ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Ή αναθέρμανση των διπλωματικών επαφών στην Τουρκία μπορεί να οδηγήσει σε κομβική στροφή του πολέμου, με τις μεγάλες εφημερίδες του εξωτερικού να αναλύουν πώς οι ΗΠΑ, η Τουρκία και το Κρεμλίνο επιχειρούν επανατοποθέτηση στις γεωπολιτικές τους γραμμές.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Κωνσταντινούπολη στο επίκεντρο: Διάλογος χωρίς Πούτιν και Τραμπ;
Οι συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη της 15ης Μαΐου δεν αποτελούν μόνο μια διπλωματική χειρονομία. Αποτελούν την πρώτη επίσημη απόπειρα επανεκκίνησης διαπραγματεύσεων μεταξύ Κιέβου και Μόσχας μετά από δύο χρόνια πολέμου. Παρά την απουσία Πούτιν και Τραμπ, το CNN International αναφέρει πως η συμμετοχή των υψηλόβαθμων διαπραγματευτών δείχνει πως «η διπλωματία ξαναβγαίνει από τα υπόγεια».
Η Ρωσική αντιπροσωπεία, χωρίς τον Πούτιν, αλλά με εντολή αυστηρού πλαισίου διαπραγμάτευσης, επιμένει στη θεσμική ουδετερότητα της Ουκρανίας, ενώ ο Ζελένσκι ζητά πλήρη αποχώρηση ρωσικών στρατευμάτων από κατεχόμενες περιοχές. Η παρουσία του Ερντογάν ως εγγυητή προτάσσει τη γεωπολιτική ενίσχυση της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και τη συνολική εικόνα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική προεδρία αναμένεται να δημοσιεύσει σήμερα κοινό ανακοινωθέν για το περιεχόμενο των συνομιλιών.
Το νέο αφήγημα Τραμπ και η άρνηση του Πούτιν
Ο Τραμπ, σε δηλώσεις του από το Κατάρ, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να ταξιδέψει στην Τουρκία: «Αν πάει ο Πούτιν, θα πάω κι εγώ», σημειώνοντας πως «δεν πίστευε ότι ο Πούτιν θα τολμούσε χωρίς την παρουσία του». Αναλυτές των New York Times εκτιμούν ότι η ρητορική Τραμπ αποσκοπεί σε δύο στόχους: αφενός να διατηρήσει το γεωπολιτικό προφίλ του, αφετέρου να επιβάλει όρους ακόμα και σε διμερείς επαφές που δεν ελέγχει.
Η απουσία του Ρώσου προέδρου, σύμφωνα με την Le Monde, συνδέεται με την εσωτερική πίεση στη Ρωσία μετά τις απώλειες σε Μπερντιάνσκ και Τόκμακ, όπου ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποιούν εξελιγμένα αμερικανικά UAV. Παράλληλα, το Der Spiegel αναφέρει ότι η Μόσχα επιδιώκει σταθεροποίηση των γραμμών άμυνας πριν επανέλθει στο τραπέζι.
Η Ουκρανική τακτική ανατροπής και η στροφή Ζελένσκι
Σύμφωνα με πληροφορίες του Υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας, η αντεπίθεση επικεντρώνεται στο μέτωπο του Ντονέτσκ, με τα drones να αποτελούν βασικό εργαλείο, ιδιαίτερα κοντά στη Μακιίβκα και το Σολεντάρ. Ο στρατηγός Βαλέρια Ζαλούζνι δήλωσε ότι «η αεροπορική υποστήριξη από τη Δύση επιτρέπει στο Κίεβο να ανακαταλάβει ζωτικής σημασίας περιοχές».
Ο Ζελένσκι, σε άρθρο του Washington Post, δηλώνει πως «η ειρήνη πρέπει να έρθει με όρους δικαίου, όχι με επιβληθείσες εκεχειρίες». Η στάση του όμως μαλακώνει: επιδιώκει την προοπτική νέας συμφωνίας ασφαλείας τύπου Μινσκ, εφόσον υπάρξει εγγύηση από την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ για την ένταξη της Ουκρανίας σε ευρωατλαντικές δομές.
Η στάση της Ευρώπης και ο κίνδυνος ψευδούς εκεχειρίας
Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS) σε εσωτερικό έγγραφο που επικαλείται το Politico, προειδοποιεί ότι μια απότομη εκεχειρία χωρίς την αποχώρηση των Ρώσων ενδέχεται να νομιμοποιήσει τα σημερινά σύνορα, δίνοντας στη Μόσχα στρατηγική ανάσα.
Το Παρίσι ζητά εκεχειρία διάρκειας 45 ημερών, ενώ το Βερολίνο θεωρεί πιο ρεαλιστική την προσέγγιση τύπου «παγώματος σύρραξης». Οι Financial Times σημειώνουν πως «αν η Ρωσία δεν δεσμευτεί για πλήρη απόσυρση, η Δύση κινδυνεύει να γίνει διαχειριστής του προβλήματος και όχι λύτης του».
Το μέλλον του πολέμου και το ρίσκο της αδράνειας
Όπως επισημαίνουν αναλυτές του Carnegie Endowment, η παράταση του πολέμου δεν συμφέρει καμία πλευρά. Οι απώλειες, η κόπωση των δυτικών κοινωνιών και το ενεργειακό κόστος διαμορφώνουν νέα στρατηγικά δεδομένα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του tilegrafimanews.gr οι ΗΠΑ έχουν στείλει νέο σχέδιο «σταδιακής απόσυρσης» που προβλέπει διατήρηση ουκρανικής κυριαρχίας στις περιοχές δυτικά του Δνείπερου, ανταλλαγές αιχμαλώτων και αποστρατικοποιημένη ζώνη σε Ζαπορίζια – Κριμαία. Αν και μη επιβεβαιωμένο επίσημα, κύκλοι της Ε.Ε. δηλώνουν πως «το έδαφος προετοιμάζεται για συμφωνία, με ή χωρίς τον Πούτιν».
Το επόμενο δεκαήμερο αναμένεται κρίσιμο: είτε θα δρομολογηθεί η αρχή της διπλωματίας είτε θα ακολουθήσει κλιμάκωση με επίκεντρο την Οδησσό.
