ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ: Ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται σε μια νέα, επικίνδυνη φάση, καθώς οι πρόσφατες επιθέσεις της Μόσχας και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ μετά τη συνάντησή του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στην Αλάσκα δημιουργούν ένα περίπλοκο σκηνικό διπλωματικών αδιεξόδων.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία, την ώρα που ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίεση του Κρεμλίνου και τις αντιφατικές θέσεις της Ουάσιγκτον.
Οι επιθέσεις που άλλαξαν τα δεδομένα
Σύμφωνα με CNN, η επίθεση των Ρώσων τα ξημερώματα της Πέμπτης, με 574 drones και 40 πυραύλους, στοίχισε τη ζωή σε εννέα αμάχους και τραυμάτισε δεκάδες. Ανάμεσα στους στόχους ήταν και μονάδα της αμερικανικής εταιρείας Flex Ltd. στο Ζακαρπάτια, κοντά στα σύνορα με την Πολωνία. Για το Κίεβο, η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία: αποτέλεσε μήνυμα προς την Ουάσιγκτον ότι καμία αμερικανική επένδυση δεν είναι ασφαλής στην Ουκρανία.
Ο Ζελένσκι κατήγγειλε ευθέως τη Μόσχα: «Πρόκειται για εσκεμμένη επίθεση σε αμερικανική ιδιοκτησία». Η καταστροφή του εργοστασίου έδωσε νέα δυναμική στην κριτική των Δυτικών προς τον Πούτιν, ωστόσο οι επιθέσεις έδειξαν πως η Μόσχα όχι μόνο δεν σκέφτεται αποκλιμάκωση, αλλά επιδιώκει να εντείνει την πίεση στις διαπραγματεύσεις.
Διπλωματικά αδιέξοδα μετά την Αλάσκα
Η πολυσυζητημένη συνάντηση Τραμπ – Πούτιν στην Αλάσκα κατέληξε σε ένα διπλωματικό τέλμα. Όπως μεταδίδει η Deutsche Welle, η Ρωσία ζητά να ανοίξουν «συζητήσεις ειδικών» για τα εδαφικά ζητήματα του Ντονμπάς, προτείνοντας χρονοβόρες διαδικασίες που θυμίζουν σοβιετικές τακτικές καθυστέρησης.
Ο Λαβρόφ επανεμφανίστηκε ως «σκληρός διαπραγματευτής», επιμένοντας πως καμία πρόοδος δεν μπορεί να γίνει χωρίς «τεχνική αξιολόγηση» και «νομικές συστάσεις». Ουσιαστικά, η Μόσχα κερδίζει χρόνο, διατηρώντας τον στρατιωτικό έλεγχο σε κρίσιμες ζώνες και επιδιώκοντας στρατηγική φθορά της Ουκρανίας.
Για τον Ζελένσκι, οποιαδήποτε παραχώρηση εδαφών θα ισοδυναμούσε με στρατηγική αυτοκτονία. Όπως σημειώνει το BBC, ο Ουκρανός πρόεδρος αποφεύγει να μπει σε παγίδες που θα παγιοποιούσαν την απώλεια του Ντονμπάς και θα οδηγούσαν μελλοντικά σε νέα εισβολή.
Ο ρόλος Τραμπ: Ανάμεσα σε αντιφάσεις
Η στάση του Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζεται από συνεχείς αντιφάσεις. Από τη μια πλευρά, εμφανίζεται διατεθειμένος να πιέσει τον Ζελένσκι να αποδεχθεί έναν συμβιβασμό, αναγνωρίζοντας τον Πούτιν ως «ισότιμο συνομιλητή». Από την άλλη, αφήνει αιχμές ότι τα ουκρανικά χτυπήματα σε ρωσικό έδαφος είναι «αναγκαία για να κερδηθεί ο πόλεμος».
Η γαλλική Le Monde σχολιάζει ότι ο Τραμπ επιχειρεί να παίξει τον ρόλο του μοναδικού δυτικού ηγέτη που συνομιλεί με όλες τις πλευρές, αλλά η αστάθεια των δηλώσεών του δημιουργεί σύγχυση και αδυναμία χάραξης ενιαίας στρατηγικής.
Ενδεικτική είναι η στάση του για το ενδεχόμενο αμερικανικής συμμετοχής σε μελλοντική δύναμη αποτροπής: αρχικά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο, για να το αναιρέσει λίγες ώρες αργότερα υπό την πίεση του Κογκρέσου και των συμβούλων του.
Η αμήχανη Ευρώπη
Οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες παρακολουθούν με ανησυχία. Μακρόν και Σολτς επισκέφθηκαν τον Λευκό Οίκο για να παρουσιάσουν στον Τραμπ ένα σχέδιο «εγγυήσεων ασφαλείας» για την Ουκρανία μετά τον πόλεμο. Όμως, χωρίς την αποφασιστική στήριξη των ΗΠΑ, το σχέδιο μένει μετέωρο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται ανήμπορη να χαράξει αυτόνομη στρατηγική. Ο χρόνος λειτουργεί υπέρ του Πούτιν, ενώ η Ουκρανία φθείρεται οικονομικά και στρατιωτικά. Οι εσωτερικές διαιρέσεις στην Ευρώπη, με χώρες όπως η Ουγγαρία να κρατούν φιλορωσικές θέσεις, περιπλέκουν περαιτέρω την εικόνα.
Τι λένε τα διεθνή μέσα
Τα μεγαλύτερα διεθνή μέσα ενημέρωσης καταγράφουν με ανησυχία το σκηνικό:
• Το CNN βλέπει «παγίδα» για τον Ζελένσκι και υπογραμμίζει ότι ο Πούτιν βγαίνει κερδισμένος.
• Το BBC προειδοποιεί ότι μια συμφωνία με παραχωρήσεις θα οδηγήσει σε «μελλοντική εισβολή» και όχι σε ειρήνη.
• Η Deutsche Welle περιγράφει το τέλμα των συνομιλιών και τη ρωσική τακτική καθυστέρησης.
• Η Le Monde εστιάζει στις αντιφάσεις του Τραμπ, σημειώνοντας ότι η αστάθεια των δηλώσεών του αποδυναμώνει το δυτικό στρατόπεδο.
• Οι New York Times επισημαίνουν ότι η στρατηγική του Κρεμλίνου είναι να φθείρει οικονομικά την Ουκρανία και να δοκιμάσει την υπομονή της Δύσης.
Η μεγάλη εικόνα
Παρά τις εξαγγελίες του Τραμπ ότι «μέσα σε δύο εβδομάδες θα ξέρουμε αν θα υπάρξει ειρήνη», η πραγματικότητα δείχνει το αντίθετο. Οι ρωσικές επιθέσεις, η αδυναμία ευρωπαϊκής στρατηγικής και η πίεση προς τον Ζελένσκι συγκροτούν ένα σκηνικό που δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας.
Η Ουκρανία δεν μπορεί να συναινέσει σε μια ειρήνη με ρωσικούς όρους. Ο Πούτιν δεν έχει λόγο να υποχωρήσει, καθώς κερδίζει χρόνο και διατηρεί τον στρατιωτικό έλεγχο. Η Ευρώπη δεν διαθέτει επαρκή ισχύ, ενώ η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διχασμένη.
Όπως τόνισε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, «είμαστε ακόμα πολύ μακριά από συμφωνία». Αυτή η φράση συνοψίζει την ψυχρή αλήθεια: η ειρήνη δεν είναι κοντά, και ο πόλεμος στην Ουκρανία θα συνεχίσει να καθορίζει την παγκόσμια ατζέντα για μήνες – ίσως και χρόνια.
Οι διεθνείς αναλύσεις συγκλίνουν σε ένα κοινό συμπέρασμα — το σκηνικό παραμένει παγιδευμένο ανάμεσα στις επιθέσεις του Πούτιν, στις αντιφάσεις του Τραμπ και στην αδυναμία της Ευρώπης. Ο Ζελένσκι, όσο κι αν στηρίζεται από τη Δύση, βρίσκεται πιο μόνος από ποτέ.
