Η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου για το 2026 άνοιξε με μήνυμα αβεβαιότητας για τη διεθνή τάξη, συγκεντρώνοντας περίπου 50 ηγέτες
Στο επίκεντρο βρίσκονται ο πόλεμος στην Ουκρανία, το μέλλον του ΝΑΤΟ και η αμφισβήτηση των δεσμεύσεων των ΗΠΑ προς τη Συμμαχία.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι ο κόσμος αλλάζει γρήγορα και απαιτεί επανεξέταση ρόλων.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του για να συζητήσουν ειρηνευτικές προσπάθειες και ανθρωπιστική βοήθεια.
Η Διάσκεψη περιλαμβάνει συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της G7, υπογραμμίζοντας τη δοκιμασία της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.
Με σαφές μήνυμα ότι η διεθνής τάξη εισέρχεται σε νέα, αβέβαιη φάση, άνοιξε η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου για το 2026, συγκεντρώνοντας περίπου 50 ηγέτες και κορυφαίους αξιωματούχους από όλο τον κόσμο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται ο πόλεμος στην Ουκρανία, το μέλλον του ΝΑΤΟ, τα πυρηνικά οπλοστάσια και η ανθεκτικότητα της διατλαντικής σχέσης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών προς τη Συμμαχία τίθενται ανοιχτά υπό αμφισβήτηση.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ερωτηθείς εάν το μήνυμά του προς τους Ευρωπαίους θα είναι πιο συμφιλιωτικό σε σχέση με πέρυσι, δήλωσε: «Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας». Και πρόσθεσε: «Ζούμε σε μια νέα εποχή στη γεωπολιτική και αυτό θα απαιτήσει από όλους μας να επανεξετάσουμε τι σημαίνει αυτό και ποιος θα είναι ο ρόλος μας».
Η τοποθέτησή του έρχεται έναν χρόνο μετά την ομιλία του Αμερικανού αντιπροέδρου JD Vance στην ίδια διοργάνωση, όταν είχε επιτεθεί ευθέως στην Ευρώπη –συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου– για τις πολιτικές της σε ζητήματα ελευθερίας λόγου και μετανάστευσης. Εκείνη η παρέμβαση είχε πυροδοτήσει έναν χρόνο έντονης και πρωτοφανούς διατλαντικής έντασης.
Το κλίμα έχει επιβαρυνθεί περαιτέρω τους τελευταίους μήνες από τις επανειλημμένες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η Γροιλανδία είναι «ζωτικής σημασίας» για την αμερικανική εθνική ασφάλεια, υποστηρίζοντας –χωρίς να παρουσιάσει αποδείξεις– ότι είναι «καλυμμένη από ρωσικά και κινεζικά πλοία». Οι αναφορές αυτές, σε συνδυασμό με απειλές περί ενδεχόμενης «κατάληψης» της ημιαυτόνομης δανικής επικράτειας, έχουν εκληφθεί από πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες ως σημείο καμπής που διαβρώνει την εμπιστοσύνη στον βασικό τους σύμμαχο.
Η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε ότι προγραμματίζει συνάντηση με τον Ρούμπιο προκειμένου να συζητήσει τις αμερικανικές τοποθετήσεις σχετικά με τη Γροιλανδία. Παράλληλα, οκτώ πρώην πρέσβεις των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και οκτώ πρώην ανώτατοι Αμερικανοί στρατιωτικοί διοικητές στην Ευρώπη απηύθυναν ανοικτή επιστολή προς την Ουάσιγκτον, καλώντας τη να διατηρήσει τη στήριξή της στη δυτική αμυντική συμμαχία. «Το ΝΑΤΟ, μακριά από το να αποτελεί φιλανθρωπία, είναι ένας πολλαπλασιαστής ισχύος που επιτρέπει στις Ηνωμένες Πολιτείες να ασκούν την επιρροή και τη δύναμή τους με τρόπους που θα ήταν αδύνατοι – ή απαγορευτικά δαπανηροί – να επιτευχθούν μόνες τους», αναφέρουν χαρακτηριστικά.
Στο διπλωματικό παρασκήνιο, ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντρίι Σιμπίχα συναντήθηκε με τον Κινέζο ομόλογό του Ουάνγκ Γι, επιδιώκοντας να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους με το Πεκίνο, παρά τις προηγούμενες κατηγορίες του Κιέβου ότι η Κίνα στηρίζει έμμεσα τη Ρωσία. «Επανέλαβα το ενδιαφέρον της Ουκρανίας για επαφές με την Κίνα στο υψηλότερο επίπεδο. Συζητήσαμε τις ειρηνευτικές προσπάθειες και τον σημαντικό ρόλο της Κίνας στη διευκόλυνση του τερματισμού του πολέμου», ανέφερε, σημειώνοντας ότι ενημέρωσε για την κατάσταση στο πεδίο και για τις ρωσικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές. Το Πεκίνο συμφώνησε, όπως είπε, σε επιπλέον πακέτο ανθρωπιστικής ενεργειακής βοήθειας.
Κλείσιμο
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι έφθασε επίσης στο Μόναχο και έχει προγραμματίσει σειρά επαφών με Ευρωπαίους ηγέτες, καθώς και με Αμερικανούς γερουσιαστές, επιδιώκοντας σαφείς εγγυήσεις για τη συνέχιση της στήριξης.
Από ευρωπαϊκής πλευράς, ο πρωθυπουργός της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον αναγνώρισε ότι «η σχέση μας έχει δεχθεί πλήγμα», διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείψουμε τη διατλαντική σχέση». Προτεραιότητές του, όπως ανέφερε, είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, η ανάληψη μεγαλύτερου μεριδίου ευθύνης στην άμυνα και η άσκηση πίεσης στη Ρωσία.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να επαναλάβει το μήνυμα περί «στρατηγικής αυτονομίας» της Ευρώπης, επιμένοντας ότι «η έκβαση οποιωνδήποτε διαπραγματεύσεων πρέπει να λάβει υπόψη τους Ευρωπαίους», ενώ θα αναφερθεί και στην ανάγκη προστασίας των δημοκρατιών από υβριδικές απειλές και ξένες παρεμβάσεις.
Στο περιθώριο της Διάσκεψης έχει προγραμματιστεί και συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της G7, με τη συμμετοχή του Μάρκο Ρούμπιο, γεγονός που υπογραμμίζει τη βαρύτητα των διαβουλεύσεων σε μια περίοδο όπου η σταθερότητα της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης τίθεται σε δοκιμασία
