Του Δημήτρη Κωστάκου
Σε… οικονομικό ναρκοπέδιο τείνει να μετατραπεί το Ασφαλιστικό για εκατοντάδες χιλιάδες υποψήφιους συνταξιούχους. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που… προωθεί η κυβέρνηση και αναμένεται να λάβει τη μορφή σχεδίου νόμου έως το τέλος του μηνός, καθώς και οι εφαρμοστικές εγκύκλιοι που θα ακολουθήσουν, έχουν δημιουργήσει ένα θολό τοπίο, προκαλώντας ανασφάλεια σε εργαζομένους, οι οποίοι βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση ή έχουν ήδη υποβάλει σχετική αίτηση.
Παράλληλα, σύμφωνα με στοιχεία των εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία, στην αναμονή βρίσκονται πάνω από 270.000 αιτήσεις συνταξιοδότησης και αφορούν κύριες και επικουρικές συντάξεις σε ΙΚΑ και ΟΑΕΕ, καθώς και εφάπαξ του Δημοσίου. Εργατολόγοι, ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση, και στελέχη των ασφαλιστικών ταμείων βομβαρδίζονται από ερωτήσεις υποψήφιων συνταξιούχων. Όπως παραδέχονται κάποιοι από τους ειδικούς, «είναι η πρώτη φορά που σηκώνουμε τα χέρια ψηλά και δεν μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη της παροχής συμβουλών, καθώς η κυβέρνηση κρατά κλειστά τα χαρτιά της».
Τα «πρέπει» και τα «μη»
Ωστόσο, οι ειδικοί συνιστούν ψυχραιμία και προσεκτικά βήματα, προειδοποιώντας ότι βεβιασμένες ενέργειες μπορεί να οδηγήσουν σε δραματικές απώλειες χρήματος και χρόνου… Με αυτά τα δεδομένα, προτείνουν στους υποψήφιους συνταξιούχους:
1. Να προετοιμάσουν εγκαίρως τη διαδικασία συνταξιοδότησης. Με δεδομένα τα προβλήματα διεκπεραίωσης των αιτήσεων συνταξιοδότησης, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να προχωρήσουν -κατά περίπτωση- σε ανακεφαλαίωση χρόνου ασφάλισης, βεβαίωση επιδοτούμενων χρόνων ασφάλισης (ανεργία, ασθένεια), έκδοση πιστοποιητικών χρόνου ασφάλισης, τακτοποίηση οφειλών ή ακόμη και αίτηση χορήγησης προσωρινής σύνταξης, εφόσον θεωρούν ότι τους συμφέρει. Σε διαφορετική περίπτωση, θα βρεθούν αντιμέτωποι με δραματική καθυστέρηση στην έκδοση σύνταξης που, σε κάποιες περιπτώσεις, φθάνει ή ξεπερνά τα τέσσερα έτη.
2. Να μη βιαστούν να υποβάλουν αίτηση, θεμελιωμένα δικαιώματα έως και 18 Αυγούστου του 2015 δεν θίγονται ως προς τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, όποτε και αν υποβληθεί η αίτηση συνταξιοδότησης, ακόμα και μετά την παρέλευση της ημερομηνίας αυτής. Συνεπώς, για χιλιάδες ασφαλισμένους δεν υπάρχει λόγος φυγής προς τη σύνταξη, αφού η βεβιασμένη έξοδος με λίγες ημέρες ασφάλισης και με «ποινή» («πέναλτι») λόγω ηλικίας (έως και 40%!) μπορεί να οδηγήσει σε δραματική μείωσή της.
3. Να προχωρήσουν στην αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης, εφόσον είναι σίγουροι ότι τους συμφέρει. Ισχύουν μεταβατικά, ευνοϊκότερα όρια ηλικίας για όσους μπορούν, με τη χρήση πλασματικών ετών, να βγουν στη σύνταξη σε ηλικία από 55 έως και 62 ετών. Επομένως, όσοι μπορούν να κατοχυρώσουν δικαίωμα με χρήση χρόνου στρατού, ανεργίας (επιδοτούμενης και μη), τέκνων, σπουδών κ.λπ. οφείλουν να εξετάσουν τη δυνατότητα αυτή.
4. Να αναμένουν τον νέο τρόπο υπολογισμού των συντάξεων. «Κλειδί» των αλλαγών αποτελεί το πότε θα αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού. Δηλαδή, το ποσοστό αναπλήρωσης και οι συντελεστές, πράγμα που δεν έχει διευκρινιστεί και θα κρίνει το ύψος της σύνταξης.
5. Να γνωρίζουν ότι δεν θίγονται όλοι από την αναδρομική επέκταση της ισχύος του ν. 3863/2010 σχετικά με την καθιέρωση βασικής και συμπληρωματικής σύνταξης ανάλογα με τις εισφορές που έχουν καταβληθεί, με νέο τρόπο υπολογισμού. Όσοι ασφαλισμένοι θεμελίωσαν δικαίωμα σύνταξης έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2014 και συνταξιοδοτήθηκαν από την 1η Ιανουάριου έως τις 31 Αυγούστου του 2015 διέπονται από το προ του ν. 3863/2010 καθεστώς, το οποίο άλλωστε και γνώριζαν ως ισχύον, όταν υπέβαλαν την αίτηση συνταξιοδότησης. Συνεπώς, δεν υφίσταται λόγος άμεσης αποχώρησης από τον εργασιακό βίο, αφού, ούτως ή άλλως, όλοι καταλαμβάνονται από τον νέο τρόπο υπολογισμού της σύνταξης.
6. Να γνωρίζουν το νέο θεσμικό πλαίσιο σχετικά με τον υπολογισμό της βασικής και της αναλογικής σύνταξης. Σύμφωνα με τις πρόσφατες νομοθετικές ρυθμίσεις, καθιερώνεται νέο σύστημα, το οποίο προβλέπει:
α) Αναλογική σύνταξη, η οποία αντιστοιχεί στο ποσό που αναλογεί στο ύψος των ασφαλιστικών εισφορών για τα έτη ασφάλισης, από 1/1/2011 και εφεξής (για τα έτη προ 1/1/2011 ισχύει το παλιό σύστημα). Η αναλογική σύνταξη αφορούσε αρχικά μόνον όσους ασφαλισμένους θεμελίωσαν δικαίωμα σύνταξης από την 1η Ιανουαρίου του 2015. Πλέον, επηρεάζει και όσους θεμελίωσαν δικαίωμα σύνταξης έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2014, αλλά η συνταξιοδότησή τους αρχίζει από την 1η Σεπτεμβρίου του 2015.
β) Βασική σύνταξη, η οποία αφορά στις ίδιες κατηγορίες ασφαλισμένων που προαναφέρθηκαν.
γ) Ασφαλισμένοι για πρώτη φορά από την 1η Ιανουαρίου του 2011 και εφεξής: Οι εν λόγω ασφαλισμένοι δικαιούνται αναλογικό ποσό σύνταξης με βάση τον συνολικό χρόνο ασφάλισής τους, γεγονός που από μόνο του θα οδηγήσει σε μεγάλη μείωση όλες τις συντάξεις μετά την 1η Ιανουαρίου του 2022.
δ) Ασφαλισμένοι πριν από την 1η Ιανουαρίου του 2011 εισπράττουν:
• τμήμα σύνταξης για τα έτη προ 1/1/2011 βάσει του παλιού συστήματος και
• τμήμα σύνταξης για τα έτη μετά την 1/1/2011 βάσει του καινούργιου συστήματος.
Επισημαίνεται ότι οι μειώσεις στις συντάξεις με την εφαρμογή του ν. 3863/2010 για όσους κάνουν χρήση τα επόμενα πέντε έτη θα είναι σχετικά μικρές (από 2% έως 5%), ενώ μεγαλύτερες μειώσεις θα έχουν όσοι συνταξιοδοτούνται από το 2020 και μετά.
Καμμένος κατά Κατρούγκαλου για τα εφάπαξ των Στρατιωτικών
Σε σημαντικές μειώσεις στο εφάπαξ των στρατιωτικών προχωρεί η κυβέρνηση, καθώς θα καταργηθεί η ρήτρα αξιόμαχου στον τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ των στρατιωτικών. Ο τρόπος υπολογισμού των εφάπαξ παροχών για τους λογαριασμούς των Μετοχικών Ταμείων Στρατού, Αεροπορίας και Ναυτικού, αρμοδιότητας υπουργείου Εθνικής Άμυνας, εξαρτάται από τις λύσεις που θα επιλεγούν για τον τρόπο υπολογισμού των εφάπαξ παροχών που χορηγούνται από τους φορείς αρμοδιότητας του υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. Ο ΥΠΕΘΑ, Π. Καμμένος, ενημέρωσε σχετικά τη στρατιωτική ηγεσία, υποδεικνύοντας τον υπουργό Εργασίας, Γ. Κατρούγκαλο, ως υπεύθυνο των νομοθετικών ρυθμίσεων, που θα οδηγήσουν σε περαιτέρω συρρίκνωση των εφάπαξ παροχών στους στρατιωτικούς.
