ΕΡΝΤΟΓΑΝ: Ο Τούρκος πρόεδρος και διοικητής του δεύτερου μεγαλύτερου στρατού του ΝΑΤΟ ποντάρει στο ότι ο κόσμος τον χρειάζεται περισσότερο από το να συμμετάσχει σε έναν αγώνα για τη δημοκρατία της ΤουρκίαςΌταν η Τουρκία φυλάκισε τον μεγαλύτερο πολιτικό αντίπαλο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν το Σαββατοκύριακο, χιλιάδες διαδηλωτές βγήκαν στους δρόμους. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι δυτικοί σύμμαχοι της χώρας δεν έδειξαν ιδιαίτερη αντίδραση, σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg.
Ο Τούρκος πρόεδρος και διοικητής του δεύτερου μεγαλύτερου στρατού του ΝΑΤΟ ποντάρει στο ότι ο κόσμος τον χρειάζεται περισσότερο από το να συμμετάσχει σε έναν αγώνα για τη δημοκρατία της χώρας. Με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη απασχολημένες με τις προκλήσεις ασφαλείας, ο Ερντογάν έχει βρει τον ρόλο ενός ισχυρού μεσάζοντα σε ζητήματα από την Ουκρανία μέχρι τις ζώνες συγκρούσεων σε Μέση Ανατολή και Αφρική.
Αν εξαιρέσει κανείς μερικές αντιρρήσεις από ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η διεθνής κατακραυγή μετά την επίσημη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου την Κυριακή, έλαμψε δια της απουσίας της. Ο απερχόμενος καγκελάριος της Γερμανίας χαρακτήρισε την κράτησή του ημέρες νωρίτερα «δυσάρεστη». Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε πως πρόκειται για εσωτερικό θέμα.
Η κυβέρνηση της Τουρκίας υποστηρίζει ότι οι εισαγγελείς δεν ενεργούν υπό πολιτική πίεση. Πολλοί επικριτές, ωστόσο, έχουν βρεθεί πίσω από τα κάγκελα αφού αμφισβήτησαν τον Ερντογάν, πιο πρόσφατα φέτος στο πλαίσιο ενός κύματος συλλήψεων και ερευνών. Αλλά η φυλάκιση μιας προσωπικότητας τόσο υψηλού προφίλ όπως ο Ιμάμογλου, που θεωρείται ευρέως ικανός να νικήσει τον Ερντογάν στις επόμενες εκλογές, είναι πρωτοφανής.
Στρατηγικός ρόλος της Τουρκίας
Ο Ερντογάν πιθανότατα υπολόγισε ότι ο αυξανόμενος στρατηγικός ρόλος της Τουρκίας αντισταθμίζει τις δημοκρατικές της ατέλειες. Πρόκειται για ένα στοίχημα που μέχρι στιγμής έχει αποδώσει πολιτικά – παρά την πρόσφατη κατάρρευση του τουρκικού χρηματιστηρίου που κινδυνεύει να σβήσει την πρόσφατη πρόοδο που έχει σημειωθεί για την επιστροφή ξένων κεφαλαίων στη χώρα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει καταστήσει την Ευρώπη όλο και πιο εξαρτημένη από την Τουρκία, της οποίας το διευρυνόμενο στρατιωτικό αποτύπωμα και οι αμυντικές δυνατότητες την καθιστούν πολύτιμο σύμμαχο καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ επανεξετάζει τις δεσμεύσεις των ΗΠΑ για την ασφάλεια στην Ευρώπη.
«Το παγκόσμιο περιβάλλον είναι ευνοϊκό προς τον Ερντογάν, ο οποίος διαβάζει πολύ καλά το κλίμα της εποχής», δήλωσε ο Soner Cagaptay, διευθυντής του Τουρκικού Ερευνητικού Προγράμματος στο Ινστιτούτο Εγγύς Ανατολής της Ουάσινγκτον. «Δεν περιμένω καμία ουσιαστική αντίδραση από την Ευρώπη ή τις ΗΠΑ».
Ο Ιμάμογλου, βασικό στέλεχος του αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), τέθηκε για πρώτη φορά υπό κράτηση στις 19 Μαρτίου, μια ημέρα αφότου οι αρχές ανακάλεσαν το πανεπιστημιακό του πτυχίο, μια υποχρεωτική προϋπόθεση για να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία. Αργότερα του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για διαφθορά και ο Ιμάμογλου αρνείται όλες τις κατηγορίες εναντίον του.
Ο 54χρονος δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης αποτελεί σημαντική πολιτική δύναμη από το 2019, όταν νίκησε τον εκλεκτό υποψήφιο του Ερντογάν στις τοπικές εκλογές. Επανέλαβε αυτή την επιτυχία εναντίον ενός άλλου συμμάχου του Ερντογάν πέρυσι, βοηθώντας την κύρια ομάδα της αντιπολίτευσης να προκαλέσει μια πρωτοφανή ήττα στο κόμμα του Ερντογάν.
Σε αντίθεση με ηγέτες φιλοκουρδικών ή τουρκικών εθνικιστικών κομμάτων που φυλακίστηκαν στο παρελθόν, η αλματώδης άνοδος και η δημοτικότητα του Ιμάμογλου τον καθιστούν τον μεγαλύτερο πολιτικό αντίπαλο που έχει στοχεύσει ποτέ του ο Ερντογάν. «Θα απομακρύνουμε μαζί αυτόν τον μαύρο λεκέ που έχει μπει στη δημοκρατία μας», δήλωσε ο Ιμάμογλου σε δήλωσή του λίγο μετά τη σύλληψή του. «Στέκομαι όρθιος, δεν θα τα παρατήσω ποτέ».
Η αστυνομία έχει συλλάβει 1.133 άτομα κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων και περισσότεροι από 120 αστυνομικοί τραυματίστηκαν σε συγκρούσεις με διαδηλωτές, ανακοίνωσε τη Δευτέρα το υπουργείο Εσωτερικών. Το υπουργείο δεν ανέφερε πόσοι διαδηλωτές τραυματίστηκαν.
Οι επόμενες προεδρικές εκλογές στην Τουρκία θα διεξαχθούν το 2028, αν και σύμφωνα με το σύνταγμα ο Ερντογάν, 71 ετών, δεν μπορεί να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα. Για να αλλάξει αυτό, το κόμμα του και οι σύμμαχοί του χρειάζονται κοινοβουλευτική πλειοψηφία και οι αναλυτές λένε ότι η καταστολή των αντιπάλων και τα πρόσφατα ανοίγματα για ειρήνευση με τους Κούρδους αυτονομιστές έχουν σχεδιαστεί για να αυξηθεί η υποστήριξη.
«Αυτό που γίνεται όλο και πιο σαφές είναι η προθυμία του Ερντογάν να οδηγήσει την Τουρκία προς την πλήρη απολυταρχία», δήλωσε ο Wolfango Piccoli, συμπρόεδρος της εταιρείας Teneo.
Διεθνείς προκλήσεις
Η πολιτική αναταραχή στο εσωτερικό της Τουρκίας, εν τω μεταξύ, έρχεται την ώρα που το υπερατλαντικό αμυντικό κατεστημένο βρίσκεται αντιμέτωπο με τις δικές του πρωτοφανείς προκλήσεις.
Ο Τραμπ διαπραγματεύεται την κατάπαυση του πυρός μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, όπου ο Ερντογάν έχει προσφερθεί να στείλει ειρηνευτική δύναμη. Η Τουρκία είναι μία από τις λίγες χώρες που η Ρωσία δεν έχει αντιταχθεί σε έναν τέτοιο ρόλο – αν και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έχει δηλώσει ότι δεν θέλει στρατεύματα του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.
Η Τουρκία έχει παρουσιάσει στους Αμερικανούς αξιωματούχους σχέδια μάχης κατά του Ισλαμικού Κράτους και την παροχή σταθερότητας στη Συρία, επιτρέποντας στους Αμερικανούς να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους σε άλλες προτεραιότητες εθνικής ασφάλειας.
Κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον πρόεδρο των ΗΠΑ στις 16 Μαρτίου, ο Ερντογάν ζήτησε επίσης την άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στις αμυντικές εταιρείες της Τουρκίας κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ. Επιπλέον, ο Ερντογάν, ο οποίος επιδιώκει να συναντηθεί με τον Τραμπ στον Λευκό Οίκο στα τέλη Απριλίου, ζήτησε την επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ένα κοινό πρόγραμμα για την παραγωγή των πιο προηγμένων αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς. Σημειώνεται ότι οι ΥΠΕΞ Τουρκίας – ΗΠΑ θα συναντηθούν αύριο στην Αμερική.
«Νομίζω ότι ο πρόεδρος είχε μια σπουδαία συζήτηση με τον Ερντογάν πριν από δύο ημέρες», δήλωσε την Παρασκευή ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ. «Υπάρχουν πολλά καλά, θετικά νέα που έρχονται από την Τουρκία αυτή τη στιγμή ως αποτέλεσμα αυτής της συνομιλίας».
Πονοκέφαλος για τον Ερντογάν η οικονομία
Προς το παρόν, οι επενδυτές μπορεί να είναι η μόνη δύναμη που παρέχει πονοκέφαλο στις φιλοδοξίες του Ερντογάν.
Η αστάθεια στις χρηματοπιστωτικές αγορές θέτει σε κίνδυνο τα οικονομικά κέρδη από τότε που ο Ερντογάν κέρδισε την επανεκλογή του στα μέσα του 2023 και αμέσως έκανε στροφή στις ανορθόδοξες πολιτικές του, επαναφέροντας τον πρώην σύμμαχό του Μεχμέτ Σιμσέκ στη θέση του υπουργού Οικονομικών.
Η κεντρική τράπεζα αύξησε τα επιτόκια στο 50% – στο υψηλότερο επίπεδο από τότε που ο Ερντογάν άρχισε να κυβερνά την Τουρκία το 2003 – και τα διατήρησε εκεί για αρκετό χρονικό διάστημα ώστε η Τουρκία να συσσωρεύσει συναλλαγματικά αποθέματα.
Ο πληθωρισμός, που εξακολουθεί να κυμαίνεται γύρω στο 40%, έδειχνε επιτέλους σημάδια ύφεσης, αφού οι ανεξέλεγκτες αυξήσεις των τιμών έσπρωξαν πολλούς Τούρκους στη φτώχεια και μακριά από το κυβερνών κόμμα του Ερντογάν.
Μετά τη σύλληψη του Ιμάμογλου την περασμένη εβδομάδα, το κόστος δανεισμού της Τουρκίας αυξήθηκε, οι μετοχές διολίσθησαν και η λίρα σημείωσε το μεγαλύτερο selloff από το 2021. Η κεντρική τράπεζα παρενέβη, με τράπεζες να πωλούν έως και 9 δισ. δολάρια την πρώτη ημέρα της μεταβλητότητας για να ανακόψουν την πτώση της λίρας και να αποτρέψουν την υποδαύλιση του πληθωρισμού.
«Σε αυτό το σημείο, μόνο οι μαζικές ειρηνικές διαδηλώσεις και οι αγορές – το μόνο πράγμα που αφορά την Τουρκία και το οποίο δεν ελέγχει ο Ερντογάν – μπορούν να πείσουν τον πρόεδρο της Τουρκίας να αλλάξει πορεία», δήλωσε ο πολιτικός επιστήμονας Cagaptay.
Πηγή: skai.gr
