ΗΠΑ: Η πολιτική σκηνή των Ηνωμένων Πολιτειών μπήκε σε νέα φάση μετά τις εκλογές της Τρίτης, καθώς οι Δημοκρατικοί σημείωσαν καθαρό προβάδισμα σε καίριες πολιτείες, επιβεβαιώνοντας ότι η «εποχή Τραμπ» δεν θα μείνει χωρίς πολιτική αντιστάθμιση.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Από τη Βιρτζίνια και τη Νέα Υόρκη έως το Νιου Τζέρσεϊ και την Καλιφόρνια, το αποτέλεσμα έστειλε σαφές μήνυμα στον Λευκό Οίκο ότι η αντιπολίτευση μπορεί να ανακτήσει δυναμική ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026.
Σύμφωνα με το CNN, η νίκη των Δημοκρατικών ερμηνεύεται ως «δημοψήφισμα για τον τρόπο διακυβέρνησης Τραμπ» έναν χρόνο μετά την επανεκλογή του. Οι δημοκρατικοί υποψήφιοι επικεντρώθηκαν σε ζητήματα κόστους ζωής, κοινωνικής ασφάλειας και μεσαίας τάξης, αποφεύγοντας την πόλωση γύρω από ιδεολογικά ζητήματα.
Η επιστροφή της Βιρτζίνια και η πρώτη γυναίκα κυβερνήτρια
Η Αμπιγκέιλ Σπάνμπεργκερ, πρώην πράκτορας της CIA και μετριοπαθής Δημοκρατική, επικράτησε καθαρά στη Βιρτζίνια, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη διαφορά για το κόμμα της από το 2008. Όπως σημειώνει το Associated Press, η Σπάνμπεργκερ πέτυχε σαρωτική νίκη στα προάστια της Ουάσιγκτον, αντλώντας ψήφους από εργαζόμενους του ομοσπονδιακού τομέα που είδαν τις θέσεις τους να συρρικνώνονται επί Τραμπ. Η νίκη της θεωρείται σημείο καμπής, καθώς για πρώτη φορά εκλέγεται γυναίκα κυβερνήτρια στη Βιρτζίνια, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερη συμμετοχή γυναικών στην πολιτική ηγεσία του κόμματος.
Νέα Υόρκη: Ο Μαμντάνι νικά τον Κουόμο και φέρνει νέο ρεύμα
Στη Νέα Υόρκη, ο Ζόραν Μαμντάνι, Δημοκρατικός σοσιαλιστής με καταγωγή από την Ουγκάντα, πέτυχε εντυπωσιακή επανεκλογή, νικώντας για δεύτερη φορά τον πρώην κυβερνήτη Άντριου Κουόμο, που κατήλθε ως ανεξάρτητος με τη στήριξη Τραμπ. Το Reuters μετέδωσε ότι ο Μαμντάνι αφιέρωσε τη νίκη στους εθελοντές και «σε όλους όσους πιστεύουν ότι η πολιτική μπορεί να υπηρετεί τους ανθρώπους, όχι τα συμφέροντα».
Οι αναλυτές σημειώνουν πως η εκστρατεία του Μαμντάνι στηρίχθηκε σε ένα ευρύ δίκτυο κοινοτήτων μεταναστών, ενώ επικεντρώθηκε στην κρίση στέγασης και στο υψηλό κόστος ζωής. Το CNNεπισημαίνει ότι «η Νέα Υόρκη δείχνει ξανά τον δρόμο μιας νέας γενιάς προοδευτικών πολιτικών που δεν φοβούνται τη λέξη “σοσιαλισμός”».
Νιου Τζέρσεϊ: Η Μάικι Σέριλ εδραιώνει την κυριαρχία των Δημοκρατικών
Η Μάικι Σέριλ, πρώην πιλότος του Πολεμικού Ναυτικού και μετριοπαθής Δημοκρατική, επανεξελέγη θριαμβευτικά, συγκεντρώνοντας 64% στους Λατινοαμερικανούς και 91% στους Αφροαμερικανούς ψηφοφόρους. Ο αντίπαλός της, Ρεπουμπλικανός Τζακ Τσιαταρέλι, προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από τον Τραμπ, όμως η στρατηγική δεν απέδωσε.
Τα exit polls του CNN δείχνουν ότι οι ψηφοφόροι που έκριναν την οικονομική πολιτική ως βασικό κριτήριο προτίμησαν σε ποσοστό 58% τους Δημοκρατικούς, γεγονός που αποδίδεται στην αβεβαιότητα που επικρατεί για τις ομοσπονδιακές περικοπές.
Καλιφόρνια και Πενσιλβάνια – Ενίσχυση των Δημοκρατικών θεσμικά
Στην Καλιφόρνια, οι πολίτες ενέκριναν πρόταση ανακατανομής εκλογικών περιφερειών, που θα προσφέρει στους Δημοκρατικούς πέντε επιπλέον πιθανές έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ, με φόντο την πιθανή του υποψηφιότητα για την προεδρία το 2028, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «νίκη της θεσμικής διαφάνειας».
Στην Πενσιλβάνια, το κόμμα διατήρησε την πλειοψηφία του στο Ανώτατο Δικαστήριο της Πολιτείας, γεγονός που θεωρείται κρίσιμο ενόψει των επικείμενων νομικών μαχών για τις επιστολικές ψήφους και τους εκλογικούς κανόνες.
Εσωκομματικά μηνύματα και το βλέμμα στο 2028
Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ χαιρέτισε «την ομαλή διεξαγωγή των εκλογών και τη δημοκρατική συμμετοχή», ενώ στο εσωτερικό των Δημοκρατικών, οι συζητήσεις για την επόμενη ημέρα έχουν ήδη ξεκινήσει. Πολλοί βλέπουν στον Νιούσομ και στη Σπάνμπεργκερ πιθανούς διεκδικητές της προεδρικής υποψηφιότητας το 2028, σε περίπτωση που ο Τζο Μπάιντεν δεν επιδιώξει επιστροφή.
Η αμερικανική εφημερίδα The New York Times σημείωσε ότι «οι Δημοκρατικοί πέτυχαν κάτι σπάνιο: να ενώσουν μετριοπαθείς, φιλελεύθερους και προοδευτικούς γύρω από ένα κοινό αφήγημα κοινωνικής σταθερότητας και οικονομικής ανάκαμψης». Αντίθετα, στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών επικρατεί αμηχανία. Ορισμένα στελέχη, σύμφωνα με το Politico, θεωρούν ότι «ο Τραμπ επέλεξε να μετατρέψει τις τοπικές εκλογές σε προσωπικό του δημοψήφισμα, χάνοντας το μήνυμα των πολιτών».
Η επόμενη μέρα στον Λευκό Οίκο
Στον Λευκό Οίκο, η αντίδραση ήταν συγκρατημένη. Ο πρόεδρος Τραμπ περιορίστηκε να γράψει στην πλατφόρμα Truth Social ότι «οι ψευδοδημοσκόποι και τα ψευδή ΜΜΕ θα εκπλαγούν το 2026», επιχειρώντας να υποβαθμίσει τη σημασία των αποτελεσμάτων. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Reuters, η απώλεια πολιτειακών κυβερνήσεων και δικαστηρίων μειώνει τη ρεπουμπλικανική επιρροή στην τοπική νομοθεσία — κάτι που θα επηρεάσει άμεσα τις επόμενες ενδιάμεσες εκλογές.
Συμπέρασμα
Οι εκλογές αυτές, οι πρώτες μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, δείχνουν πως η αμερικανική κοινωνία παραμένει πολωμένη, αλλά ταυτόχρονα διψασμένη για σταθερότητα. Οι Δημοκρατικοί, αξιοποιώντας τη φθορά της προεδρικής διοίκησης και προβάλλοντας συνθήματα «ενότητας και οικονομικής ασφάλειας», πέτυχαν να ανακτήσουν έδαφος σε κρίσιμες πολιτείες.
Το 2026 και κυρίως το 2028 θα δείξουν αν αυτή η νίκη ήταν συγκυριακή ή αν σηματοδοτεί την επιστροφή των Δημοκρατικών ως κυρίαρχης δύναμης στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ.
