Στην Ισπανία λίγα πράγματα είναι πιο τρομακτικά από το να δεις την αστυνομία να στέκεται έξω από την πόρτα του σπιτιού σου. «Έρχονται ξημερώματα. Αποκλείουν την περιοχή γύρω από το σπίτι σε απόσταση δύο τετραγώνων. Αν οι ένοικοι δεν ανοίξουν την πόρτα τότε τη σπάνε», λέει ο φωτογράφος Andres Kudacki.
Καθώς φωτογράφιζε για το Associated Press στη Μαδρίτη το 2012 ο Kudacki ξεκίνησε ένα project σχετικά με τις εξώσεις που διήρκησε τρία χρόνια, με σκοπό να δείξει μια διαφορετική πλευρά της ισπανικής οικονομικής κρίσης από αυτή που επικρατεί στην παγκόσμια κοινή γνώμη. Oι φωτογραφίες του θα εκτεθούν στο φετινό φεστιβάλ των φωτορεπόρτερ Visa pour l’Image στην πόλη Περπινιάν της Γαλλίας, σε μια περίοδο που τα οικονομικά δεινά της Ισπανίας έχουν επισκιαστεί από εκείνα της Ελλάδας.
Ο Kudacki με τις φωτογραφίες του δίνει “πρόσωπο” σε μια κρίση που έχει οδηγήσει χιλιάδες ανθρώπους στο δρόμο από το 2008 που ξεκίνησαν οι εξώσεις λόγω της κατάρρευσης της αγοράς ακινήτων. Το ποσοστό ανεργίας στην Ισπανία βρίσκεται στο 22.5%, το δεύτερο υψηλότερο στην Ευρώπη μετά την Ελλάδα, γεγονός που κάνει αδύνατο για πολλούς να πληρώσουν ενοίκιο ή να ξεπληρώσουν τα στεγαστικά τους δάνεια.
«Όλοι γνωρίζουν κάποιον που του έχει γίνει έξωση», υποστηρίζει ο φωτογράφος. «Η αστυνομία δε θέλει να είναι το “πρόσωπο” των εξώσεων διότι εκτελούν απλά εντολές του δικαστηρίου. Αλλά θα τις εκτελέσουν πάση θυσία.» Η τραγωδία αυτή συνεχίζεται και επαναλαμβάνεται καθημερινά, λέει ο Kudacki που αρχικά μάθαινε για τις εξώσεις από την ακτιβιστική οργάνωση για τα στεγαστικά δικαιώματα Plataforma de Afectados por la Hipoteca (PAH). Σύντομα έφτασε να καλύπτει φωτογραφικά τέσσερις εξώσεις την εβδομάδα. «Αυτοί που χάνουν τα σπίτια τους», λέει, «συνήθως αναγκάζονται να ξανακατοικήσουν σε διαμερίσματα που έχουν εκκενωθεί και μετά από λίγο καιρό τους ξανακάνουν έξωση.» Το χειρότερο είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί συχνά αντιμετωπίζονται από την αστυνομία με αδιανόητη σκληρότητα. «Οι αστυνομικοί τους κλωτσάνε και φτάνουν μέχρι το σημείο να τους ζουλάνε τα μάτια με τα δάχτυλά».
Την πιο σκληρή αντιμετώπιση όμως τη φυλάνε για μέλη του Τύπου. «Η αστυνομία δε θέλει να είναι το “πρόσωπο” των εξώσεων διότι εκτελούν απλά εντολές του δικαστηρίου. Αλλά θα τις εκτελέσουν πάση θυσία.» Κατά τη διάρκεια μιας έξωσης συνέλαβαν τον Kudacki ο οποίο βρέθηκε αντιμέτωπος με τέσσερα χρόνια φυλάκιση, πριν οι δικηγόροι του καταφέρουν να απορριφθούν οι κατηγορίες εναντίον του. Παρά το ρίσκο που έπαιρνε, το σημαντικό είναι ότι η δουλειά του προκάλεσε αλλαγή προς το καλύτερο. Μεταξύ άλλων φωτογράφισε μια 86χρονη χήρα, την Carmen Ayuso, η οποία σύντομα έγινε το σύμβολο της κρίσης αφού το πορτρέτο της έγινε viral μέσω Twitter. «Ζούσε στο σπίτι της 50 χρόνια.
Η περίπτωσή της ευαισθητοποίησε τους πάντες. Μια τοπική ομάδα ποδοσφαίρου δώρισε όλα τα έσοδα από έναν αγώνα τους ώστε να τη βοηθήσουν.» Εκτός από τον άμεσο αντίκτυπο που είχε η δουλειά του στη ζωή της Carmen, θεωρεί σπουδαία την ευκαιρία που του δίνεται ως φωτορεπόρτερ να εκθέσει τη δουλειά του στο Visa pour l’Image. “Όταν η αστυνομία προσπαθεί να με συλλάβει ή να μου σπάσει την κάμερα μου λένε “Η δουλειά σου είναι ένα τίποτα.” Αλλά το Visa pour l’Image έχει πολύ καλή φήμη κι αυτό δείχνει ότι η δουλειά μου είναι σημαντική και μετράει για την κοινωνία».
