Τον επόμενο μήνα λήγει η αυτοεπιβαλλόμενη προθεσμία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για μία από τις πιο φαντασιακές δεσμεύσεις του: Να μειώσει στο μισό το ενεργειακό κόστος των Αμερικανών. Την ώρα που τα ποσοστά αποδοχής του πέφτουν και οι Δημοκρατικοί πετυχαίνουν εκλογικές νίκες, έχει μεγάλη σημασία για τον ίδιο να εκπληρώσει τη δέσμευσή του.
Δυστυχώς, όμως, ο απολογισμός του Τραμπ μέχρι στιγμής είναι φτωχός. Οι μέσες τιμές κοινής ωφέλειας αυξήθηκαν φέτος ταχύτερα από τον πληθωρισμό, παίζοντας εξέχοντα ρόλο σε ορισμένες από εκείνες τις «μπλε» εκλογικές νίκες.
Η βενζίνη τα πάει κάπως καλύτερα: έχει μειωθεί κατά 8,5% από την ορκωμοσία του Τραμπ, αλλά αυτό απέχει αρκετά από το 50% της δέσμευσης. Επιπλέον, με τη μέση τιμή στα 2,85 δολάρια το γαλόνι σήμερα, παραμένει πολύ υψηλότερη από τον άλλο στόχο του Τραμπ για την αντλία, κάτω από τα 2 δολάρια. Ο Τραμπ προσπάθησε να επαναπροσδιορίσει τον στόχο αυτό στον απολογισμό του για την οικονομία νωρίτερα αυτόν τον μήνα, λέγοντας ότι οι τιμές ήταν κάτω από τα 2,50 δολάρια σε μεγάλο μέρος της χώρας. Ακόμη και αυτός ο μειωμένος έπαινος δεν άντεξε στον έλεγχο: Μόνο 10 Πολιτείες φαίνονταν να βρίσκονται σε αυτό το επίπεδο μία μέρα αργότερα. Και αυτές οι 10 δεν είναι πολυπληθείς Πολιτείες, όπως η Καλιφόρνια, η Φλόριντα ή το Τέξας.
Ένα παράδοξο στοιχείο αυτής της μείωσης κατά 8,5% είναι ότι το αργό πετρέλαιο έχει καταρρεύσει κατά 25% (και αυτό περιλαμβάνει την πρόσφατη άνοδο που σχετίζεται με την αυξανόμενη ένταση με τη Βενεζουέλα). Δεδομένου ότι το αργό αντιπροσωπεύει συνήθως λίγο πάνω από το μισό της τιμής στην αντλία, αυτό θα υποδείκνυε μια πτώση πιο κοντά στο 13%, με όλες τις άλλες τιμές στα ίδια επίπεδα.
Σε όρους ανά γαλόνι, το αργό έχει μειωθεί κατά 46 σεντς, αλλά η τιμή στην αντλία μόνο κατά περίπου 27 σεντς. Το κενό, ισοδύναμο με περίπου 8 δολάρια το βαρέλι, πιθανόν έχει καταλήξει σε τρία σημεία: στα διυλιστήρια, στα δίκτυα διανομής και πρατηρίων και πολύ λιγότερο στα φορολογικά ταμεία. Όλο αυτό το σκηνικό ταιριάζει με μια μακροπρόθεσμη τάση που δημιουργεί αυξανόμενο αντίθετο άνεμο για τον για τον Τραμπ, ή για οποιονδήποτε πρόεδρο, που υπόσχεται μειωμένες τιμές στην αντλία.
Η εξόρυξη και η διύλιση πετρελαίου παράγουν παγκοσμίως εμπορεύσιμα προϊόντα που παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις τιμών. Το παράξενο στοιχείο είναι η διανομή και το μάρκετινγκ, όπου το κόστος έχει αυξηθεί αρκετά σταθερά κατά περίπου 200%. Ακολουθεί το ίδιο διάγραμμα, αλλά τώρα με κυλιόμενους μέσους όρους 12 μηνών για εξομάλυνση και με δεικτοποίηση των αριθμών.
Το μέσο κόστος ανά γαλόνι για τη διανομή και το μάρκετινγκ της βενζίνης έχει αυξηθεί από 18 σεντς το γαλόνι το 2000, σε κυλιόμενη βάση, σε πάνω από 50 σεντς σήμερα. Μόνο φέτος, αυξήθηκε από 50 σεντς τον Ιανουάριο σε 63 σεντς τον Οκτώβριο.
Δύο δυναμικές βρίσκονται εδώ σε εξέλιξη, μία βραχυπρόθεσμη και μία μακροπρόθεσμη. Τα αποθέματα βενζίνης ανανεώνονται γρήγορα, οπότε οι ιδιοκτήτες πρατηρίων αγοράζουν καύσιμα χονδρικά αρκετά συχνά. Τα πρατήρια που ανήκουν ή συνδέονται με καθετοποιημένες πετρελαϊκές εταιρείες ή μεγάλους διυλιστές τροφοδοτούνται απευθείας, αλλά αυτά αποτελούν μικρή μειονότητα από τις περίπου 150.000 τοποθεσίες λιανικής πώλησης καυσίμων στις ΗΠΑ, περίπου 10%, σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Καταστημάτων Ευκολίας.
Παραδόξως, υποφέρουν όταν οι τιμές του αργού ή τα περιθώρια διύλισης αυξάνονται γρήγορα, επειδή τα κόστη τους ανεβαίνουν και, για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί, συνήθως απορροφούν μέρος της αύξησης. Αντιθέτως, όταν τα κόστη του αργού και της διύλισης μειώνονται, ο διαχειριστής του πρατηρίου προσπαθεί να ανακτήσει μέρος αυτών μειώνοντας τις τιμές στην αντλία πιο αργά. Αυτή η παγιωμένη πτυχή της βενζίνης – «ανεβαίνει σαν πύραυλος, κατεβαίνει σαν πούπουλο» – εξηγεί μέρος όσων συνέβησαν φέτος καθώς οι τιμές του αργού κατέρρεαν.
Υπάρχει, παράλληλα, και μια δομική αύξηση, που επιταχύνθηκε μετά το 2018 σε ρυθμό πάνω από το διπλάσιο του πληθωρισμού. Αυτό δεν έχει να κάνει με γιγάντιες αλυσίδες πρατηρίων που εκμεταλλεύονται τους πελάτες: το 60% των καταστημάτων ευκολίας, τα οποία πωλούν τη συντριπτική πλειονότητα των οδικών καυσίμων, είναι επιχειρήσεις ενός μόνο σημείου, περίπου το ίδιο ποσοστό με πριν από μια δεκαετία.
Αντίθετα, το κλειδί είναι οι δυσκολίες αυτών των μικρών, οικογενειακών επιχειρήσεων. Αυτός ήταν ο Ρ. Άντριου Κλάιντ, ο σύντομα αποχωρών διευθύνων σύμβουλος της Murphy USA Inc., μίας από τις μεγαλύτερες εταιρείες πρατηρίων, μιλώντας σε επενδυτές τον Μάρτιο για τον αντίκτυπο της πανδημίας:
«Οι όγκοι καυσίμων μειώθηκαν κατά 50%. Για τον οριακό λιανοπωλητή, έχουν ανακάμψει μόνο στο 80%. Εξακολουθούν να είναι κάτω κατά 20%. Οι δικοί μας έχουν ανακάμψει πλήρως. Έχουμε δει διπλασιασμό των περιθωρίων καυσίμων του κλάδου … ως αποτέλεσμα της αδυναμίας των οριακών παικτών να διατηρήσουν την κερδοφορία που είχαν πριν, επειδή έχασαν τον όγκο, έχασαν την κίνηση».
Με άλλα λόγια, οι επιχειρήσεις ενός σημείου προσπαθούν να κατανείμουν υψηλότερα ενοίκια, μισθούς, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας και λοιπά έξοδα σε λιγότερα γαλόνια, αυξάνοντας το σημείο ισορροπίας τους (μια παρόμοια δυναμική έχει ωθήσει τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος μετά από χρόνια στάσιμης ζήτησης). Αυτό ωφελεί πιο αποδοτικούς φορείς όπως η Murphy, η οποία, παρεμπιπτόντως, έχει επιτύχει την τρίτη υψηλότερη συνολική απόδοση από οποιαδήποτε αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία την τελευταία δεκαετία, στο 572%, αφήνοντας πίσω την Exxon Mobil Corp. και τον S&P 500. Ποιος είπε ότι το λιανεμπόριο είναι νεκρό;
Για τον Τραμπ, δεν βοηθά ότι ο Κλάιντ περιγράφει τη Murphy ως εξυπηρετούσα το ταχύτερα αναπτυσσόμενο και μεγαλύτερο καταναλωτικό τμήμα: «Ανθρώπους που ζουν από μισθό σε μισθό». Πρόκειται για μια δομική τάση, σε μεγάλο βαθμό αποσυνδεδεμένη από τις παγκόσμιες δυναμικές του πετρελαίου. Η ζήτηση βενζίνης στις ΗΠΑ έχει κορυφωθεί λόγω δημογραφικών παραγόντων και αποδοτικότητας, κάτι που ούτε η ανατροπή των προτύπων οικονομίας καυσίμου από τον Τραμπ θα αλλάξει, σύμφωνα με την ίδια την ανάλυση της κυβέρνησής του.
Ουσιαστικά, υπάρχει πλέον πάνω από ένα δολάριο «κολλώδους» κόστους ενσωματωμένο σε κάθε γαλόνι με τη μορφή μάρκετινγκ και φόρων, περισσότερο από το ένα τρίτο της τρέχουσας τιμής. Εν τω μεταξύ, το συνεχιζόμενο κλείσιμο διυλιστικής δυναμικότητας από την πανδημία και μετά, μαζί με τις αυξημένες εξαγωγές βενζίνης, ασκούν ανοδική πίεση σε ένα ακόμη 15% της τιμής.
Υπάρχει, βεβαίως, πάντα το “drill, baby, drill” για να συνεχίσει να μειώνεται το εναπομείναν στοιχείο, το αργό πετρέλαιο. Το να βασιστεί κανείς σε αυτό για να πέσουν οι μέσες τιμές στην αντλία κάτω από τα 2 δολάρια θα προϋπέθετε, ωστόσο, μια κατάρρευση τύπου πανδημίας σε λιγότερο από 25 δολάρια το βαρέλι. Όπως έχουν τα πράγματα, οι γεωτρητές που πανηγύρισαν αρχικά την εκλογή του Τραμπ, μέχρι αυτό το φθινόπωρο έλεγαν στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα του Ντάλας πράγματα όπως: «Η αβεβαιότητα από τις πολιτικές της κυβέρνησης έχει βάλει φρένο σε όλες τις επενδύσεις στον πετρελαϊκό τομέα. Όσοι μπορούν, τρέχουν προς τις εξόδους». Χρειάζεται πολλά για να καταφέρει κανείς να αθετήσει μια υπόσχεση προς τους οδηγούς και ταυτόχρονα να αποθαρρύνει τους παραγωγούς πετρελαίου, κι όμως, έτσι μπαίνει ο Τραμπ σε μια χρονιά ενδιάμεσων εκλογών.
Πηγή: skai.gr
