Τραμπ: Η νέα πραγματικότητα στον Λευκό Οίκο με τον Ντόναλντ Τραμπ στο τιμόνι έχει δημιουργήσει ένα σκηνικό έντονης κινητικότητας γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Ο Αμερικανός πρόεδρος, γνωστός για την αντισυμβατική του προσέγγιση, εμφανίζεται αποφασισμένος να δώσει τέλος σε μια αιματηρή σύγκρουση που διαρκεί ήδη πάνω από τρία χρόνια. Η υπόσχεσή του ότι «θα τελειώσει τον πόλεμο σε 24 ώρες» μπορεί να ακούγεται υπερβολική, ωστόσο οι πρώτες κινήσεις του δείχνουν πως θέλει να φέρει αποτελέσματα σε χρόνο που οι παραδοσιακοί διπλωμάτες θεωρούν αδύνατο.
Διεθνείς αντιδράσεις και τα πρώτα βήματα
Οι εικόνες από την αμερικανική βάση στην Αλάσκα, όπου ο Τραμπ εμφανίστηκε δίπλα στον Βλαντιμίρ Πούτιν, προκάλεσαν σεισμό στα διεθνή ΜΜΕ. Το Reuters σχολίασε ότι «ο πρόεδρος των ΗΠΑ ρισκάρει την παγκόσμια εικόνα του με κινήσεις που άλλοι δεν θα τολμούσαν», ενώ το Associated Press τόνισε ότι «ο Τραμπ επιχειρεί μια άνευ προηγουμένου διπλωματική ανατροπή». Παράλληλα, το BBCεπισήμανε πως η αμερικανική πρωτεύουσα έζησε πρωτόγνωρες στιγμές, καθώς ηγέτες της Ευρώπης βρέθηκαν στην Ουάσιγκτον για διαβουλεύσεις που θυμίζουν Ψυχρό Πόλεμο.
Το πρώτο σημαντικό βήμα ήταν η πρόταση ενός «light άρθρου 5» για την Ουκρανία: ένα σύστημα εγγυήσεων ασφαλείας που δεν θα συνεπάγεται πλήρη ένταξη στο ΝΑΤΟ, αλλά θα παρέχει ισχυρή προστασία απέναντι σε μελλοντικές απειλές. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που εδώ και μήνες ζητούσε χειροπιαστές εγγυήσεις, αντέδρασε θετικά, αν και με επιφυλάξεις.
Peace and American leadership are BACK under President Trump. 🇺🇸 pic.twitter.com/C3fy4Ojr0W
— The White House (@WhiteHouse) August 19, 2025
Ο τριπλός γρίφος του Τραμπ
Για να επιτύχει μια συμφωνία, ο Τραμπ πρέπει να λύσει τρία ταυτόχρονα «παζλ»:
1. Η Ουκρανία απαιτεί εγγυήσεις ανεξαρτησίας και κυριαρχίας, με την προοπτική ανοικοδόμησης μιας χώρας που έχει καταστραφεί. Ο Ζελένσκι ζητά σαφείς δεσμεύσεις ότι δεν θα επαναληφθεί το σενάριο της Κριμαίας.
2. Η Ρωσία θέλει η Ουκρανία να παραμείνει στρατιωτικά ουδέτερη, με περιορισμένη δυτική επιρροή. Ο Πούτιν, αν και πιεσμένος, αναζητά έναν τρόπο να «πουλήσει» στο εσωτερικό του μια νίκη ή τουλάχιστον μια συμφωνία που δεν θα μοιάζει με ήττα.
3. Η Ευρώπη φοβάται μια «ειρήνη-παγίδα» που θα επιτρέψει στη Μόσχα να σχεδιάσει νέα επιθετικά σενάρια. Οι Βρυξέλλες ζητούν εγγυήσεις ότι η Ρωσία δεν θα βρεθεί ξανά σε θέση να απειλεί ευρωπαϊκά εδάφη.
Όπως παρατηρεί το CNN, ο Αμερικανός πρόεδρος πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις εντελώς διαφορετικές ανάγκες, έχοντας ταυτόχρονα να διαχειριστεί και την εσωτερική του ατζέντα.
Το στοιχείο του προσωπικού γοήτρου
Πέρα από τα γεωπολιτικά δεδομένα, υπάρχει και ο προσωπικός παράγοντας. Ο Τραμπ δεν κρύβει ότι βλέπει το ενδεχόμενο ενός Νόμπελ Ειρήνης ως επιστέγασμα της πολιτικής του πορείας. Οι αντίπαλοί του τον κατηγορούν για «ναρκισσισμό», ωστόσο η διεθνής κοινότητα γνωρίζει ότι η προσωπική φιλοδοξία μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που θυμίζουν τη δήλωση της Χίλαρι Κλίντον: «Αν τα καταφέρει, θα τον προτείνω η ίδια για Νόμπελ».
President Trump: “I don’t think you need a ceasefire. If you look at the six deals that I settled this year, they were all at war. I didn’t do any ceasefires.” pic.twitter.com/K8uqeuXn3q
— Fox News (@FoxNews) August 18, 2025
Οι αντιδράσεις εντός ΗΠΑ και Ευρώπης
Στην Ουάσιγκτον, οι αντιδράσεις είναι ανάμεικτες. Κύκλοι του State Department αναγνωρίζουν ότι η κινητικότητα Τραμπ φέρνει στο ίδιο τραπέζι πλευρές που πριν λίγους μήνες δεν συνομιλούσαν καν. Ωστόσο, μέλη του Κογκρέσου ανησυχούν μήπως η βιασύνη οδηγήσει σε μια συμφωνία με «θολά» σημεία, που θα επιτρέψει στη Ρωσία να εκμεταλλευτεί τα κενά.
Η Ευρώπη επίσης δείχνει διχασμένη. Ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν χαιρέτισε την «πρωτοφανή δυναμική», ενώ η Γερμανία κρατά πιο ουδέτερη στάση, ζητώντας σαφείς γραπτές εγγυήσεις.
Οι οικονομικές και στρατιωτικές διαστάσεις
Κρίσιμος παράγοντας είναι η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, ένα σχέδιο που ήδη απασχολεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Παγκόσμια Τράπεζα. Οι υπολογισμοί κάνουν λόγο για ζημιές άνω των 600 δισ. δολαρίων. Ο Τραμπ επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να επωμιστεί το μεγαλύτερο βάρος, αφήνοντας στις ΗΠΑ κυρίως τον στρατιωτικό ρόλο.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ δεν αποκλείουν την παραμονή στρατιωτικής δύναμης στην Ουκρανία, κάτι που, σύμφωνα με το NATO, θα αποτελούσε ισχυρό μήνυμα αποτροπής προς τη Ρωσία.
Τι μέλλει γενέσθαι
Το σίγουρο είναι ότι η αντισυμβατική τακτική του Τραμπ έχει ήδη αλλάξει το κλίμα. Εκεί όπου η διπλωματία έμοιαζε παγωμένη, υπάρχει πλέον κίνηση. Όμως ο δρόμος προς μια μόνιμη λύση παραμένει γεμάτος παγίδες.
Οι διεθνείς αναλυτές συγκλίνουν ότι τρία σενάρια είναι πιθανότερα:
1. Μια προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, με στόχο την αποσυμφόρηση του μετώπου.
2. Μια μερική ειρηνευτική συμφωνία, με ανταλλαγή εδαφών και ουδετεροποίηση της Ουκρανίας.
3. Μια μακρά διαπραγμάτευση, όπου η βία θα συνεχίζεται σε μικρότερη ένταση μέχρι να υπάρξει συνολική λύση.
Όπως σχολίασε το Reuters, «ο Τραμπ ίσως είναι ο μόνος πολιτικός που θα ρισκάρει να βάλει το όνομά του σε μια τέτοια συμφωνία». Το ερώτημα είναι αν αυτή η συμφωνία θα είναι βιώσιμη ή αν θα ανοίξει νέο κύκλο κρίσεων.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιχειρεί να λύσει έναν τριπλό γρίφο: να δώσει στην Ουκρανία την ασφάλεια που ζητά, στη Ρωσία μια διέξοδο που δεν θα μοιάζει με ταπείνωση, και στην Ευρώπη εγγυήσεις ότι δεν θα βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με έναν επιθετικό γείτονα. Παράλληλα, το προσωπικό του όραμα για το Νόμπελ Ειρήνης λειτουργεί ως καταλύτης σε αυτή τη διαδικασία.
Το αν ο Τραμπ θα καταγραφεί στην ιστορία ως ο άνθρωπος που έδωσε τέλος στον πόλεμο της Ουκρανίας ή ως ένας ηγέτης που απέτυχε σε μια υπερφιλόδοξη αποστολή, μένει να αποδειχθεί. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η διπλωματία δεν ήταν ποτέ ξανά τόσο θεαματική – και τόσο απρόβλεπτη.
