Καλάβρυτα: Η υπόθεση του ηγουμένου της ιστορικής Μονής στα Καλάβρυτα που συνελήφθη επ’ αυτοφώρω να επιχειρεί να πουλήσει βυζαντινές εικόνες και Ευαγγέλια του 18ου αιώνα δεν είναι ένα απλό περιστατικό.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Πρόκειται για σκάνδαλο πρώτου μεγέθους, που ήδη προκαλεί σεισμό στην Εκκλησία της Ελλάδος και ανοίγει έναν νέο κύκλο ερωτημάτων για το πώς λειτουργούν κλειστές αδελφότητες, ποιοι έχουν πρόσβαση σε ιερά κειμήλια, και –το κυριότερο– ποιοι γνώριζαν αλλά σιωπούσαν.
Σύμφωνα με το αστυνομικό δελτίο της Ελληνικής Αστυνομίας, ο ηγούμενος δεν περιορίστηκε μόνο στα 200.000 ευρώ που ζήτησε για 17 εικόνες και δύο Ευαγγέλια. Στους αστυνομικούς που παρίσταναν τους αγοραστές, φέρεται να ισχυρίστηκε ότι διαθέτει και ένα «άγαλμα της θεάς Αρτέμιδος», ύψους 1,80 μέτρων, το οποίο μάλιστα κοστολογούσε σε… 10 εκατομμύρια ευρώ. Όταν του ζητήθηκε να το δείξει, εκείνος απάντησε πως το έχει θαμμένο σε αγρόκτημα της περιοχής και πως «μόνο με σοβαρό αγοραστή» θα ξεκινούσε η διαδικασία.
Δηλώσεις-σοκ και παρεμβάσεις θεσμών
Στο tilegrafimanews.gr ο πατέρας ενός μοναχού της ίδιας αδελφότητας που θέλησε να κρατήσει την ανωνυμία του δήλωσε:
«Δεν μπορώ να πιστέψω ότι φτάσαμε σε αυτό το σημείο. Το μοναστήρι ήταν το καμάρι της περιοχής. Αν όντως υπάρχει άγαλμα θαμμένο, τότε μιλάμε για κύκλωμα που ξεπερνά τον ίδιο τον ηγούμενο».
Η Εισαγγελία Πρωτοδικών Πατρών ήδη εξετάζει τη δικογραφία, ενώ στο πλευρό της Αστυνομίας βρέθηκαν και ειδικοί από το Υπουργείο Πολιτισμού, προκειμένου να εκτιμήσουν την αξία των κατασχεθέντων. Η ίδια η Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας ανακοίνωσε την αντικατάσταση του ηγούμενου και την απομάκρυνση του βοηθού του, βάζοντάς τους σε αργία, ώστε –όπως τονίζεται– «να διαφυλαχθεί το κύρος της Εκκλησίας».
Το χρονικό της παγίδας
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν γυναίκα αστυνομικός, παριστάνοντας τη συλλέκτρια, πλησίασε τον ηγούμενο με ενδιαφέρον να αγοράσει εικόνες. Η συμφωνία κλείστηκε γρήγορα: 200.000 ευρώ για τις εικόνες και τα Ευαγγέλια. Στη συνάντηση εμφανίστηκαν και άλλοι τέσσερις ιδιώτες, ανάμεσά τους ιδιοκτήτης ενεχυροδανειστηρίου και η σύζυγός του. Όλοι συνελήφθησαν.
Ένας εκ των παραγόντων της περιοχής δήλωσε στο tilegrafimanews.gr:
«Η υπόθεση είναι πολύ μεγαλύτερη απ’ όσο φαίνεται. Δεν είναι μόνο το χρήμα· είναι η εμπιστοσύνη που κλονίζεται όταν βλέπεις ιερά πρόσωπα να εμπλέκονται σε τέτοιες αγοραπωλησίες».
Αντιδράσεις πιστών: «Προδοθήκαμε»
Η τοπική κοινωνία των Καλαβρύτων είναι συγκλονισμένη. Πιστοί που συνήθιζαν να προσκυνούν στη Μονή δηλώνουν ότι «νιώθουν προδομένοι». Η κ. Ελένη, κάτοικος της περιοχής, είπε:
«Εμείς αφήναμε τα τάματά μας, εμπιστευόμασταν τους πατέρες και τώρα μαθαίνουμε ότι κάποιοι έβγαζαν στο σφυρί τα ιερά κειμήλια μας; Αυτό δεν συγχωρείται».
Πολιτική διάσταση και ερωτήματα
Η υπόθεση, ωστόσο, δεν είναι μόνο εκκλησιαστική. Σύμφωνα με κύκλους του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, υπάρχουν ενδείξεις ότι πίσω από τον ηγούμενο λειτουργούσε δίκτυο αρχαιοκαπηλίας με επαφές σε συλλέκτες του εξωτερικού. Το γεγονός ότι έγινε αναφορά σε άγαλμα της Αρτέμιδος ανεβάζει ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον των αρχών, καθώς αν αποδειχθεί η ύπαρξή του, τότε η υπόθεση παίρνει διεθνείς διαστάσεις.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά, καθώς ανάλογες υποθέσεις αρχαιοκαπηλίας έχουν απασχολήσει πολλές φορές τις Βρυξέλλες στο παρελθόν.
Οι σκιές στην Εκκλησία
Το σκάνδαλο δεν είναι μεμονωμένο. Όπως σχολιάζουν αναλυτές εκκλησιαστικών θεμάτων, το ζήτημα της διαχείρισης των κειμηλίων είναι χρόνια πληγή. «Όταν δεν υπάρχει έλεγχος και διαφάνεια, δημιουργούνται σκιές που αμαυρώνουν το πρόσωπο της Εκκλησίας» ανέφερε θεολόγος που μίλησε στο tilegrafimanews.gr.
Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος, που συνεδριάζει αυτές τις ημέρες, φέρεται να εξετάζει ειδικό κανονισμό για την καταγραφή και θωράκιση των εκκλησιαστικών κειμηλίων, ώστε να αποφευχθούν ανάλογα περιστατικά στο μέλλον.
Το θέμα δεν μπορεί να περάσει «στα ψιλά». Όταν ένας ηγούμενος ισχυρίζεται ότι έχει θαμμένο άγαλμα της θεάς Αρτέμιδος για 10 εκατ. ευρώ, όταν Ευαγγέλια του 18ου αιώνα γίνονται αντικείμενο αγοραπωλησίας, τότε δεν μιλάμε για μεμονωμένο λάθος αλλά για θεσμική κρίση. Η Εκκλησία καλείται να αποδείξει στην πράξη ότι δεν καλύπτει τέτοιες συμπεριφορές, ενώ η πολιτεία πρέπει να φτάσει την έρευνα μέχρι τέλους.
