Ισραήλ: Με ένα σκληρό βίντεο διάρκειας σχεδόν 11 λεπτών απάντησαν οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ισραήλστους ισχυρισμούς της Χαμάς ότι δεν στόχευσε αμάχους κατά τη φονική επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Το υλικό, που δημοσιοποιήθηκε μέσω επίσημων καναλιών των IDF, παρουσιάζεται ως απάντηση στο έγγραφο 42 σελίδων της παλαιστινιακής οργάνωσης, το οποίο επιχειρεί να αποδομήσει την κατηγορία περί συστηματικής στοχοποίησης πολιτών.
Στην ανάρτηση των IDF επισημαίνεται ότι το βίντεο περιλαμβάνει «μόνο ένα μικρό μέρος των βάρβαρων πράξεων που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της σφαγής» και καταλήγει με τη φράση: «Αυτοί δεν είναι ισχυρισμοί, αυτά είναι τεκμηριωμένα γεγονότα». Η ισραηλινή πλευρά υποστηρίζει ότι το οπτικοακουστικό υλικό προέρχεται από κάμερες ασφαλείας, καταγραφές σωμάτων πρώτης ανταπόκρισης και ψηφιακά δεδομένα που συλλέχθηκαν τις πρώτες ώρες και ημέρες μετά την επίθεση.
Από το αφήγημα στην τεκμηρίωση
Η επιλογή του Ισραήλ να απαντήσει με ωμό οπτικό υλικό δεν είναι τυχαία. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι πρόκειται για μια συνειδητή στρατηγική μετατόπισης της συζήτησης από το επίπεδο των πολιτικών αφηγημάτων στο επίπεδο των αποδείξεων. Το Τελ Αβίβ επιχειρεί να αποτρέψει, όπως τονίζεται, μια προσπάθεια «εξωραϊσμού» ή σχετικοποίησης της επίθεσης, την ώρα που η Χαμάς ζητά διεθνή έρευνα για τα γεγονότα.
Στην έκθεση της Χαμάς, η οποία διακινήθηκε και από τον επικεφαλής του Euro-Med Human Rights Monitor, υποστηρίζεται ότι υπήρχαν οδηγίες αποφυγής αμάχων και ζητείται παρέμβαση διεθνών θεσμών. Το Ισραήλ απορρίπτει πλήρως αυτή την εκδοχή, τονίζοντας ότι τα πλάνα καταγράφουν στοχευμένες επιθέσεις σε πολίτες, κατοικίες και δημόσιους χώρους.
Η 7η Οκτωβρίου και το ανθρώπινο κόστος
Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 παραμένει η πιο αιματηρή στην ιστορία του σύγχρονου Ισραήλ. Περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι σκοτώθηκαν, ενώ 251 απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Γάζα. Ιδιαίτερο βάρος έχει η σφαγή στο μουσικό φεστιβάλ Supernova, όπου 348 νέοι βρέθηκαν δολοφονημένοι, γεγονός που προκάλεσε παγκόσμιο σοκ και μαζικές καταδίκες.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ανάμεσα στα θύματα υπήρχαν πολίτες από τουλάχιστον 40 χώρες, γεγονός που προσέδωσε στην επίθεση διεθνή διάσταση. Αμερικανοί, Ευρωπαίοι, Ασιάτες και πολίτες χωρών της Λατινικής Αμερικής συγκαταλέγονται στους νεκρούς και τους απαχθέντες, στοιχείο που ενισχύει το επιχείρημα του Ισραήλ ότι δεν πρόκειται για «τοπικό επεισόδιο», αλλά για επίθεση με παγκόσμιες προεκτάσεις.
Η διεθνής διάσταση και τα πρακτορεία ειδήσεων
Τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων αντιμετωπίζουν το νέο βίντεο ως κρίσιμη παρέμβαση στον πόλεμο της πληροφορίας. Το Reuters μεταδίδει ότι το Ισραήλ επιδιώκει να αντικρούσει προληπτικά κάθε νομική ή πολιτική πρωτοβουλία που θα μπορούσε να βασιστεί στους ισχυρισμούς της Χαμάς. Αντίστοιχα, το Associated Press σημειώνει ότι η δημοσιοποίηση του υλικού ενδέχεται να επηρεάσει τη συζήτηση σε διεθνή φόρα, όπου αυξάνονται οι πιέσεις για ανεξάρτητες έρευνες.
Στο ίδιο πλαίσιο, ευρωπαϊκά μέσα επισημαίνουν ότι η μάχη της εικόνας και των αποδείξεων θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις μελλοντικές νομικές κινήσεις, τόσο από πλευράς Ισραήλ όσο και από πλευράς παλαιστινιακών οργανώσεων.
Διεθνείς θεσμοί και νομικό πεδίο
Η Χαμάς ζητά την εμπλοκή του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου ή τη σύσταση ανεξάρτητης διεθνούς επιτροπής για να εξεταστούν οι απώλειες αμάχων. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι κάθε σοβαρή έρευνα οφείλει να λάβει υπόψη τα ντοκουμέντα που παρουσιάζονται στο βίντεο, τα οποία –όπως αναφέρει– αποδεικνύουν πρόθεση και συστηματικότητα στη στοχοποίηση πολιτών.
Παράλληλα, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με υπηρεσίες του να συλλέγουν στοιχεία για τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου και τις επιπτώσεις του πολέμου στη Γάζα. Ωστόσο, η αντιπαράθεση γύρω από το ποιος ελέγχει το αφήγημα και ποια στοιχεία θεωρούνται αξιόπιστα παραμένει έντονη.
Ένας πόλεμος εικόνων και μνήμης
Το βίντεο των IDF δεν στοχεύει μόνο στη διεθνή κοινότητα, αλλά και στη διατήρηση της συλλογικής μνήμης για την 7η Οκτωβρίου. Για το Ισραήλ, η δημοσιοποίηση των πλάνων αποτελεί απάντηση σε κάθε απόπειρα άρνησης ή αναθεώρησης των γεγονότων. Για τους επικριτές, εγείρει ερωτήματα για τα όρια της δημοσιοποίησης σκληρού υλικού.
