Ισραήλ: Η νέα σύγκρουση που ξεσπά στη Μέση Ανατολή μετά το ισραηλινό χτύπημα στην Ντόχα έχει προκαλέσει διεθνή ανησυχία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μία από τις πιο σκληρές δηλώσεις του, κατήγγειλε ότι «το Ισραήλ θέλει αστάθεια» και προειδοποίησε ότι η Τουρκία θα σταθεί «με κάθε κόστος» δίπλα στους Παλαιστινίους και στο Κατάρ.
Ωστόσο, τα σενάρια που αναπαράγονται σε τουρκικά και διεθνή μέσα, πως η Άγκυρα μπορεί να γίνει ο επόμενος στόχος, έχουν προκαλέσει πραγματικό σοκ.
Από την Ντόχα στην Άγκυρα: ο φόβος μετάδοσης της σύγκρουσης
Η ισραηλινή επίθεση σε ηγετικά στελέχη της Χαμάς στο Κατάρ ερμηνεύτηκε ως ευθεία αμφισβήτηση του ρόλου της Ντόχας ως μεσολαβητή. Ο Ερντογάν, που έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ της Χαμάς, χαρακτήρισε το γεγονός «παραβίαση διεθνούς δικαίου και κυριαρχίας».
Την ίδια στιγμή, στα τουρκικά μέσα όπως το CNN Turk και το Haber Global, αναπαράγονται σενάρια που κάνουν λόγο για επερχόμενο ισραηλινό χτύπημα στην Τουρκία. «Σήμερα το Κατάρ, αύριο η Τουρκία», αναρτούν ακαδημαϊκοί και αναλυτές σε κοινωνικά δίκτυα, πυροδοτώντας κλίμα έντασης.
Οι διεθνείς αντιδράσεις – Τι μεταδίδουν τα μεγάλα πρακτορεία
Το Reuters υπογραμμίζει ότι αν το Ισραήλ επιχειρήσει στρατιωτική ενέργεια κατά της Τουρκίας, θα πρόκειται για «τομή» στη διεθνή τάξη, καθώς για πρώτη φορά δύο ισχυρά περιφερειακά κράτη με στρατηγική θέση στο ΝΑΤΟ και στη Μέση Ανατολή θα έρθουν σε απευθείας αντιπαράθεση.
Το BBC σχολιάζει πως η ρητορική Ερντογάν έχει στόχο να συσπειρώσει το εσωτερικό ακροατήριο, ωστόσο προειδοποιεί ότι «η κλιμάκωση μπορεί να οδηγήσει σε πολεμικό επεισόδιο που δεν έχει προηγούμενο από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου».
Αντίστοιχα, το Al Jazeera, που έχει έδρα στο Κατάρ, τονίζει ότι η ισραηλινή επίθεση στην Ντόχα άνοιξε «νέο κεφάλαιο στην κρίση», αφού πλέον στοχοποιούνται κράτη που δεν βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση.
Η θέση της Άγκυρας – «Δεν είμαστε Κατάρ»
Αναλυτές στην Τουρκία, όπως μετέδωσε το CNN Turk, διαμηνύουν ότι «η Τουρκία δεν είναι οποιαδήποτε χώρα της Μέσης Ανατολής». Στρατιωτικά, η Άγκυρα θεωρείται η ισχυρότερη δύναμη στην περιοχή, με δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ. Το επιχείρημα αυτό προβάλλεται για να αντικρούσει τις «προβοκάτσιες» όπως τις χαρακτηρίζουν, που μιλούν για πιθανό χτύπημα στο έδαφος της Τουρκίας.
Η κυβέρνηση Ερντογάν, πάντως, ενίσχυσε τις αναφορές της σε συμμαχία με το Κατάρ, επαναλαμβάνοντας ότι «η ασφάλεια της Ντόχας είναι και ασφάλεια της Άγκυρας».
Οι πιθανές συνέπειες αν κηρυχθεί πόλεμος
Η προοπτική στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας θεωρείται από διεθνείς αναλυτές «σενάριο εφιαλτικό». Η Άγκυρα, ως μέλος του ΝΑΤΟ, θα μπορούσε να ενεργοποιήσει διαδικασίες που θα έβαζαν τη Συμμαχία σε δύσκολη θέση. Η Ουάσιγκτον θα έπρεπε να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο στρατηγικούς συμμάχους.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία ήδη αντιμετωπίζει εσωτερικές διαιρέσεις, θα καλούνταν να πάρει θέση απέναντι σε έναν πόλεμο με απρόβλεπτες διαστάσεις. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Ζοζέπ Μπορέλ, δήλωσε ότι «η κλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί κίνδυνο για την ασφάλεια όλης της Ευρώπης».
Η διάσταση του διεθνούς δικαίου
Νομικοί και ειδικοί στις διεθνείς σχέσεις επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια εναντίον της Τουρκίας θα θεωρηθεί παραβίαση του Χάρτη του ΟΗΕ. Ήδη, διπλωματικές πηγές από τη Νέα Υόρκη αναφέρουν πως το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ θα κληθεί άμεσα να συνεδριάσει σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης στην περιοχή
Η Ανατολική Μεσόγειος είναι κόμβος ενεργειακών πόρων, εμπορικών διαδρόμων και στρατηγικών συμμαχιών. Μια πολεμική αναμέτρηση Τουρκίας – Ισραήλ θα έφερνε αλυσιδωτές επιπτώσεις:
• Ανατροπή στις ενεργειακές συμφωνίες για αγωγούς φυσικού αερίου.
• Κίνδυνο εμπλοκής τρίτων χωρών, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, που παρακολουθούν με ανησυχία.
• Ραγδαία αύξηση των προσφυγικών ροών, καθώς η περιοχή θα βυθιστεί σε νέα ανασφάλεια.
Τι λένε οι διεθνείς αναλυτές
Δυτικοί διπλωμάτες που μίλησαν σε διεθνή μέσα χαρακτηρίζουν το σενάριο πολέμου «πρωτοφανές». Ένας Αμερικανός αξιωματούχος, σύμφωνα με το Reuters, τόνισε ότι «ούτε η Ουάσιγκτον ούτε η Μόσχα θέλουν να δουν τη σύγκρουση να παίρνει τέτοια τροπή, γιατί θα ανατρέψει όλες τις ισορροπίες».
Αντίστοιχα, Ευρωπαίος αναλυτής στο BBC σχολίασε: «Η Τουρκία παίζει με τη φωτιά, αλλά το Ισραήλ έχει δείξει ότι δεν διστάζει να κινηθεί μονομερώς. Εάν οι δύο χώρες συγκρουστούν, θα μιλάμε για την πιο επικίνδυνη κρίση της δεκαετίας».
Μια περιοχή στο χείλος του χάους
Οι φήμες για ενδεχόμενο ισραηλινό χτύπημα στην Τουρκία μπορεί να αποτελούν, προς το παρόν, σενάρια και επικοινωνιακά εργαλεία. Ωστόσο, η πραγματικότητα δείχνει ότι η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε περίοδο απρόβλεπτων εξελίξεων. Η αλληλουχία γεγονότων, από το Κατάρ μέχρι την Άγκυρα, καταδεικνύει πως η κρίση ξεπερνά τα τοπικά όρια και μετατρέπεται σε ζήτημα διεθνούς ασφάλειας.
Η Ελλάδα, ως γειτονική χώρα και μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, γνωρίζοντας πως οποιαδήποτε ανάφλεξη θα έχει συνέπειες και για την ίδια.
Αν κηρυχθεί πόλεμος στην Τουρκία, θα πρόκειται για εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα όχι μόνο στη Μέση Ανατολή, αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο.
