Σε κατάσταση επιφυλακής τέθηκε το κυβερνητικό οικονομικό επιτελείο, μετά τις τελευταίες εξελίξεις στην Μέση Ανατολή, οι οποίες προκαλούν ήδη κλυδωνισμούς στην παγκόσμια οικονομία.
Η σύρραξη μεταξύ δύο βασικών «παικτών» της περιοχής και η απρόβλεπτη εξέλιξη των πραγμάτων, δεν αφήνουν κανένα περιθώριο εφησυχασμού, ενώ καθιστούν έωλες τις προβλέψεις για τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη και της ελληνικής οικονομίας.
Πετρέλαιο, εμπόριο, μεταφορές δεν πρόκειται να μείνουν ανεπηρέαστα σε περίπτωση όξυνσης της πολεμικής αντιπαράθεσης, με ότι αυτό συνεπάγεται για το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της χώρας και επιμέρους το εμπορικό σκέλος το οποίο ήδη αποτελεί ένα από τα βασικά προβλήματα της εγχώριας οικονομίας.
Η διεθνής τιμή του πετρελαίου brent βρίσκεται ήδη σε ανοδική τροχιά εδώ και ημέρες, κινούμενη πάνω από τα 92 δολάρια το βαρέλι, όταν ο φετινός προϋπολογισμός έχει συνταχθεί με πρόβλεψη για 82 δολάρια το βαρέλι.
Στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους γίνονται οι πρώτες «ασκήσεις επί χάρτου» με βασικό στοιχείο στα εξεταζόμενα σενάρια το ενδεχόμενο κάμψης έως και μια ποσοστιαία μονάδα του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας. Ο πήχης της ανάπτυξης έχει τοποθετηθεί για φέτος στο 2,5%, στόχος ο οποίος θεωρείται ιδιαίτερα φιλόδοξος όταν ήδη από πέρυσι καταγράφηκε επιβράδυνση του ρυθμού στο 2% σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ.
Στο τραπέζι μπαίνει και η παράμετρος της αύξησης του δημοσιονομικού κόστους στην περίπτωση που απαιτηθούν έκτακτα μέτρα στήριξης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων λόγω αυξητικών τάσεων στον πληθωρισμό.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές κομβικό στοιχείο αποτελεί η πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού το προσεχές διάστημα, αλλά και ποια θα είναι η εξέλιξη στο πολεμικό μέτωπο προκειμένου να υπάρξει καθαρή και σαφής εικόνα για το ύψος της ζημίας στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις καθώς ο πήχης για το πρωτογενές πλεόνασμα έχει ανέβει στο 2,1% του ΑΕΠ για το 2024 (από 1,1% το 2023) και απαιτείται προσοχή.
Επίσης, το θέμα είναι αν θα υπάρξουν σημαντικές αναταράξεις στις αγορές που θα ασκήσουν πιέσεις στο κόστος δανεισμού για το Δημόσιο τη στιγμή που οι αποδόσεις στα ελληνικά ομόλογα έχουν αρχίσει να υποχωρούν ενώ πληθαίνουν οι ενδείξεις για πρώτη μείωση των επιτοκίων τον Ιούνιο από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτός και αν ενταθούν εκ νέου οι πληθωριστικές πιέσεις και αναβάλλουν τα σχέδια της για αργότερα.
Προεξόφληση δανείων
Ωστόσο, οι προαναφερθείσες εξελίξεις δεν φαίνεται να ανατρέπουν το σχεδιασμό του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) για πρόωρη αποπληρωμή δόσεων δανείων από το πρώτο μνημόνιο ύψους 5,29 δισεκ. ευρώ που λήγουν το 2026 και το 2027.
Όπως ανάφερε ο επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ Δημήτρης Τσάκωνας στο φόρουμ των Δελφών η προπληρωμή θα γίνει με τα χρήματα από το «μαξιλάρι» των διαθεσίμων που ανέρχονται σε 35 – 36 δισεκ. ευρώ και ήδη οι επιτελείς στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας έχουν αποστείλει αίτημα στον ESM με το οποίο τον ενημερώνουν για τις νέες κινήσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα δάνεια του πρώτου μνημονίου από την ευρωζώνη ανέρχονται σε 52,9 δισεκ. ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής από το 2020 έως το 2040 και με επιτόκιο Euribor 3 μηνών + 0,5%, στοιχείο που τα καθιστά ακριβά καθώς το Euribor 3μηνου είναι 3,94%.
Επίσης από φέτος τρέχει και η εξυπηρέτηση των δανείων του EFSF ύψους 141,8 δισεκ. ευρώ με αποπληρωμή το 2056 ενώ από το 2034 προστίθενται τα 86 δισεκ. ευρώ από τον ESM ως το 2060.
Σύμφωνα με τους αναλυτές μέχρι το 2034 η χώρα μας θα πρέπει να έχει αποκλιμακώσει τον δείκτη χρέους προς ΑΕΠ κάτω από το 100% ώστε να μπορεί να δανειοδοτηθεί με βάση τα επιτόκια που θα ισχύουν. Για το 2024 προβλέπεται νέα συρρίκνωση του χρέους της γενικής κυβέρνησης στο 152,3% του ΑΕΠ από 160,3% του ΑΕΠ το 2023 ενώ για πρώτη φορά στα χρονικά θα μειωθεί και σε απόλυτα μεγέθη στα 355 δισ. ευρώ από 356 δισ. ευρώ το 2023.
