Τραμπ: Ένα νέο μέτωπο έντασης διαμορφώνεται στις ευρωατλαντικές σχέσεις, με αφορμή τις δηλώσεις και τις κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ γύρω από τη Γροιλανδία.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης – tilegrafimanews.gr
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται αποφασισμένη να απαντήσει συντονισμένα σε κάθε μορφή πολιτικού ή οικονομικού εκφοβισμού από την Ουάσινγκτον, στέλνοντας το μήνυμα ότι τα όρια της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και της διεθνούς νομιμότητας δεν είναι διαπραγματεύσιμα.
Οι δηλώσεις του Γάλλου υπουργού Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό αποκάλυψαν ότι στο παρασκήνιο διαμορφώνεται ήδη ένα συγκεκριμένο σχέδιο αντίδρασης, το οποίο θα τεθεί άμεσα στο τραπέζι των ευρωπαίων εταίρων.
Μιλώντας στο ραδιόφωνο France Inter, ο Μπαρό ξεκαθάρισε ότι η Γαλλία εργάζεται εντατικά τις τελευταίες ημέρες για να προετοιμάσει απάντηση σε κάθε είδους πίεση ή απειλή, ανεξαρτήτως προέλευσης. Όπως τόνισε, στόχος δεν είναι μια μονομερής αντίδραση, αλλά μια συλλογική ευρωπαϊκή στάση που θα είναι πειστική και αποτελεσματική. Το σχέδιο αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, θα ολοκληρωθεί τις προσεχείς ημέρες και θα παρουσιαστεί στους βασικούς εταίρους της Γαλλίας, σηματοδοτώντας μια πιο σκληρή γραμμή της ΕΕ απέναντι στις αμερικανικές πρωτοβουλίες.
Η αφορμή για την ευρωπαϊκή κινητοποίηση είναι οι επαναλαμβανόμενες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ στην ανάγκη οι ΗΠΑ να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας. Δηλώσεις που, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες κυρώσεις που επέβαλε η Ουάσινγκτον σε ευρωπαίους αξιωματούχους, ερμηνεύονται στις Βρυξέλλες ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης. Ο Μπαρό υπενθύμισε ότι ανάμεσα στα πρόσωπα που βρέθηκαν στο στόχαστρο ήταν και ο πρώην Ευρωπαίος Επίτροπος Τιερί Μπρετόν, λόγω της στάσης του υπέρ αυστηρότερου ρυθμιστικού πλαισίου για τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας – ένα ακόμη αγκάθι στις σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, η Γαλλία επιδιώκει να συγκροτήσει ένα άτυπο αλλά ισχυρό ευρωπαϊκό «τρίπτυχο» με τη Γερμανία και την Πολωνία. Όπως δήλωσε ο Γάλλος ΥΠΕΞ, οι τρεις αυτές χώρες διαθέτουν το ειδικό βάρος και την επιρροή που απαιτείται για να διαμορφώσουν μια κοινή ευρωπαϊκή στάση. Η συζήτηση με τους ομολόγους του στο Βερολίνο και τη Βαρσοβία εντός της ημέρας θεωρείται κρίσιμη, καθώς από αυτήν θα προκύψει η τελική μορφή της ευρωπαϊκής απάντησης. Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη δεν θα αντιδράσει κατακερματισμένα, αλλά ως ενιαίο πολιτικό μπλοκ.
Παρά την ένταση, ο Μπαρό επιχείρησε να κρατήσει ανοιχτούς τους διαύλους με την Ουάσινγκτον. Αναφέρθηκε στη συνομιλία που είχε με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος –σύμφωνα με τον Γάλλο αξιωματούχο– απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης στη Γροιλανδία. Μάλιστα, διαβεβαίωσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει σενάριο αντίστοιχο με όσα συνέβησαν στη Βενεζουέλα. Η διαβεβαίωση αυτή, ωστόσο, δεν καθησυχάζει πλήρως τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς ο Λευκός Οίκος έχει παραδεχθεί ότι εξετάζονται διάφορες επιλογές για τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ακόμη και με τη χρήση του αμερικανικού στρατού.
Την ίδια στιγμή, οι ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πολωνίας, της Δανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου εξέδωσαν κοινό ανακοινωθέν, με το οποίο ξεκαθαρίζουν ότι μόνο η Δανία και η Γροιλανδία μπορούν να αποφασίζουν για το μέλλον του νησιού. Η δήλωση αυτή βασίζεται ευθέως στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, που προβλέπουν τον σεβασμό της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του απαραβίαστου των συνόρων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διάσταση της ασφάλειας. Η Γροιλανδία αποτελεί τμήμα της ευρύτερης αρχιτεκτονικής ασφάλειας της Αρκτικής, περιοχής που το ΝΑΤΟ έχει αναγνωρίσει ως στρατηγική προτεραιότητα. Στο κοινό ευρωπαϊκό κείμενο υπογραμμίζεται ότι η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλίζεται συλλογικά, σε στενό συντονισμό με τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Με άλλα λόγια, η Ευρώπη απορρίπτει κάθε μονομερή ενέργεια, επιμένοντας σε πολυμερή διαχείριση και θεσμική συνεργασία.
Το διακύβευμα ξεπερνά τη Γροιλανδία. Αγγίζει τον ίδιο τον ρόλο της Ευρώπης ως γεωπολιτικού παράγοντα, ικανού να υπερασπίζεται τα συμφέροντα και τις αρχές του. Αν το ευρωπαϊκό «τρίπτυχο» αποδειχθεί λειτουργικό, θα αποτελέσει πρόκριμα για μια πιο αποφασιστική ΕΕ απέναντι στις πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων. Αν όχι, ο κίνδυνος είναι να ενισχυθεί η εικόνα μιας Ευρώπης που αντιδρά, αλλά δεν αποτρέπει. Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν η ευρωπαϊκή απάντηση θα είναι απλώς ρητορική ή αν θα σηματοδοτήσει μια νέα φάση στρατηγικής αυτοπεποίθησης.
