Με ένα πλέγμα έξι στοχευμένων παρεμβάσεων επιχειρεί η κυβέρνηση να ανακόψει τη συνεχιζόμενη αύξηση του ιδιωτικού χρέους, το οποίο εξακολουθεί να κινείται σε επίπεδα συγκρίσιμα με το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας και να συνιστά δομικό κίνδυνο για την οικονομία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα
Κεντρικοί άξονες του σχεδίου είναι η ουσιαστική προστασία των υπερχρεωμένων και ευάλωτων νοικοκυριών, η ενίσχυση των μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης και ρύθμισης οφειλών, καθώς και η αναβάθμιση της αξιολόγησης του πιστωτικού κινδύνου.
Με τη χρηματοδοτική στήριξη –στην πλειονότητα των δράσεων– του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η κυβέρνηση προχωρά, μεταξύ άλλων:
Στη δημιουργία Πληροφοριακού Συστήματος Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, το οποίο θα περιλαμβάνει κεντρική βάση δεδομένων και σύστημα αξιολόγησης για φυσικά και νομικά πρόσωπα, σε συνάρτηση με τις οφειλές τους προς το Δημόσιο.
Στην υλοποίηση της Εθνικής Στρατηγικής Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, μέσω της εκπόνησης 11 εξειδικευμένων μελετών και της ανάπτυξης ηλεκτρονικής πλατφόρμας για τις συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Στη δημιουργία Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους, ενός κεντρικού ηλεκτρονικού αποθετηρίου, στο οποίο θα συλλέγονται στοιχεία από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς πίστωσης, αλλά και από άλλες αξιόπιστες πηγές, ώστε να υποστηρίζεται αποτελεσματικά ο σχεδιασμός και η εφαρμογή πολιτικών για τη διαχείριση του χρέους.
Σημειώνεται ότι πρόσφατα τέθηκε σε λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων (ΚΜΠ) της Τράπεζα της Ελλάδος, το οποίο συγκεντρώνει τις εκκρεμείς οφειλές φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα (τράπεζες, servicers, εταιρείες παροχής πιστώσεων κ.ά.). Το ΚΜΠ παρέχει δωρεάν, κατόπιν ρητής συγκατάθεσης, πλήρη εικόνα των οφειλών του ενδιαφερόμενου, χωρίς δυνατότητα πρόσβασης από τρίτους. Στο μητρώο δεν καταγράφονται ρυθμισμένες οφειλές, ούτε χρέη κάτω των 2.000 ευρώ για φυσικά πρόσωπα και των 5.000 ευρώ για νομικά πρόσωπα.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει:
Την αναβάθμιση του πλαισίου ρύθμισης οφειλών και της “δεύτερης ευκαιρίας”, με βελτίωση των ηλεκτρονικών πλατφορμών για τον μηχανισμό έγκαιρης προειδοποίησης και τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Περιλαμβάνονται δράσεις εκπαίδευσης επαγγελματιών συμβούλων και στελεχών της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, καθώς και υπηρεσίες καθοδήγησης για φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Την αναβάθμιση της ελληνικής κεφαλαιαγοράς, μέσω της διοικητικής κωδικοποίησης του κανονιστικού πλαισίου και της ψηφιακής ενίσχυσης των πληροφοριακών συστημάτων της Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Την ίδρυση Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ο οποίος θα αναλαμβάνει την αγορά και επαναμίσθωση της κύριας κατοικίας ευάλωτων οφειλετών, με δυνατότητα επαναγοράς μετά τη λήξη της μισθωτικής περιόδου, εφόσον αποκατασταθεί η οικονομική τους κατάσταση.
Στη διαμόρφωση και υλοποίηση του νέου πλαισίου, πέραν του Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, συμμετέχουν η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα & Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, η Τράπεζα της Ελλάδος, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η Ελληνική Ένωση Τραπεζών, η Τειρεσίας ΑΕ, οι Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, καθώς και η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Τα «κόκκινα» δάνεια
Το συνολικό ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος εκτιμάται σήμερα σε περίπου 225 δισ. ευρώ, ποσό που προσεγγίζει το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας (237 δισ. ευρώ για το 2024). Περίπου 112 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ σχεδόν 50 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων διαχειρίζονται μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους 79,5 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το μεγαλύτερο μέρος αφορά επιχειρηματικά δάνεια (27,6 δισ. ευρώ), ακολουθούν τα στεγαστικά (25,2 δισ. ευρώ) και τα καταναλωτικά (15,8 δισ. ευρώ), ενώ επιπλέον 10,5 δισ. ευρώ σχετίζονται με ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις
