ΤΡΑΜΠ: Οι τελευταίες εξελίξεις με την πιθανότητα επιβολής οριζόντιων δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες στα ευρωπαϊκά προϊόντα έχουν προκαλέσει ανησυχίες στις αγορές και στην επιχειρηματική κοινότητα.
Του Παντελή Χαριτάκη
Παρότι η άμεση επίπτωση στην ελληνική οικονομία αναμένεται να είναι περιορισμένη, οι έμμεσες συνέπειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκαλούν ανησυχίες για τις εξαγωγές και την τουριστική βιομηχανία της χώρας μας.
Μικρή εξάρτηση της Ελλάδας από τις ΗΠΑ
Οι ελληνικές εξαγωγές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύουν περίπου το 5% των συνολικών εξαγωγών μας, με αξία που έφτασε τα 2,4 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 20% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Αν και η αξία αυτή είναι σημαντική, αντιστοιχεί μόλις στο 1% του ελληνικού ΑΕΠ, περιορίζοντας τη συνολική οικονομική εξάρτηση από την αμερικανική αγορά.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο μερίδιο των ελληνικών εξαγωγών κατευθύνεται προς την Ευρώπη, από όπου προέρχεται και το 55% των τουριστικών εσόδων της χώρας. Οι έμμεσες συνέπειες ενδέχεται να είναι πιο σοβαρές, καθώς η επιβολή δασμών μπορεί να επηρεάσει την οικονομική σταθερότητα των ευρωπαϊκών αγορών.
Ειδικές κατηγορίες ελληνικών προϊόντων
Οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ περιλαμβάνουν τρόφιμα, όπως ελαιόλαδο, φρούτα, φέτα και antipasti, καθώς και βιομηχανικά προϊόντα και χημικά. Τα αγροδιατροφικά προϊόντα είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις μεταβολές των δασμών, δεδομένου ότι πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν επενδύσει σε αυτήν την αγορά.
Αντίστοιχα, οι εισαγωγές από τις ΗΠΑ περιλαμβάνουν κυρίως πετρέλαιο, LNG και μηχανήματα. Το 2023, οι εισαγωγές αυτές άγγιξαν τα 574,9 εκατ. ευρώ για καύσιμα και λιπαντικά, ενώ συνολικά οι εισαγωγές μας από τις ΗΠΑ έφτασαν τα 1,5 δισ. ευρώ.
Αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές
Η πιθανή αλλαγή της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής δημιουργεί ανησυχίες για την οικονομική σταθερότητα στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, οποιαδήποτε επιβράδυνση στην ανάπτυξη της Ευρωζώνης μπορεί να επηρεάσει και την ελληνική οικονομία, αν και η επίπτωση δεν αναμένεται να είναι σημαντική.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων, Αλκιβιάδης Καλαμπόκης, εξέφρασε φόβους για την πιθανή επιβολή οριζόντιων δασμών στις ελληνικές εξαγωγές, σημειώνοντας ότι προϊόντα όπως η ελιά και το ελαιόλαδο ενδέχεται να πληγούν περισσότερο.
Αμερικανικές επενδύσεις στην Ελλάδα
Παρά τις ανησυχίες για τους δασμούς, οι άμεσες αμερικανικές επενδύσεις στην Ελλάδα παραμένουν ισχυρές, κυρίως στον τομέα των υποδομών και της τεχνολογίας. Εταιρείες όπως η Microsoft, η Amazon Web Services και η Pfizer έχουν επενδύσει σημαντικά στη χώρα μας, ενώ το 2023, το 1/3 των επενδύσεων σε ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις προήλθε από αμερικανικά κεφάλαια.
Επιπλέον, ελληνικές επιχειρήσεις όπως η ΦΑΓΕ και ο Όμιλος ΤΙΤΑΝ έχουν ήδη εργοστάσια στις ΗΠΑ, γεγονός που υποδηλώνει τη διμερή οικονομική συνεργασία. Αυτή η δυναμική αναμένεται να συνεχιστεί, ανεξάρτητα από τις πολιτικές αλλαγές.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση λόγω της διαφοροποίησης των εξαγωγών και της ενίσχυσης των επενδύσεων. Παρότι οι εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ είναι περιορισμένες, η επιβολή δασμών ενδέχεται να επηρεάσει έμμεσα την ελληνική οικονομία μέσω της ευρωπαϊκής αγοράς.
Ωστόσο, οι ισχυρές ελληνοαμερικανικές σχέσεις και το ενδιαφέρον για επενδύσεις στη χώρα μας δημιουργούν θετικές προοπτικές. Η πρόκληση για την Ελλάδα είναι να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της και να ενισχύσει τις εξαγωγές της, παρά τις διεθνείς εμπορικές πιέσεις.
