Άγκυρα: Η εικόνα που διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα γύρω από την τουρκική αεράμυνα προκαλεί έντονο προβληματισμό τόσο στην Άγκυρα όσο και στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
Ρεπορτάζ : Γιώργος Θεοχάρης- tilegrafimanews.gr
Παρά τις διακηρύξεις περί «ατσάλινου θόλου», η πραγματικότητα φαίνεται να αποκαλύπτει σοβαρά επιχειρησιακά κενά, τα οποία ωθούν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε κινήσεις πανικού για την άμεση ενίσχυση της αεράμυνας της χώρας.
Η στροφή προς το ευρωπαϊκό σύστημα SAMP/T δεν είναι απλώς μια επιλογή αναβάθμισης. Είναι, ουσιαστικά, μια παραδοχή ότι το εγχώριο πρόγραμμα SIPER δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα.
Το SAMP/T ως κρίσιμη λύση
Το σύστημα SAMP/T, που αναπτύσσεται από την κοινοπραξία Eurosam, αποτελεί μία από τις πιο προηγμένες πλατφόρμες αντιαεροπορικής άμυνας στην Ευρώπη. Χρησιμοποιεί πυραύλους Aster και είναι σχεδιασμένο για την αναχαίτιση αεροσκαφών, πυραύλων cruise αλλά και βαλλιστικών απειλών.
Στην ουσία, πρόκειται για το ευρωπαϊκό αντίβαρο στο αμερικανικό Patriot, το οποίο ήδη έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά του σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες.
Η Τουρκία δεν επιδιώκει απλώς αγορά, αλλά και συμπαραγωγή. Στόχος της είναι να αποκτήσει τεχνογνωσία και να ενισχύσει την εγχώρια αμυντική της βιομηχανία, χτίζοντας μακροπρόθεσμα μια ανεξάρτητη στρατηγική.
Το πρόβλημα με τους SIPER
Παρά την έντονη διαφήμιση των τουρκικών πυραύλων SIPER, η πραγματικότητα δείχνει ότι το σύστημα δεν έχει ακόμη αποδείξει την αξιοπιστία του.
Αν οι SIPER ήταν όντως ισάξιοι των S-400 ή των Patriot, τότε θα είχαν ήδη χρησιμοποιηθεί σε πραγματικές αναχαιτίσεις. Όμως κάτι τέτοιο δεν συνέβη.
Σε πρόσφατα περιστατικά έντασης, οι αναχαιτίσεις πυραύλων που κατευθύνονταν προς την Τουρκία έγιναν από συστήματα Patriot του ΝΑΤΟ – όχι από τουρκικά μέσα.
Αυτό δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα:
• Είναι οι SIPER επιχειρησιακά έτοιμοι;
• Υπάρχουν τεχνικά προβλήματα;
• Μπορούν να ενσωματωθούν σε ένα σύγχρονο δίκτυο αεράμυνας;
Η απουσία σαφών απαντήσεων ενισχύει την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν διαθέτει ακόμη αξιόπιστη ασπίδα μεγάλου βεληνεκούς.
Η κρίση με τις ΗΠΑ και το F-35
Η απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό σύστημα S-400 το 2019 οδήγησε σε σοβαρή κρίση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα των F-35 και βρέθηκε εκτός της δυτικής αρχιτεκτονικής αεράμυνας.
Σήμερα επιχειρεί να επιστρέψει, αλλά με έναν πιο ισορροπημένο τρόπο. Το SAMP/T λειτουργεί ως «γέφυρα» επανασύνδεσης με το ΝΑΤΟ, χωρίς πλήρη εγκατάλειψη της ανεξάρτητης στρατηγικής της.
Ο ρόλος Γαλλίας και Ιταλίας
Οι εξελίξεις εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της Γαλλίας και της Ιταλίας.
Η Γαλλία είχε στο παρελθόν μπλοκάρει τη συνεργασία με την Τουρκία λόγω γεωπολιτικών εντάσεων. Ωστόσο, η νέα συγκυρία ενδέχεται να οδηγήσει σε αλλαγή στάσης, ειδικά υπό την πίεση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή.
Η Ιταλία εμφανίζεται πιο ανοιχτή στη συνεργασία, γεγονός που εξηγεί και τις εντατικές επαφές της Άγκυρας με τη Ρώμη.
Ο «ατσάλινος θόλος» που δεν έρχεται
Η Τουρκία εδώ και χρόνια σχεδιάζει ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας. Το λεγόμενο «ατσάλινο θόλο».
Ωστόσο, το κρίσιμο επίπεδο –η αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων– παραμένει ελλιπές.
Χωρίς αξιόπιστο σύστημα μεγάλου βεληνεκούς, ολόκληρη η αρχιτεκτονική είναι ατελής. Αυτός είναι και ο λόγος που η Άγκυρα κινείται πλέον με κατεπείγοντα χαρακτήρα.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα και την Ελλάδα. Η ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο επηρεάζεται καθοριστικά από την αντιαεροπορική ικανότητα της Τουρκίας.
Μια Τουρκία χωρίς ισχυρή αεράμυνα είναι πιο ευάλωτη. Αντίθετα, η απόκτηση SAMP/T θα ενίσχυε σημαντικά την αποτρεπτική της ισχύ.
Γι’ αυτό και η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, με διπλωματικές κινήσεις προς Παρίσι και Ρώμη.
Η στροφή της Τουρκίας προς το SAMP/T δεν είναι τυχαία. Αποτελεί ένδειξη ότι το εγχώριο πρόγραμμα δεν αποδίδει, αλλά και μια προσπάθεια γεωπολιτικής επανατοποθέτησης.
Ο Ερντογάν γνωρίζει ότι χωρίς αξιόπιστη αεράμυνα, η χώρα του παραμένει εκτεθειμένη.
Το ερώτημα πλέον είναι ξεκάθαρο:
θα αποκτήσει η Τουρκία το SAMP/T ή θα παραμείνει εγκλωβισμένη στα προβλήματα του «ατσάλινου θόλου»;
