Το Πεκίνο εγκαταλείπει τη διπλωματική γλώσσα
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Η Κίνα δεν χρησιμοποίησε τον όρο «πόλεμος» κυριολεκτικά. Αλλά η στρατηγική της τις τελευταίες εβδομάδες συνιστά μια επιθετική στροφή απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο την αμφισβήτηση της παγκόσμιας κυριαρχίας της Ουάσινγκτον.
Στον πυρήνα της σύγκρουσης βρίσκεται η Ταϊβάν, ο εμπορικός πόλεμος, η κούρσα για την τεχνητή νοημοσύνη και το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Το Κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών ήδη χαρακτήρισε τις πρόσφατες κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ ως «απερίσκεπτες και επιθετικές ενέργειες» που πλήττουν την εθνική κυριαρχία της Κίνας. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του κινεζικού ΥΠΕΞ, η υποστήριξη της Ταϊβάν από Αμερικανούς αξιωματούχους συνιστά παραβίαση των συμφωνιών του 1979.
Οι δεσμοί Τραμπ και Ταϊβάν
Η αφορμή δόθηκε όταν ο Τραμπ, σε ιδιωτική του συνάντηση με εκπροσώπους της Ταϊπέι, δεσμεύτηκε ότι θα προσφέρει στρατιωτική και τεχνολογική υποστήριξη στην Ταϊβάν εάν επανεκλεγεί.
Παράλληλα, Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές, σε κλειστή συνάντηση στην Ουάσινγκτον, φέρονται να υποσχέθηκαν «διπλωματική αναγνώριση της Ταϊβάν ως ανεξάρτητου κράτους». Αυτή η δήλωση λειτούργησε σαν σπίθα. Η κινεζική απάντηση ήταν αστραπιαία.
Τεχνολογικός αποκλεισμός και αντεπίθεση
Ο πιο άμεσος «πόλεμος» της Κίνας ήταν στην τεχνολογία. Η κυβέρνηση Σι Τζινπίνγκ ανακοίνωσε έκτακτο πρόγραμμα επενδύσεων σε κινεζικές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και ημιαγωγών. Παράλληλα, απαγορεύτηκε η χρήση λογισμικών της Microsoft, της Apple και της Google σε κρατικούς υπολογιστές, σε μια κίνηση με έντονο πολιτικό συμβολισμό.
Σύμφωνα με το Κινεζικό Υπουργείο Βιομηχανίας και Πληροφορικής, η απόφαση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της «τεχνολογικής αυτονομίας» και της εθνικής ασφάλειας. Αναλυτές εκτιμούν ότι πρόκειται για την πιο ριζοσπαστική τεχνολογική ρήξη των τελευταίων δεκαετιών.
Πόλεμος νομισμάτων: η αποδολαριοποίηση ενισχύεται
Σε χρηματοοικονομικό επίπεδο, η Κίνα κλιμακώνει την αποδολαριοποίηση. Νέες συμφωνίες με τη Βραζιλία, την Ινδονησία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα για συναλλαγές σε γουάν ενισχύουν τον στόχο του Πεκίνου: να μετατρέψει το κινεζικό νόμισμα σε εναλλακτικό αποθεματικό.
Παράλληλα, το Υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ ανακοίνωσε νέους ελέγχους στις κινεζικές επενδύσεις στη Silicon Valley, κάτι που θεωρείται ως μια άμεση αντίδραση στον κινεζικό επεκτατισμό. Σύμφωνα με δημοσίευμα του αμερικανικού φορέα, πρόκειται για «στοχευμένα μέτρα προστασίας της εθνικής και οικονομικής ασφάλειας».
Ο ρόλος της Ρωσίας και της BRICS+
Το Πεκίνο πλέον ενισχύει ανοιχτά τον άξονα των BRICS+, με τη Ρωσία, το Ιράν και τη Νότια Αφρική να παίζουν ρόλο –κλειδί. Οι χώρες αυτές σχεδιάζουν την ίδρυση ενός νέου ψηφιακού νομίσματος, που θα ανταγωνίζεται άμεσα το δολάριο στις διεθνείς ενεργειακές συναλλαγές.
Παράλληλα, η Κίνα προχωρά σε κοινά ναυτικά γυμνάσια με τον ρωσικό στόλο στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Η γεωπολιτική σύγκλιση Κίνας–Ρωσίας δείχνει ότι η σύγκρουση με τις ΗΠΑ έχει περάσει στο επίπεδο του παγκόσμιου ανταγωνισμού στρατηγικών συνασπισμών.
Επόμενο μέτωπο: Η Αφρική
Η κινεζική παρουσία στην Αφρική ενισχύεται με ρυθμούς-ρεκόρ. Σε πολλές χώρες, κινεζικά στρατιωτικά κονβόι προσφέρουν «προστασία» σε υποδομές, ενώ αναπτύσσονται και ειδικές οικονομικές ζώνες αποκλειστικά για κινεζικές εταιρείες.
Η Ουάσινγκτον βλέπει με ανησυχία τις εξελίξεις, αλλά τα περιθώρια αντίδρασης στενεύουν, καθώς οι αμερικανικές επενδύσεις υπολείπονται σημαντικά. Ο έλεγχος της Αφρικής από την Κίνα μπορεί να αποδειχθεί το καθοριστικό γεωστρατηγικό πλεονέκτημα τα επόμενα χρόνια.
Ένας πόλεμος χωρίς σφαίρες – αλλά με παγκόσμιες επιπτώσεις
Η σύγκρουση ΗΠΑ–Κίνας δεν αφορά πλέον μόνο δασμούς και γεωπολιτική ρητορική. Μετατρέπεται σε μια μάχη παγκόσμιου ελέγχου: του νομίσματος, της τεχνολογίας και της επιρροής. Η τακτική του Τραμπ να εμπλέξει απευθείας την Ταϊβάν ενδέχεται να επιταχύνει την οριστική ρήξη.
Όσο ο πόλεμος αυτός παραμένει «ψυχρός», η παγκόσμια οικονομία θα αποσταθεροποιείται. Αλλά αν χαθεί ο έλεγχος, οι συνέπειες θα είναι απρόβλεπτες – και ενδεχομένως καταστροφικές.
