Μπορεί το προσφυγικό ζήτημα να γίνεται αντικείμενο ανάγνωσης με διάφορους και διαφορετικούς τρόπους, είτε από ανθρωπιστική, είτε από ωφελιμιστική σκοπιά, είτε από πλευράς ασφάλειας, αλλά όταν η ανάγνωση είναι αυτή της τουρκικής πλευράς, το μοναδικό πράγμα που ακούγεται είναι η κατάργηση των θεωρήσεων για τους Τούρκους πολίτες που ταξιδεύουν σε χώρες μέλη της ΕΕ.
Αυτό είναι το διαπραγματευτικό χαρτί της Άγκυρας για την εφαρμογή των σημείων που συμφωνήθηκαν μεταξύ της Τουρκίας και της ΕΕ στις 18 Μαρτίου για το προσφυγικό, αλλά και της συμφωνίας επανεισδοχής.
Η ανθρωπιστική διάσταση και η ανάγκη να κατανεμηθούν οι ευθύνες και τα βάρη στο προσφυγικό που προσπαθεί να προτάξει η Αθήνα, το θέμα της ασφάλειας που προτάσσουν διάφορες ευρωπαϊκές χώρες και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις με δόσεις ρατσισμού και η ωφελιμιστική τάση που εμφανίζουν άλλες χώρες, είναι οι διαφορετικοί τρόποι προσέγγισης. Ωφελιμιστική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και η τάση την οποία προβάλει ο ΓΓ του ΟΗΕ, ειδικά στο άρθρο του που είχε μεταδώσει αποκλειστικά στις 11 Μαΐου το ΑΠΕ-ΜΠΕ, όπου ο ΓΓ μεταξύ άλλων έλεγε ότι «Μόνο αν αποδεχτούμε τις ευκαιρίες που οι πρόσφυγες και μετανάστες προσφέρουν στις νέες κοινωνίες τους, θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ένα μέλλον με περισσότερη ευημερία και δικαιοσύνη για όλους».
Η ωφελιμιστική τάση της Τουρκίας αφορά το αντάλλαγμα που ζητεί η χώρα αυτή και το οποίο αφορά την κατάργηση των θεωρήσεων.
Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιστρέφοντας χτες από την Κίνα επανέλαβε την τουρκική θέση περί ταυτόχρονης εφαρμογής της συμφωνίας επανεισδοχής και της κατάργησης των θεωρήσεων, λέγοντας μάλιστα ότι «ακόμη κι αν ενδέχεται να καθυστερήσει λίγο, πιστεύω ότι το θέμα αυτό θα έχει λυθεί μέχρι το τέλος του έτους».
Η συμφωνία μεταξύ της ΕΕ και της Τουρκίας προέβλεπε να καταργηθούν οι θεωρήσεις μέχρι το τέλος Ιουνίου, με την προϋπόθεση η Άγκυρα να έχει υλοποιήσει τις σχετικές προϋποθέσεις. Αυτό δεν συνέβη και δόθηκε παράταση μέχρι τον τρέχοντα μήνα. Χωρίς επισήμως να έχει ανακοινωθεί η νέα παράταση, το νέο χρονοδιάγραμμα, όπως προκύπτει κι από τη δήλωση του Ερτογάν, αφορά το Δεκέμβριο.
Ωστόσο τα χρονοδιαγράμματα δεν έχουν και τόση σημασία, αφού η Τουρκία έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται να υλοποιήσει μια από τις προϋποθέσεις, η οποία είναι η αλλαγή στον αντιτρομοκρατικό νόμο. Αυτό ήταν εξάλλου και ένα από τα αποτελέσματα της πρόσφατης επίσκεψης του προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς στην Άγκυρα. Μετά τη συνάντησή του με τον Τούρκο πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιριμ, ο Σουλτς είχε δηλώσει ότι οι δυο πλευρές διαφωνούν σε κάποια ζητήματα, με πρώτο αυτό του αντιτρομοκρατικού νόμου. Ο Γιλντιρίμ είχε δηλώσει ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να υποχωρήσει.
Με λίγα λόγια, αυτό που διαφαίνεται στη φάση αυτή είναι να προστεθεί άλλο ένα ζήτημα στις τουρκοευρωπαϊκές σχέσεις όπου το δεδομένο θα είναι το ασύμπτωτο. Πράγμα που μπορεί να λυθεί με υποχώρηση μιας από τις δύο πλευρές. Η Τουρκία επιμένει και απομένει να δούμε κατά πόσο θα επιμείνει και η ΕΕ. Στο μεταξύ όμως το προσφυγικό, τουλάχιστον ως προς τη διάστασή του που αφορά τους διαδρόμους μετακίνησης των προσφύγων, θα παραμένει άλυτο.
