Η απόφαση της Βρετανίας να φύγει από την Ε.Ε. συγκλόνισε τον κόσμο και τις αγορές την Παρασκευή, αλλά ο πλήρης αντίκτυπος για την παγκόσμια οικονομία μπορεί να πάρει αρκετό χρόνο για να αποκαλυφθεί.
Η μεγαλύτερη ανησυχία που επικρατεί είναι πως η αναταραχή στην Ευρώπη θα απειλήσει περαιτέρω το επιχειρηματικό και επενδυτικό κλίμα και θα εξαλείψει την καταναλωτική εμπιστοσύνη, όπως αναφέρει σε ανάλυσή της η Wall Street Journal.
Οι οικονομολόγοι φοβούνται ότι η περαιτέρω αποδυνάμωση της Ε.Ε. λόγω Brexit, θα ρίξει το μπλοκ, αλλά και την Βρετανία πιθανώς, σε ύφεση. Η απότομη πτώση της στερλίνας θα πυροδοτήσει αύξηση του πληθωρισμού, κάτι που μπορεί να ωθήσει τη χώρα σε ύφεση και να αναγκάσει την Τράπεζα της Αγγλίας να αυξήσει τα επιτόκια, γεγονός που θα επιδεινώσει την ανάκαμψη.
Αυτό σε συνδυασμό με τη μεταβλητότητα στις υπόλοιπες αγορές, θα πλήξει τις εξαγωγές αλλά και την εμπιστοσύνη στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μάλιστα, οι γερμανικές βιομηχανίες αναμένεται να δεχτούν σημαντικό πλήγμα. «Οι εξαγωγές μας στη Βρετανία δεν θα αργήσουν να υποχωρήσουν» αναφέρει ο Thilo Brodtmann, επικεφαλής της γερμανικής ένωσης μηχανολόγων VDMA.
Ωστόσο, κάποιοι αναλυτές είναι αισιόδοξοι ότι η ζημιά μπορεί να περιοριστεί αν οι συζητήσεις για το «διαζύγιο» κυλήσουν ομαλά.
«Η παγκόσμια οικονομία ήταν ήδη εύθραυστη και σήμερα έγινε ακόμη περισσότερο», αναφέρουν οικονομολόγοι της Citi σε ενημερωτικό σημείωμά τους.
Ο πολιτικός αντίκτυπος θα είναι επίσης σημαντικός. Σε χώρες όπως η Γαλλία, η Ολλανδία και αλλού τα αντι-ευρωπαϊκά κόμματα ήδη έχουν ζητήσει δημοψήφισμα για τη χώρα τους και αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερο ρεύμα.
«Το Brexit από μόνο του μπορεί να μην είναι καταστροφή για την παγκόσμια οικονομία, αλλά μια διάλυση της Ε.Ε. θα ήταν. Δεν νομίζω ότι είναι πιθανό αλλά ο κίνδυνος είναι πλέον μεγαλύτερος απ’ ότι ήταν προηγουμένως» σχολιάζει η Megan Greene, επικεφαλής οικονομολόγος στην Manulife.
Στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία η συνεχής άνοδος του δολαρίου και του γεν θα ασκήσουν πιέσεις στις εξαγωγές προϊόντων και θα επιδεινώσουν το επιχειρηματικό κλίμα. Η ενίσχυση του δολαρίου θα αναγκάσει επίσης την Fed να μην αυξήσει τα επιτόκια σύντομα.
«Αναμφίβολα θα πληγεί το παγκόσμιο ΑΕΠ, το αμερικανικό ΑΕΠ, το ιαπωνικό, όλα», τονίζει ο Μπομπ Τακάι, πρόεδρος της Sumitomo Corp. Global Research, στο Τόκιο. «Οπότε πιστεύω πως θα είναι δύσκολο για τη Fed να αυξήσει τα επιτόκια δανεισμού. Δεν περιμένω αύξησή τους το 2016 και ενδεχομένως η Fed να αναγκαστεί να αναθεωρήσει ολόκληρη τη νομισματική της πολιτική», προσθέτει.
Σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν τις μεγαλύτερες αναταραχές στις αγορές, το G7 ανακοίνωσε ότι παρακολουθεί στενά την μεταβλητότητα στην αγορά συναλλάγματος κι ότι είναι έτοιμο να παρέμβει.
«Από την πλευρά των επενδύσεων ήταν (το Brexit) το τελευταίο πράγμα που χρειαζόταν ο κόσμος, διότι θα ενισχυθεί η αβεβαιότητα», λέει ο Σάβανθ Σεμπάστιαν, οικονομολόγος της Comsec, στο Σίδνεϊ. Η ανατίμηση του γιεν έχει ανησυχήσει την ιαπωνική κυβέρνηση η οποία επιθυμεί την εξασθένηση του νομίσματος προκειμένου να ενισχυθούν οι ιαπωνικές εξαγωγές αλλά και ο πληθωρισμός.
«Είμαι εξαιρετικά ανήσυχος για την απειλή που αποτελεί το Brexit για την παγκόσμια οικονομία, τις χρηματοπιστωτικές αγορές και τις αγορές συναλλάγματος», δήλωσε μετά το αποτέλεσμα ο Τάρο Ασο, υπουργός Οικονομικών της Ιαπωνίας. Μέχρι σήμερα το Τόκιο δεν έχει καταφέρει να κερδίσει την υποστήριξη άλλων σημαντικών χωρών, κυρίως των ΗΠΑ, ώστε να προβεί σε παρεμβάσεις που θα υποτιμήσουν το γιεν. «Είναι εξαιρετικά σημαντικό να διασφαλίσουμε την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας, όπως και το να διατηρήσουμε νομισματική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα», είπε ο κ. Ασο.
Παρά πάντως την αναταραχή που επικρατεί στις αγορές, αρκετοί οικονομικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η έξοδος της Βρετανίας από την Ε.Ε. δεν θα αποτελέσει στιγμή ανάλογη με την κατάρρευση της Lehman Brothers το 2008 και συνεπώς δεν θα προκαλέσει παγκόσμια κρίση, αναφέρει σε ανάλυσή του το Reuters.
«Οι χρηματοπιστωτικές αγορές θα αντιδράσουν οργισμένα και ο κόσμος έχει αλλάξει, αλλά από την πλευρά των αγορών δεν μιλάμε για συστημική κρίση τύπου Lehman», γράφουν αναλυτές της BNP Paribas σε ενημερωτικό τους σημείωμα. «Πλέον, η βασική αβεβαιότητα πηγάζει από το πώς θα αντιδράσουν οι πολιτικοί, ενώ σημαντική θα είναι και η απάντηση των κεντρικών αγορών».
