Τουρκία: Στο Μεγάλο Παζάρι της Κωνσταντινούπολης στην Τουρκία, η ζήτηση για χρυσό και δολάρια εκτινάσσεται στα ύψη. «Υπάρχει μια ατμόσφαιρα πανικού», σχολιάζει στη The Wall Street Journal ο έμπορος συναλλάγματος Μουσταφά Ντεμιράι. «Οι άνθρωποι πιστεύουν ότι η τιμή (για τα δολάρια) θα ανέβει, επομένως υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση αυτή τη στιγμή».
Η κατάρρευση της λίρας είναι το αποτέλεσμα της οικονομικής κακοδιαχείρισης με την υπογραφή του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λένε οικονομολόγοι. Ο Τούρκος ηγέτης τα τελευταία χρόνια πίεσε την κεντρική τράπεζα να μειώσει τα επιτόκια παρά το υψηλό ποσοστό πληθωρισμού, πορεία αντίστροφη από αυτή που θα ακολουθούσαν κανονικά οι κεντρικές τράπεζες. Ο Ερντογάν επιχείρησε να αλλάξει πορεία από τότε που κέρδισε τις εκλογές τον Μάιο, με τους αντιπάλους του να του ασκούν κριτική για τη δραματική πτώση της αγοραστικής δύναμη των Τούρκων πολιτών.
Η προσφάτως διορισμένη διοικήτρια της κεντρικής τράπεζας της χώρας, Χαφιζέ Γκαγιέ Ερκάν, και ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σίμσεκ αύξησαν τα επιτόκια, αλλά είναι μάλλον αργά για να μειώσουν τον πληθωρισμό, λένε αναλυτές. H Eρκάν στο τέλος Ιουλίου αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό στο τέλος του 2023 από 22,3% σε 58%, ενώ προέβλεψε ότι οι αυξήσεις των τιμών θα επιβραδυνθούν το επόμενο έτος, σε μια πιθανή αναγνώριση ότι είναι δύσκολο να τιθασεύσει τον πληθωρισμό, ο οποίος «τρέχει» στο 38%.
Demand for gold and dollars is high in Istanbul’s 560-year-old Grand Bazaar, as people pour their money into assets that they hope will be a safer bet than the Turkish lira https://t.co/OjddJoBLjb
— The Wall Street Journal (@WSJ) August 6, 2023
Παράγοντες της αγοράς ανησυχούν πως Ερκάν και Σίμσεκ δεν έχουν πραγματική εντολή από τον Ερντογάν να κάνουν ό,τι χρειάζεται για να σταθεροποιήσουν την τουρκική οικονομία. Η αστάθεια της τουρκικής οικονομίας ασκεί πίεση και στους εμπόρους, οι οποίοι διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στην οικονομία από τότε που χτίστηκε το Kapali Carsi (Μεγάλο Παζάρι), πριν από πέντε και πλέον αιώνες, την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Τα μικρά και μεσαία καταστήματα αποτελούν μέρος ενός παγκόσμιου δικτύου επιχειρήσεων και τραπεζών που ασχολούνται με νομίσματα και χρυσό. Η αυξανόμενη ζήτηση για το πολύτιμο μέταλλο είναι καλή για την επιχείρησή του, όχι όμως και η διαρκής αναταραχή στην τουρκική οικονομία, σημειώνει ο Μεχμέτ Ακίφ Τουρκέρ, ένας 44χρονος έμπορος χρυσού. Εμποροι όπως ο ίδιος κλήθηκαν να εφαρμόσουν ένα περίπλοκο πλαίσιο κανόνων που επιβλήθηκαν από την κυβέρνηση τα τελευταία χρόνια, όπως η υποχρέωση για επιχειρήσεις σαν τη δική του να μετατρέπουν το 40% των κερδών τους σε ξένο νόμισμα σε λίρες.
Οι πωλήσεις χρυσού, όμως, φαίνεται πως δεν ανεβαίνουν μόνο λόγω της αστάθειας στην οικονομία. Η πανδημία έπαιξε επίσης ρόλο. «Μετά τον κορωνοϊό, η νοοτροπία των ανθρώπων άλλαξε. Είναι πιο χαλαροί στα ψώνια τους. “Ισως αύριο να πεθάνω” σκέφτονται και σπεύδουν να αγοράσουν κάτι ωραίο», λέει στη The Wall Street Journal o Mετίν Κοτσατέπε, πωλητής σε κοσμηματοπωλείο της Κωνσταντινούπολης.
newmoney.gr
