Ο Ντόναλντ Τραμπ «ζυγίζει» το ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής επιχείρησης για την ανάκτηση σχεδόν μισού τόνου ουρανίου από το Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, που επικαλείται η Wall Street Journal, η οποία σημειώνει ότι πρόκειται για μια περίπλοκη και επικίνδυνη αποστολή, που πιθανότατα θα προβλέπει την τοποθέτηση αμερικανικών δυνάμεων εντός της χώρας για ημέρες ή και περισσότερο.
Ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη απόφαση για το αν θα δώσει τη σχετική εντολή, ανέφεραν οι αξιωματούχοι, προσθέτοντας ότι εξετάζει τους κινδύνους για τα αμερικανικά στρατεύματα. Ωστόσο, ο πρόεδρος παραμένει γενικά ανοιχτός στην ιδέα, καθώς θα μπορούσε να βοηθήσει στην επίτευξη του βασικού του στόχου: να αποτρέψει το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Ο πρόεδρος έχει επίσης ενθαρρύνει τους συμβούλους του να πιέσουν το Ιράν να συμφωνήσει να παραδώσει το ουράνιο ως όρο για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τον τρόπο σκέψης του Τραμπ. Ο Τραμπ έχει καταστήσει σαφές σε συνομιλίες με πολιτικούς συμμάχους ότι οι Ιρανοί δεν μπορούν να διατηρήσουν το υλικό και έχει συζητήσει το ενδεχόμενο κατάσχεσής του με τη χρήση βίας, εάν το Ιράν δεν το παραχωρήσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος έχουν λειτουργήσει ως μεσολαβητές μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη δεν έχουν ακόμη εμπλακεί σε άμεσες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
«Είναι καθήκον του Πενταγώνου να κάνει προετοιμασίες ώστε να παρέχει στον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων τη μέγιστη δυνατή ευελιξία επιλογών. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πρόεδρος έχει λάβει απόφαση» δήλωσε σε ανακοίνωσή της η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ. Το Πεντάγωνο δεν σχολίασε και εκπρόσωπος της CENTCIM αρνήθηκε επίσης να σχολιάσει.
Το βράδυ της Κυριακής, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το Ιράν πρέπει να κάνει ό,τι απαιτούν οι ΗΠΑ, διαφορετικά «δεν θα έχουν χώρα». Αναφερόμενος στο ουράνιο του Ιράν, είπε: «Θα μας δώσουν την πυρηνική σκόνη».
Πριν από τις αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο Ιράν τον περασμένο Ιούνιο, εκτιμάται ότι η χώρα διέθετε πάνω από 400 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου κατά 60% και σχεδόν 200 κιλά υλικού εμπλουτισμένου κατά 20%, το οποίο μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε ουράνιο 90%, κατάλληλο για πυρηνικά όπλα.
Ο γενικός διευθυντής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Ραφαέλ Γκρόσι, έχει δηλώσει ότι πιστεύει πως το ουράνιο βρίσκεται κυρίως σε δύο από τις τρεις τοποθεσίες που δέχθηκαν επίθεση από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον Ιούνιο: σε μια υπόγεια σήραγγα στο πυρηνικό συγκρότημα στην Ισφαχάν και σε αποθήκη στη Νατάνζ. Οι Ιρανοί διαθέτουν φυγοκεντρητές για τον εμπλουτισμό ουρανίου και την ικανότητα να δημιουργήσουν μια νέα υπόγεια εγκατάσταση εμπλουτισμού, ανέφεραν ειδικοί.
Ο Τραμπ και τουλάχιστον κάποιοι από τους συμμάχους του έχουν δηλώσει κατ’ ιδίαν ότι θα ήταν δυνατό να κατασχεθεί το υλικό μέσω μιας στοχευμένης επιχείρησης που δεν θα επιμήκυνε σημαντικά τη διάρκεια του πολέμου και θα επέτρεπε στις ΗΠΑ να ολοκληρώσουν τη σύγκρουση έως τα μέσα Απριλίου, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει τις συζητήσεις.
Ο Τραμπ έχει πει σε συνεργάτες του ότι δεν επιθυμεί έναν παρατεταμένο πόλεμο. Ορισμένοι από τους κορυφαίους συμβούλους του επιθυμούν να επικεντρωθεί σε άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών, όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ρεπουμπλικάνοι θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν σημαντικές απώλειες.
Επικίνδυνη και περίπλοκη επιχείρηση
Οποιαδήποτε προσπάθεια κατάσχεσης του ουρανίου με τη χρήση βίας θα ήταν περίπλοκη και επικίνδυνη, ανέφεραν Αμερικανοί πρώην στρατιωτικοί και ειδικοί, κατατάσσοντάς την μεταξύ των πιο απαιτητικών επιχειρήσεων που έχει διατάξει ο Τραμπ. Μια τέτοια επιχείρηση, η οποία πιθανότατα θα προκαλούσε αντίποινα από το Ιράν, θα μπορούσε επίσης να παρατείνει τον πόλεμο πολύ πέρα από το χρονικό πλαίσιο των 4-6 εβδομάδων που έχει δημοσίως αναφέρει η ομάδα του Τραμπ.
Ομάδες αμερικανικών δυνάμεων θα έπρεπε να μεταφερθούν αεροπορικώς στις τοποθεσίες, πιθανότατα υπό πυρά από ιρανικούς πυραύλους εδάφους-αέρος και drones. Μόλις έφταναν, μάχιμα στρατεύματα θα έπρεπε να ασφαλίσουν τις περιμέτρους ώστε μηχανικοί με εξοπλισμό εκσκαφής να μπορέσουν να ερευνήσουν τα συντρίμμια και να ελέγξουν για νάρκες και παγιδευμένους εκρηκτικούς μηχανισμούς.
Η απομάκρυνση του υλικού πιθανότατα θα έπρεπε να πραγματοποιηθεί από μια επίλεκτη ομάδα ειδικών επιχειρήσεων, ειδικά εκπαιδευμένη στην απομάκρυνση ραδιενεργού υλικού από ζώνη σύγκρουσης. Το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο είναι πιθανό να βρίσκεται αποθηκευμένο σε 40 έως 50 ειδικούς κυλίνδρους που μοιάζουν με φιάλες κατάδυσης. Θα έπρεπε να τοποθετηθούν σε ειδικά δοχεία μεταφοράς για προστασία από ατυχήματα. Αυτό θα μπορούσε να γεμίσει αρκετά φορτηγά, σύμφωνα με τον Ρίτσαρντ Νέφιου, ανώτερο ερευνητή στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και πρώην διαπραγματευτή για τα πυρηνικά με το Ιράν.
Εάν δεν υπήρχε διαθέσιμο αεροδρόμιο, θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα πρόχειρο, ώστε να μεταφερθεί ο εξοπλισμός και να απομακρυνθεί το πυρηνικό υλικό. Ολόκληρη η επιχείρηση θα διαρκούσε ημέρες ή ακόμη και μία εβδομάδα, σύμφωνα με ειδικούς.
«Αυτό δεν είναι μια επιχείρηση τύπου ‘μπαίνουμε και βγαίνουμε’» δήλωσε ο απόστρατος στρατηγός Τζόζεφ Βότελ, πρώην διοικητής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ και της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων.
Τα αμερικανικά στρατεύματα θα μπορούσαν να αποφύγουν μια τόσο επικίνδυνη επιχείρηση εάν το Ιράν συμφωνούσε να παραδώσει το ουράνιό του ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας. Οι ΗΠΑ έχουν στο παρελθόν απομακρύνει εμπλουτισμένο ουράνιο από ξένη χώρα μέσω ειρηνικής μεταφοράς.
Το 1994, οι ΗΠΑ απομάκρυναν ουράνιο από το Καζακστάν σε μια επιχείρηση με την ονομασία «Project Sapphire». Το 1998, οι ΗΠΑ και η Βρετανία συμμετείχαν σε επιχείρηση απομάκρυνσης υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από έναν αντιδραστήρα κοντά στην Τιφλίδα, την πρωτεύουσα της Γεωργίας. Το υλικό μεταφέρθηκε σε πυρηνικό συγκρότημα στη Σκωτία.
Αδηλες οι προθέσεις Τραμπ
Ο Τραμπ αποφεύγει να τοποθετηθεί δημόσια σχετικά με το εάν θα έδινε εντολή για την επιχείρηση ανάκτησης του ουρανίου. Το Σάββατο, προέτρεψε τους υποστηρικτές του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να παρακολουθήσουν την εκπομπή του Μαρκ Λέβιν στο Fox News, κατά την οποία ο συντηρητικός σχολιαστής υποστήριξε ότι ο Τραμπ θα πρέπει «να πάρει το ουράνιο».
Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ επιδίωξε μια διπλωματική λύση στον πόλεμο, καλώντας το Ιράν να διαλύσει το πυρηνικό του πρόγραμμα ως μέρος μιας συμφωνίας μέσω διαπραγματεύσεων. Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ μπορούν να επιτύχουν τους βασικούς τους στόχους χωρίς την ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι το Ιράν δεν εμπλουτίζει επί του παρόντος ουράνιο και θα έπρεπε να το εμπλουτίσει σε επίπεδο κατάλληλο για όπλα, καθώς και να κατασκευάσει πυρηνική κεφαλή ή βόμβα, εάν ήθελε να γίνει κράτος με πυρηνικά όπλα. Το Ιράν επίσης δεν διαθέτει διηπειρωτικό βαλλιστικό πύραυλο που να μπορεί να πλήξει το αμερικανικό έδαφος, αλλά θα μπορούσε να αποκτήσει δεκάδες έως το 2035, εάν επέλεγε να προσαρμόσει το όχημα εκτόξευσης δορυφόρων, σύμφωνα με εκτίμηση της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας από πέρυσι.
Καθώς ο στρατός συνεχίζει να πλήττει στόχους στο Ιράν, ο Τραμπ ενημερώνεται για τις προκλήσεις της επιχείρησης ανάκτησης του ουρανίου, ανέφεραν Αμερικανοί αξιωματούχοι. Ο στρατός προετοιμάζεται επίσης για άλλες επιλογές σε περίπτωση που ο πρόεδρος δώσει σχετική εντολή, συμπεριλαμβανομένης της τοποθέτησης μονάδων πεζοναυτών ταχείας αντίδρασης και αλεξιπτωτιστών από την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία του Στρατού στην περιοχή, οι οποίες θα μπορούσαν να καταλάβουν στρατηγικές τοποθεσίες, όπως ένα νησί στα νότια παράλια του Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Το Πεντάγωνο έχει ήδη στην περιοχή πολλά από τα μέσα που απαιτούνται για την πραγματοποίηση μιας επιχείρησης ανάκτησης ουρανίου, εάν δοθεί σχετική εντολή, και εξετάζει το ενδεχόμενο ανάπτυξης επιπλέον 10.000 χερσαίων δυνάμεων ώστε να προσφέρει στον πρόεδρο περισσότερες επιλογές στον πόλεμο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Όταν ρωτήθηκε σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο νωρίτερα αυτόν τον μήνα τι σχεδιάζουν να κάνουν οι ΗΠΑ σχετικά με το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι ελπίζει πως η Τεχεράνη θα συμφωνήσει να το παραδώσει, αλλά άφησε να εννοηθεί ότι ο αμερικανικός στρατός διαθέτει επιλογές για να το κατασχέσει αν το Ιράν αρνηθεί.
«Δεν θα έλεγα ποτέ στον κόσμο τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε ή μέχρι πού είμαστε διατεθειμένοι να φτάσουμε, αλλά σίγουρα έχουμε επιλογές» πρόσθεσε ο Χέγκσεθ
