Η ελληνική κυβέρνηση είναι έτοιμη να ανακοινώσει νέα μέτρα ανακούφισης για την ταλαιπωρημένη μεσαία τάξη της χώρας, μετά από μια δημοσιονομική ανάκαμψη που ήταν σχεδόν αδιανόητη κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, σημειώνει σε ανάλυσή του το πρακτορείο Bloomberg
Αξιοποιώντας ένα απροσδόκητο πλεόνασμα από τα σημαντικά υψηλότερα έσοδα που φαίνεται ότι θα συνεχιστούν, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα παρουσιάσει μια σειρά από μέτρα σε ομιλία του αυτή την εβδομάδα στη ΔΕΘ, που θα μπορούσαν να θέσουν τις βάσεις για την παράταση της θητείας του ως του μακροβιότερου ηγέτη της χώρα σε πάνω από δύο δεκαετίες, σημειώνει το διεθνές πρακτορείο.
Μεταξύ των μέτρων που εξετάζει η κυβέρνηση, τονίζει το Bloomberg, είναι η μείωση των φόρων για τη μεσαία τάξη, η στήριξη των νοικοκυριών και η αύξηση των δαπανών για τους συνταξιούχους, καθώς και για τους υπαλλήλους των δυνάμεων ασφαλείας, όπως η αστυνομία. Αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, το προγραμματισμένο πακέτο ενδέχεται να ξεπεράσει τα 1,5 δισ. ευρώ, σημειώνει το Bloomberg επικαλούμενο πηγές με γνώση των εν λόγω σχεδίων. Εφόσον ο προϋπολογισμός της χώρας συνεχίσει να υπερβαίνει τις προβλέψεις, η κυβέρνηση ενδέχεται να εξετάσει και άλλα μέτρα ανακούφισης τον Απρίλιο, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Τέτοια μέτρα θα είχαν προκαλέσει κάποτε ανησυχία στους επενδυτές σε μια χώρα της οποίας τα διογκωμένα δημόσια οικονομικά σχεδόν την ανάγκασαν να αποχωρήσει από το ευρώ το 2015.
Ωστόσο, η πάταξη της φοροδιαφυγής, προσθέτει το Bloomberg, η οποία οδήγησε σε μαζική αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης της ελληνικής κοινωνίας στο σύνολό της, έδωσε στον Μητσοτάκη δημοσιονομικό περιθώριο που θα έκανε τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες να ζηλέψουν, παρά το χρέος που ξεπερνά το 140% του ΑΕΠ και παραμένει το μεγαλύτερο στην περιοχή.
Το αποτέλεσμα μέχρι στιγμής ήταν ένα απροσδόκητο πλεόνασμα στον προϋπολογισμό το 2024, που αντέκρουσε τις προβλέψεις για έλλειμμα, ακολουθούμενο από παρόμοιες ευνοϊκές προβλέψεις για το τρέχον έτος. Η αντίθεση με τα κράτη από τη Γαλλία έως το Ηνωμένο Βασίλειο, που αντιμετωπίζουν την κριτική της αγοράς για τα ανεξέλεγκτα ελλείμματα, είναι εντυπωσιακή, τονίζει το διεθνές πρακτορείο.
«Οι προσπάθειες της κυβέρνησης για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής αποδίδουν καρπούς και αξίζουν αναγνώριση», δήλωσε ο Joong Shik Kang, επικεφαλής της αποστολής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ελλάδα, ο οποίος διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην παρακολούθηση της χώρας κατά τη διάρκεια της κρίσης. «Τα αποτελέσματα είναι πραγματικά αξιοσημείωτα».
Η μη συμμόρφωση αποτέλεσε στο παρελθόν το διαρκές πρόβλημα που υπονόμευε τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας, με την «παραοικονομία» να ανέρχεται στο 27% του ΑΕΠ όταν ξεκίνησε η κρίση το 2009, σύμφωνα με το ΔΝΤ.
Μια πολυδιάστατη προσέγγιση, που αξιοποιεί την ψηφιοποίηση των πληρωμών και των αποδείξεων και την απλοποίηση των κυβερνητικών διαδικασιών, έχει αλλάξει την κατάσταση. Η αλλαγή ήταν τόσο σημαντική που αποτελεί πλέον case study για άλλες χώρες, σύμφωνα με τον Kang.
Τα μέτρα υψηλής τεχνολογίας που εφαρμόζει η ΑΑΔΕ έχουν βοηθήσει, τονίζει το Bloomberg. Στο κέντρο της έδρας της στην Αθήνα βρίσκεται ένα «κέντρο επιχειρήσεων» με τεράστιες οθόνες που μεταδίδουν ζωντανά δεδομένα και πληροφορίες, ενώ οι επιχειρήσεις στο πεδίο χρησιμοποιούν drones και παρακολουθούν σε πραγματικό χρόνο τα πλοία που εισέρχονται στα ελληνικά ύδατα.
Η ΑΑΔΕ έχει θέσει ως στρατηγικό στόχο την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η οποία, εκτός από οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα, χαλάει και τη διεθνή εικόνα της χώρας, δήλωσε ο επικεφαλής της Γιώργος Πιτσίλης.
Σε μια αιφνιδιαστική επιχείρηση τον Αύγουστο, οι επιβάτες ημερήσιων κρουαζιέρων που αποβιβάζονταν στη Σαντορίνη συνάντησαν μια ολόκληρη στρατιά επιθεωρητών. Ελέγχθηκαν οι αποδείξεις από 23 πλοία που έφτασαν στο νησί εκείνη την ημέρα και εντοπίστηκαν παραβάσεις σε 10 από αυτά. Αρκετές παρόμοιες επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν αυτό το καλοκαίρι.
Από στατιστικής άποψης, τα αποτελέσματα είναι σαφή. Το 2018, το λεγόμενο χάσμα συμμόρφωσης με τον ΦΠΑ — ένα μέτρο της εκτιμώμενης διαφοράς μεταξύ των δυνητικών εσόδων από τον φόρο προστιθέμενης αξίας και του πραγματικού ποσού που εισπράχθηκε — ήταν 25,4%. Μέχρι το 2022, το ποσοστό αυτό είχε μειωθεί στο 13,7%, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η σημαντική αύξηση των δημόσιων εσόδων, χωρίς αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης, «δείχνει ότι οι προσπάθειές μας απέδωσαν καρπούς», δήλωσε ο κ. Πιτσίλης.
Η φορολογική υπηρεσία υιοθετεί πλέον μια πιο στρατηγική προσέγγιση στην επιλογή των στόχων, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη και μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να καθορίσει τις προτεραιότητες των ελέγχων. Σύμφωνα με τον Νίκο Μπατσίλα, διευθυντή επιχειρησιακού σχεδιασμού επιθεωρήσεων της ΑΑΔΕ, οι υπάλληλοι έχουν διαπιστώσει ότι είναι προτιμότερο να πείθουν τους πολίτες να πληρώσουν οικειοθελώς παρά να τους κυνηγούν και να τους τιμωρούν. «Έχουμε διεξάγει μελέτες και διαπιστώσαμε ότι τα έσοδα δεν προέρχονται από τα πρόστιμα, αλλά από τη συμμόρφωση», σημείωσε.
Οι επενδυτές έχουν επικροτήσει τις προσπάθειες της Ελλάδας, τονίζει ακόμη το Bloomberg. Σε αντίθεση με τη Γαλλία, της οποίας τα δημοσιονομικά προβλήματα έχουν ως αποτέλεσμα οι αποδόσεις των ομολόγων της να είναι σχεδόν τόσο υψηλές όσο αυτές της Ιταλίας, στο 3,58%, τα 10ετή ομόλογα της Ελλάδας έχουν σήμερα απόδοση 3,49%.
Όπως αναμένεται να υποστηρίξει ο Μητσοτάκης στην ετήσια ομιλία του στη ΔΕΘ το Σάββατο, η κυβέρνηση επιδιώκει τώρα να μοιραστεί με το κοινό τα οφέλη της καλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης. Σε αυτή την εκδήλωση οι Έλληνες πρωθυπουργοί συνήθως παρουσιάζουν τις προτεραιότητες για το επόμενο έτος, προσθέτει το διεθνές πρακτορείο.
Ωστόσο, το Bloomberg σημειώνει ότι είναι πολύ νωρίς για να ειπωθεί αν τα μέτρα του Μητσοτάκη θα πείσουν τους πολίτες που αγωνίζονται να επιβιώσουν και έχουν υποστεί κρίσεις στο κόστος διαβίωσης για περισσότερο από μια δεκαετία. Οι ψήφοι τους στις επόμενες εκλογές, που θα διεξαχθούν το 2027, θα καθορίσουν αν ο Μητσοτάκης μπορεί να αψηφήσει το ιστορικό των προκατόχων του και να εξασφαλίσει τρίτη συνεχόμενη θητεία.
Όπως και να εξελιχθεί η κατάσταση, η δημοσιονομική κληρονομιά της Ελλάδας έχει ήδη αλλάξει ριζικά προς το καλύτερο και οι κρατικές επιδοτήσεις θα συμβάλουν περαιτέρω στην εξάλειψη των δικαιολογιών για φοροδιαφυγή, σύμφωνα με τη Φαίη Μακαντάση, διευθύντρια έρευνας στο ΔιαΝΕΟσις. Αυτό «θα τροφοδοτήσει έναν θετικό κύκλο συνεχώς αυξανόμενης συμμόρφωσης και συνεχώς μειούμενων φορολογικών επιβαρύνσεων», υποστήριξε
