ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Γράφει ο Τράτσα Μάχη
Στη μάχη της διαπραγμάτευσης για την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ δηλώνουν, προσώρας, παρόντες οι Αζέροι. Παρά τη διαχεόμενη φημολογία περί… ναυαγίου παραμένουν στην αρένα.
Ολα είναι ακόμη ανοιχτά, αλλά στη σημερινή του συνέντευξη στο «Βήμα της Κυριακής» ο πρέσβης του Αζερμπαϊτζάν στην Ελλάδα Ραχμάν Μουσταφάγεφ έρχεται να διατυπώσει τη δυσαρέσκεια της αζερικής πλευράς για τις εξελίξεις μετά την τροπολογία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Παναγιώτη Σκουρλέτη, η οποία ρυθμίζει τα μελλοντικά έσοδα του ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου). Αφήνει ωστόσο, για την ώρα, ορθάνοιχτο το παράθυρο, αν και, όπως επισημαίνει, έχει δυσκολέψει η διαδικασία διαπραγμάτευσης. Επίσης, αμφισβητεί ότι η ρύθμιση, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, είναι προς όφελος των βιομηχανικών καταναλωτών και απαντά στις κατηγορίες για απληστία των Αζέρων που αναζητούν υπερκέρδη από τον ΔΕΣΦΑ. Την ίδια ώρα προειδοποιεί ότι αν δεν βρεθεί άμεσα λύση θα προκληθεί σοβαρό πλήγμα στα οικονομικά θεμέλια των σχέσεων των δύο χωρών.
Ποια είναι η αντίδρασή σας στην τροπολογία Σκουρλέτη;
«Η συγκεκριμένη απόφαση δεν έχει συζητηθεί με τη Socar (σ.σ.: κρατική εταιρεία πετρελαίου του Αζερμπαϊτζάν) και καθιστά την εκ των προτέρων συμφωνημένη αγορά μετοχών του ΔΕΣΦΑ οικονομικά ασύμφορη και δυσκολεύει σημαντικά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Για να είμαι ειλικρινής, αυτό που συνέβη είναι μια πράξη άνευ προηγουμένου. Η Socar, σε όποια χώρα του κόσμου κι αν δραστηριοποιείται, δεν έτυχε τέτοιας αντιμετώπισης».
Οι αλλαγές όμως στη μεθοδολογία που προβλέπει η νέα ρύθμιση για τον υπολογισμό της ρυθμιζόμενης περιουσιακής βάσης του Διαχειριστή στοχεύουν, σύμφωνα με την κυβέρνηση, στην προστασία των συμφερόντων της ελληνικής βιομηχανίας.
«Ο λόγος για την προστασία των βιομηχανικών καταναλωτών είναι ένας μύθος. Ελληνες επιχειρηματίες και βιομήχανοι, με τους οποίους είχα συνομιλίες, ανησυχούν ότι ο νέος νόμος παραβιάζει την αρχή της ανεξαρτησίας της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) και ότι η διοικητική παρέμβαση αυξάνει τους κινδύνους για επιχειρήσεις και ξένες επενδύσεις. Η μεθοδολογία για τον προσδιορισμό των τιμών δεν έχει θεσπιστεί από τη Socar. Είναι εσωτερική μεθοδολογία της ΡΑΕ, βασισμένη σε νόμους και ευρωπαϊκές οδηγίες. Αν κάποιος έχει την επιθυμία να την αλλάξει, δεν έχουμε αντίρρηση, αλλά υπάρχει ένας πολιτισμένος μηχανισμός αντιμετώπισης ενός τέτοιου ζητήματος και αυτός είναι ο διάλογος και οι διαβουλεύσεις με τον πιθανό επενδυτή.
Πάντα λέγαμε στην ελληνική πλευρά ότι κατανοούμε την ανησυχία της και – αν σκεφτούμε μαζί μια λύση στο θέμα αυτό – είμαστε πρόθυμοι να συμβιβαστούμε. Δυστυχώς, οι προσπάθειες αυτές δεν έχουν βρει ανταπόκριση από το υπουργείο Ενέργειας και τη ΡΑΕ».
Πώς σχολιάζετε τη δήλωση του υπουργού Ενέργειας στη Βουλή ότι η Socar ήθελε να βγει από τη συμφωνία λόγω «προβλημάτων στην οικονομία του Αζερμπαϊτζάν»;
«Οι δηλώσεις του για τα δήθεν “προβλήματα της οικονομίας του Αζερμπαϊτζάν” με ξάφνιασαν, το λιγότερο που μπορώ να πω. Είναι μια ανάρμοστη δήλωση. Κανένας έλληνας υπουργός δεν έχει κάνει τέτοιες ασεβείς δηλώσεις κατά του Αζερμπαϊτζάν. Στις σχέσεις μεταξύ φιλικών κρατών δεν υπάρχει χώρος για τέτοιες συμπεριφορές. Δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Οι αζερικές επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ σε πολλές χώρες του κόσμου, όπως σε Ρωσία, Τουρκία, Ιράν, Γεωργία, Ελβετία, Μάλτα, Βουλγαρία, Σερβία, Μαυροβούνιο κ.α., το αποδεικνύουν».
Επίσης, η Socar κατηγορείται για… απληστία.
«Θα ήθελα να μεταφέρω στους αναγνώστες ένα παραλειπόμενο της διαδικασίας. Τον Ιούνιο του 2013 η Socar είχε κερδίσει στον διαγωνισμό για την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΣΦΑ με τιμή προσφοράς 325 εκατ. ευρώ. Τέτοια ήταν η αγοραία τιμή της εταιρείας. Στη συνέχεια όμως ο πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας και η διαχείριση των ΕΛΠΕ έκαναν έκκληση προς τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν με αίτημα να αυξήσει την τιμή λόγω της κρίσιμης κατάστασης της ελληνικής οικονομίας. Ανταποκριθήκαμε στο αίτημα της ελληνικής πλευράς και η τιμή αυξήθηκε στα 400 εκατ. ευρώ, δηλαδή 75 εκατ. ευρώ πάνω. Ηταν μια ένδειξη αλληλεγγύης προς την Ελλάδα. Μπορείτε να μου δείξετε άλλη χώρα ή άλλον επενδυτή που μετά το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης να έχει προσφέρει 20% παραπάνω από την αγοραία τιμή; Και όλα αυτά όταν καμία ευρωπαϊκή εταιρεία δεν είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για τον διαγωνισμό».
Και τώρα;
«Παρά τις σημαντικές αλλαγές όρων της ιδιωτικοποίησης του ΔΕΣΦΑ, παραμένουμε στη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και μας ενδιαφέρει η ταχεία ολοκλήρωσή της. Η αξία της εταιρείας έχει μειωθεί, οι κίνδυνοι έχουν αυξηθεί, γι’ αυτό αναμένουμε από την ελληνική πλευρά συγκεκριμένα μέτρα για την κάλυψη των ζημιών που προκλήθηκαν από την πρόσφατη ψήφιση του νόμου. Και, φυσικά, περιμένουμε τη σοβαρή και με σεβασμό αντιμετώπιση της Socar ως δυνητικού επενδυτή. Δεν είναι εφικτός ο προγραμματισμός των μακροπρόθεσμων στρατηγικών επενδύσεων σε συνθήκες, όπου οι υπογεγραμμένες συμφωνίες αγνοούνται, τα δικαιώματα του επενδυτή παραβιάζονται και οι απόψεις του δεν υπολογίζονται. Οπου υπάρχει κυβερνητική στήριξη, η Socar μπορεί να καταφέρει πολλά. Κοιτάξτε την εμπειρία της Γεωργίας. Μέσα σε επτά χρόνια δραστηριοποίησης εκεί, η εταιρεία μας έχει αυξήσει τον αριθμό των συνδρομητών από 600.000 σε 970.000, έγινε βασικός φορολογούμενος, πραγματοποιεί επενδύσεις και σε άλλους τομείς και διασφαλίζει την ανάπτυξη της οικονομίας της Γεωργίας. Είναι αρκετά εφικτό το ίδιο μοντέλο να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα».
Ενεργειακό σκάκι
«Πλήγμα στα οικονομικά θεμέλια των σχέσεών μας»
Το ζήτημα του ΔΕΣΦΑ θα επηρεάσει τη διαδικασία υλοποίησης του ΤΑΡ;
«Βλέπουμε σοβαρά και τα δύο έργα και υπολογίζουμε στην ίδια αντιμετώπιση αυτών των έργων από τους εταίρους μας. Ειλικρινά δεν καταλαβαίνω τη λογική που επικρατεί – από τη μια πλευρά γίνεται λόγος για την υποστήριξη του ΤΑΡ και δηλώσεις για τη μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, και από την άλλη γίνονται διακρίσεις κατά της Socar, η οποία είναι και ο βασικός επενδυτής στο ΤΑΡ, αλλά και ο προμηθευτής του φυσικού αερίου για τον εν λόγω ενεργειακό κόμβο».
Μπορεί το θέμα του ΔΕΣΦΑ να επηρεάσει τις σχέσεις μεταξύ των χωρών μας;
«Εχουμε τη μοναδική ευκαιρία να ολοκληρώσουμε την ιδιωτικοποίηση και βασιζόμενοι σε αυτήν να ενισχύσουμε την οικονομική και επενδυτική συνεργασία μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Ελλάδας τόσο σε διμερές όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Η Socar είναι ο κύριος μέτοχος του ΤΑΡ, έχει μια σαφή ενεργειακή στρατηγική στην περιοχή. Στην περίπτωση επιτυχίας του εν λόγω έργου ο ΔΕΣΦΑ μπορεί να γίνει ένα σημαντικό μέρος αυτής της στρατηγικής, να φτάσει πέρα από τα εθνικά σύνορα και να γίνει ένας ισχυρός περιφερειακός παίκτης. Αν δεν βρεθεί λύση στην τρέχουσα κρίσιμη κατάσταση, τότε, ας είμαστε ειλικρινείς, στα οικονομικά θεμέλια των σχέσεών μας θα προκληθεί ένα σοβαρό πλήγμα και είναι υποχρέωση όλων μας να το αποτρέψουμε».
