ΤΡΑΜΠ: Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατηγορώντας τον ότι φέρει μέρος της ευθύνης για την έναρξη του πολέμου που εξαπέλυσε η Ρωσία το 2022.
Του Παντελή Χαριτάκη
Οι δηλώσεις του, που έγιναν την Τρίτη από το Μαρ-α-Λάγκο, ήρθαν αμέσως μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών ΗΠΑ και Ρωσίας στο Ριάντ, η οποία θεωρείται το πρώτο σημαντικό διπλωματικό άνοιγμα προς μια πιθανή ειρηνευτική διαδικασία.
Ο Τραμπ άσκησε πιέσεις στον Ζελένσκι, ζητώντας τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία, κάτι που αποτελεί και πάγιο αίτημα της Μόσχας. Παράλληλα, υπονόησε ότι ο αποκλεισμός του Κιέβου από τις συνομιλίες ήταν δικαιολογημένος, αφήνοντας αιχμές για τη στρατηγική που ακολούθησε ο Ουκρανός πρόεδρος από την αρχή του πολέμου.
“Δεν έπρεπε να έχει ξεκινήσει ποτέ αυτός ο πόλεμος”
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων σχετικά με τη δυσαρέσκεια της ουκρανικής κυβέρνησης για τον αποκλεισμό της από τις διαπραγματεύσεις στη Σαουδική Αραβία, ο Τραμπ δήλωσε:
“Είμαι πολύ απογοητευμένος. Άκουσα ότι είναι αναστατωμένοι επειδή δεν έχουν θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αλλά η Ουκρανία βρίσκεται σε αυτόν τον πόλεμο εδώ και τρία χρόνια. Δεν έπρεπε ποτέ να είχε ξεκινήσει. Θα μπορούσατε να είχατε κάνει μια συμφωνία.”
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στο Κίεβο, καθώς αποτελούν την πιο άμεση αμφισβήτηση της πολιτικής Ζελένσκι από έναν Αμερικανό πρόεδρο. Ο ίδιος ο Ουκρανός ηγέτης είχε εκφράσει λίγες ώρες νωρίτερα τη δυσαρέσκειά του για τις διπλωματικές κινήσεις μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να είναι “δίκαιη” και να περιλαμβάνει τη συμμετοχή ευρωπαϊκών χωρών.
Ο Τραμπ συνδέει την ειρηνευτική διαδικασία με εκλογές στην Ουκρανία
Ο Τραμπ δεν περιορίστηκε σε επικρίσεις, αλλά άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να υποστηρίξουν το αίτημα της Ρωσίας για τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία.
“Θέλουν μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, αλλά δεν θα έπρεπε ο λαός της Ουκρανίας να έχει λόγο; Έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που έγιναν εκλογές εκεί.”
Στη συνέχεια, διευκρίνισε ότι η πρότασή του δεν προέρχεται από τη Ρωσία, αλλά είναι μια ιδέα που έχει εκφραστεί και από άλλες χώρες. Αυτή η τοποθέτηση εγείρει ερωτήματα σχετικά με την προσέγγιση της κυβέρνησής του στην ουκρανική κρίση και το ενδεχόμενο αλλαγής πολιτικής της Ουάσινγκτον.
Ενισχύεται το ενδεχόμενο συνάντησης Πούτιν – Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι είναι “πολύ πιο σίγουρος” για μια συμφωνία μετά τις συνομιλίες στο Ριάντ και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να συναντηθεί με τον Ρώσο ομόλογό του, Βλαντιμίρ Πούτιν, πριν το τέλος του μήνα.
“Νομίζω ότι έχω τη δύναμη να τερματίσω αυτόν τον πόλεμο και νομίζω ότι η διαδικασία προχωρά πολύ καλά.”
Το ενδεχόμενο μιας συνάντησης κορυφής μεταξύ των δύο ηγετών έχει θορυβήσει τους Ευρωπαίους συμμάχους των ΗΠΑ, οι οποίοι φοβούνται ότι μια αμερικανορωσική συμφωνία θα μπορούσε να αφήσει την Ουκρανία εκτεθειμένη σε νέες παραχωρήσεις προς τη Μόσχα.
Υπέρ μιας ευρωπαϊκής ειρηνευτικής δύναμης ο Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος, απαντώντας σε ερωτήσεις για τον ρόλο της Ευρώπης στη μελλοντική ειρηνευτική διαδικασία, δήλωσε ότι θα υποστήριζε την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων στην Ουκρανία, εφόσον επιτευχθεί μια συμφωνία.
“Αν θέλουν να το κάνουν, αυτό είναι υπέροχο. Είμαι υπέρ. Ξέρω ότι η Γαλλία ήταν πρόθυμη να το κάνει και θεωρώ ότι ήταν μια όμορφη χειρονομία.”
Ανέφερε επίσης ότι η Βρετανία έχει εκφράσει παρόμοια πρόθεση, υπονοώντας ότι μια πολυεθνική δύναμη θα μπορούσε να διασφαλίσει την τήρηση μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
Αντιδράσεις από το Κίεβο και την Ευρώπη
Οι δηλώσεις του Τραμπ προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις τόσο στην Ουκρανία όσο και στην Ευρώπη. Ουκρανοί αξιωματούχοι απέρριψαν την πρόταση για εκλογές ως απόπειρα αποσταθεροποίησης της χώρας, ενώ Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν ανησυχία για τη μετατόπιση της αμερικανικής στάσης.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική πρωτοβουλία πρέπει να σέβεται την κυριαρχία της Ουκρανίας, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς τόνισε ότι η Ευρώπη δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια “ειρήνη με ρωσικούς όρους”.
Με τις διπλωματικές εξελίξεις να τρέχουν, η στάση της Ουάσινγκτον φαίνεται να αλλάζει δραματικά, με απρόβλεπτες συνέπειες για την Ουκρανία και τη γενικότερη ισορροπία ισχύος στην Ευρώπη.
