Τα ανησυχητικά ευρήματα για το ΠΑΣΟΚ, το νέο κόμμα Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ είναι τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία που ανέδειξε η έρευνα της RealPolls για το Protagon, της πρώτης για το 2026 –διεξήχθη το διήμερο 11-12 Ιανουαρίου, δηλαδή μετά και τις δηλώσεις Καρυστιανού, σε δείγμα 1.894 ατόμων
Η νέα έρευνα των Protagon/RealPolls είναι αποκαλυπτική. Σε μια πρώτη ανάγνωση, οι μετρήσεις περιγράφουν μια επίμονα αμετάβλητη δημοσκοπική συνθήκη –το κυβερνών κόμμα είναι σταθερά και αδιαμφισβήτητα πρώτο και η αντιπολίτευση κατακερματισμένη, αν όχι σε ρευστοποίηση–, όμως, παράλληλα, το ερώτημα της κυβερνησιμότητας παραμένει: η ΝΔ, στην πρόθεση ψήφου συνεχίζει, παρά τα όποια κέρδη της αυτόν τον μήνα, να μετριέται κάτω από το ψυχολογικό όριο του 25% στην πρόθεση ψήφου και μακριά από τις εκλογικές της επιδόσεις σε εθνικές κάλπες στην πρόβλεψη αποτελέσματος.
Στην πρόθεση ψήφου (Πίνακας Ι) η Νέα Δημοκρατία μετρήθηκε στο 24,4%, σημειώνοντας άνοδο άνω της μονάδας σε σύγκριση με την έρευνα του Δεκεμβρίου και καταγράφοντας το καλύτερο ποσοστό της από τον περασμένο Ιούνιο (27%) –θα ακολουθούσε έπειτα το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ που θα οδηγούσε το κυβερνών κόμμα σε μια υποχώρηση με μόνιμα χαρακτηριστικά, στην περιοχή κάτω του 25%. Το 24,4% της έρευνας του Ιανουαρίου είναι η καλύτερη επίδοση, στην πρόθεση ψήφου, για τη ΝΔ εδώ και έξι μήνες (είχε 23,7% τον Ιούλιο, 23,8% τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, 24,2% τον Νοέμβριο και 23,3% τον Δεκέμβριο), γεγονός που αποδίδεται και σε μια συσπείρωση της λεγόμενης «συστημικής ψήφου», εν μέσω αναστάτωσης από τις κινητοποιήσεις των αγροτών και τις ανακοινώσεις για νέα κόμματα με σαφή αντισυστημικά χαρακτηριστικά.
Στην πρόβλεψη αποτελέσματος (Πίνακας ΙΙ), το κυβερνών κόμμα μετρήθηκε στο 28,7%, σημειώνοντας οριακή άνοδο από τον Δεκέμβριο. Τα συγκεκριμένο ποσοστό είναι πάνω από την επίδοση των ευρωεκλογών του Ιουνίου 2024 (28,31%), αλλά σημαντικά κάτω από τα ποσοστά της ΝΔ στις δίδυμες βουλευτικές εκλογές του 2023. Μολονότι η ΝΔ απολαμβάνει μια, έστω αμήχανη, σταθερότητα, μεγάλες είναι οι μεταβολές στον χώρο της αντιπολίτευσης, καθώς η Πλεύση Ελευθερίας ενισχύεται σημαντικά, επωφελούμενη από την αντισυστημική ρητορική που κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα και την ίδια ώρα το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής υποχωρεί, αδυνατώντας τόσο να εμφανιστεί ως συστημική κυβερνητική δύναμη όσο και ως μαχητική αντιπολίτευση, με συνέπεια να μην μπορεί να εκμεταλλευτεί τη ραγδαία υποχώρηση του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι χαρακτηριστικό ότι και στην πρόθεση ψήφου και στην πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος, το κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου εμφανίζεται ξανά δεύτερο, με 9,2% και 13,6% αντίστοιχα, ενώ το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ υποχωρεί τρίτο με 7,8% και 10,3%, καταγράφοντας σημαντικές απώλειες σε σύγκριση με την έρευνα του Δεκεμβρίου (9,4% και 12,5%).
Στη σκιά της συζήτησης για το κόμμα Τσίπρα και το κόμμα Καρυστιανού, ο ΣΥΡΙΖΑ βυθίζεται: υποχωρεί στο 4,1% στην πρόθεση και στο 5,3% στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος. Τα υπόλοιπα κόμματα παραμένουν σε γενικές γραμμές σταθερά, με την Ελληνική Λύση στο 6,9% στην πρόθεση ψήφου και στο 9% στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος (+0,3), το ΚΚΕ στο 6,3% και στο 7,7% (-0,1), τη Φωνή Λογικής 3,6% και στο 4,3% (-0,5) και το ΜέΡΑ25 στο 2,8% και στο 4,5% (+0,1). Ενδιαφέρον έχει η αύξηση όσων δηλώνουν ότι θα ψηφίσουν «άλλο κόμμα»: από το 7% τον Δεκέμβριο, το ποσοστό εκτινάσσεται στο 12,1%, ενώ οι αναποφάσιστοι μετρήθηκαν στο 14,8%.
Η έρευνα της RealPolls μετρά, ως γνωστόν, και τις απαντήσεις για την πρόθεση ψήφου στο υποθετικό σενάριο που όλα τα κόμμα είχαν διαφορετικό αρχηγό (Πίνακας ΙΙΙ). Η ΝΔ χωρίς τον Κυριάκο Μητσοτάκη υποχωρεί στο 22,6%, ενώ το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ χωρίς τον Νίκο Ανδρουλάκη εκτινάσσεται από το 7,8% στο 15,7%. Κόμματα αρχηγικά, όπως η Πλεύση Ελευθερίας και η Ελληνική Λύση, βλέπουν τα ποσοστά τους να εξαερώνονται.
Μια δεύτερη ανάγνωση της μέτρησης της RealPolls έχει να κάνει με μια υφέρπουσα κρίση του πολιτικού συστήματος, γεγονός που μπορεί να θεωρηθεί ως μια μαγιά για την ανάδειξη νέων κομματικών σχηματισμών. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην ερώτηση «Εμπιστεύεστε το υπάρχον πολιτικό σύστημα» (Πίνακας IV), μόλις το 33,2% απαντά θετικά (14,3% «σίγουρα ναι» και 18,9% «μάλλον ναι»), ενώ το 66,1% δηλώνει δυσπιστία (24% «μάλλον όχι» + 42,1% «σίγουρα όχι»). Η δυσπιστία αυτή δεν παραμένει θεωρητική. Όταν οι πολίτες ερωτώνται «ποιος μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση στη χώρα» (Πίνακας V), οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές: Το 43,7% απαντά «ένα νέο κόμμα», το 24,5% η σημερινή κυβέρνηση, το 16% κάποιο άλλο υπάρχον κόμμα, και μόλις το 5,8% η αξιωματική αντιπολίτευση.
Πόσοι λοιπόν θα ψήφιζαν αυτό το «νέο κόμμα» και εν προκειμένω είτε το προαναγγελθέν κόμμα Καρυστιανού, είτε το υποθετικό κόμμα Τσίπρα; Στο ερώτημα που τέθηκε στους συμμετέχοντες στην έρευνα για το πόσο πιθανό είναι να ψηφίσουν ένα κόμμα του οποίου θα είναι αρχηγός ο κ. Τσίπρας (Πίνακας VI), οκτώ στους δέκα απάντησαν αρνητικά (67,9% «σίγουρα όχι» και 12,3% «μάλλον όχι»), ενώ το ταβάνι για τον πρώην πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ υποχωρεί στο 16% (4,6% «σίγουρα ναι» και 11,4% «μάλλον ναι») από το 21,7% της αντίστοιχης έρευνας του περασμένου Δεκεμβρίου.
Στο ίδιο ερώτημα για την κυρία Καρυστιανού (Πίνακας VII), δύο στους τρεις απάντησαν αρνητικά (52% «σίγουρα όχι» και 14,1% «μάλλον όχι»), ενώ ένας στους τέσσερις απάντησαν θετικά (9,3% «σίγουρα ναι» και 18,3% «μάλλον ναι»). Ειδικό ενδιαφέρον, είχαν οι απαντήσεις στο ερώτημα για τους λόγους που θα ψήφιζε κάποιος την κυρία Καρυστιανού (Πίνακας VIII). Ενα 19% απάντησε «επειδή πιστεύω ότι μπορεί να κυβερνήσει καλύτερα», ένα 18,6% «επειδή θέλω να στείλω μήνυμα στα υπόλοιπα κόμματα» και ένα 55,3% «δεν θα την ψήφιζα».
Από όσους θα ψήφιζαν, δηλαδή, την κυρία Καρυστιανού η κατανομή μεταξύ «πεποίθησης» και «ψήφου διαμαρτυρίας» είναι σχεδόν ισομερής. H κυρία Καρυστιανού δείχνει να έχει μεγαλύτερη διείσδυση σε κοινά ψηφοφόρων από τον κ. Τσίπρα. Είναι χαρακτηριστικό πως στο head to head ερώτημα για το ποιον από τους δύο θα ψήφιζαν για πρωθυπουργό (Πίνακας IX), το 27,9% προτιμά την, παραιτηθείσα πλέον, πρόεδρο του συλλόγου «Τέμπη 2023» και μόλις το 16,2% τον κ. Τσίπρα, μολονότι ο τελευταίος διαθέτει πρωθυπουργική εμπειρία.
Η κυρία Καρυστιανού «νικά» και τον Κυριάκο Μητσοτάκη (31,3% έναντι 26,3%), ενώ ο Πρωθυπουργός «νικά» τον κ. Τσίπρα (30,1% έναντι 22%). Στο δίπολο, δηλαδή, Μητσοτάκης – Τσίπρας, ο Πρωθυπουργός υπερτερεί με διαφορά οκτώ μονάδων, ενώ στη σύγκριση με την Καρυστιανού υστερεί κατά πέντε μονάδες. Γενικά, η εικόνα που καταδεικνύεται από την πρώτη έρευνα του 2026 είναι μιας Νέας Δημοκρατίας που διατηρεί σταθερά την πρωτιά παρά τις πιέσεις και χωρίς αξιοσημείωτες διαρροές από τα υπό διαμόρφωση νέα κόμματα, ενώ ο χώρος της αντιπολίτευσης βρίσκεται σε αναταραχή, με νέους παίκτες να απειλούν τις υφιστάμενες και ούτως ή άλλως εύθραυστες ισορροπίες.
Το αν η κυρία Καρυστιανού θα καταφέρει να μετατρέψει τη δημοσκοπική δυναμική σε πολιτική πραγματικότητα, μένει να φανεί, καθώς, εκτός των άλλων, θα πρέπει να πείσει ένα 56% που αμφιβάλλει ότι μπορεί το κόμμα Καρυστιανού να στελεχωθεί χωρίς γνωστούς πολιτικούς και επιπλέον να ικανοποιήσει ένα 85% που θέλει να γνωρίζει τα στελέχη πριν ψηφίσει (Πίνακας ΧΙ).
