό σημαίνει ότι οι ναύλοι δύσκολα θα αποκλιμακωθούν γρήγορα και, κατά συνέπεια, το κόστος ενέργειας μπορεί να παραμείνει elevated ακόμη και με εκεχειρία.
Η παραγωγή δεν ξαναρχίζει με το πάτημα ενός κουμπιού
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η παραγωγή. Σύμφωνα με το Reuters, οι εξαγωγές μέσω Ορμούζ είχαν μειωθεί τόσο ώστε η παραγωγή της περιοχής υποχώρησε κατά περίπου 7,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ μέρος των πετρελαϊκών και αεριοπαραγωγικών υποδομών έχει υποστεί ζημιές από πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις. Ακόμη και οι μεγάλοι παίκτες, όπως η Saudi Aramco και η ADNOC, αναμένεται να κινηθούν προσεκτικά, καθώς η πλήρης επανεκκίνηση απαιτεί τεχνικό χρόνο, προσωπικό, εξοπλισμό και – πάνω από όλα – βεβαιότητα ότι η εκεχειρία δεν θα σπάσει.
Όλο το τελευταίο παρασκήνιο της εκεχειρίας
Στο διπλωματικό πεδίο, το Axios αποκάλυψε ότι η καθοριστική στροφή ήρθε όταν ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έδωσε εντολή στους διαπραγματευτές να κινηθούν προς συμφωνία, ενώ από την άλλη πλευρά η Ουάσιγκτον ετοίμαζε μαζικά πλήγματα σε ιρανικές υποδομές. Το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει ότι οι τελικές συνεννοήσεις πέρασαν μέσα από Πακιστανούς διαμεσολαβητές, τηλεφωνήματα του Τζέι Ντι Βανς, άμεση εμπλοκή του Νετανιάχου και τελική παρέμβαση του Τραμπ λίγο πριν δοθεί εντολή παύσης επιχειρήσεων. Παράλληλα, σύμφωνα με το Reuters, οι συνομιλίες αναμένεται να συνεχιστούν στο Πακιστάν, με βασικό ζητούμενο όχι μόνο την εκεχειρία, αλλά και το πυρηνικό πρόγραμμα, τον εμπλουτισμό ουρανίου και τη βαλλιστική απειλή.
Τι να περιμένουν τώρα οι αγορές
Το βασικό σενάριο για τις επόμενες ημέρες είναι μεταβλητότητα με έντονα σκαμπανεβάσματα. Αν η εκεχειρία σταθεροποιηθεί και το Ορμούζ λειτουργήσει ξανά χωρίς νέα επεισόδια!
