Ο Τραμπ απέστειλε αεροπλανοφόρο και συνοδευτικά πλοία στη Μέση Ανατολή, αυξάνοντας την πίεση προς το Ιράν
Οι ΗΠΑ διατηρούν ανοιχτές όλες τις επιλογές, από ενίσχυση της πρόσβασης στο Starlink για τους διαδηλωτές έως πιθανές στρατιωτικές επιθέσεις κατά της ιρανικής ηγεσίας
Το Ιράν προειδοποιεί ότι οποιαδήποτε επίθεση θα θεωρηθεί σοβαρή απειλή και θα αντιμετωπιστεί χωρίς περιορισμούς
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ναυτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή, προκαλώντας νέες εικασίες ότι θα υλοποιήσει τις απειλές του για επίθεση στην ανώτατη ηγεσία του Ιράν, εν μέσω βίαιης καταστολής των διαδηλώσεων στη χώρα, σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg.
«Ένας μεγάλος στόλος κατευθύνεται προς την περιοχή και θα δούμε πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα», είπε ο Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο προεδρικό αεροσκάφος κατά την επιστροφή του από το Νταβός. «Δεν θέλω να συμβεί τίποτα, αλλά τους έχουμε υπό στενή παρακολούθηση».
Το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και η ομάδα κρούσης του βρίσκονται πλέον στον Ινδικό Ωκεανό, χωρίς να έχιε γίνει γνωστός ο τελικός τους προορισμός, όπως ανέφεραν στο Bloomberg δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Το Lincoln συνοδεύεται από τρία αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων κλάσης Arleigh Burke — τα USS Spruance, USS Michael Murphy και USS Frank E. Petersen Jr. — τα οποία μπορούν να φέρουν πυραύλους Tomahawk. Ακόμη, περιλαμβάνονται και τα μαχητικά αεροσκάφη F-35C.
Οι δυνάμεις αυτές είναι παρόμοιες με τα πολεμικά πλοία που είχαν αναπτύξει οι ΗΠΑ στην Καραϊβική Θάλασσα λίγες εβδομάδες πριν από τη στρατιωτική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου για την αρπαγή του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Με δεδομένες τις περσινές αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν και την επιχείρηση στη Βενεζουέλα, η πολεμική ρητορική του Τραμπ αυξάνει την πίεση προς το Ιράν και προκαλεί νευρικότητα στις αγορές, ενόψει του ενδεχομένου ενός νέου κύκλου επιθέσεων.
Ωστόσο, ο Τραμπ έκανε πίσω από προηγούμενες απειλές για επίθεση στο Ιράν, αφού, όπως είπε, έλαβε εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη δεν θα προχωρήσει στις σχεδιαζόμενες εκτελέσεις εκατοντάδων διαδηλωτών. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει προειδοποιήσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να μην αναμειχθούν υπέρ των διαδηλώσεων.
Οι εκτεταμένες διαδηλώσεις, που θεωρούνται η σοβαρότερη πρόκληση για το ιρανικό καθεστώς τις τελευταίες δεκαετίες, πυροδοτήθηκαν αρχικά στην Τεχεράνη από την κατάρρευση του νομίσματος και γρήγορα έλαβαν εθνικές διαστάσεις, με συνθήματα κατά της ηγεσίας του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η συσσώρευση αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή προσφέρει στον Τραμπ αυξημένη ευελιξία επιλογών. Παρ’ όλα αυτά, η ανάπτυξη δυνάμεων στη Μέση Ανατολή δεν προεξοφλεί επίθεση εναντίον του Ιράν.
«Η συγκέντρωση δυνάμεων δείχνει ότι ο Τραμπ θέλει να κρατήσει όλες τις επιλογές ανοιχτές, ακόμη και τη στρατιωτική δράση κατά του Ιράν», τόνισε η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια και ανώτερη σύμβουλος του Προγράμματος Μέσης Ανατολής στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, προσθέτοντας ότι «μπορεί να πρόκειται είτε για προετοιμασία επίθεσης είτε για τακτική εξαναγκασμού με στόχο την αποκόμιση παραχωρήσεων από την Τεχεράνη στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων».
Η Eurasia Group αξιολογεί στο 65% τις πιθανότητες αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν πριν από τις 30 Απριλίου, εκτιμώντας ότι οι διπλωματικές προσπάθειες θα αποτύχουν. Αντίστοιχα, η Rapidan Energy Group δίνει 70% πιθανότητα αμερικανικής επίθεσης τις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες.
Ωστόσο, μια στρατιωτική δράση κατά του Ιράν ενέχει τεράστιους κινδύνους, και παραμένει ασαφές αν οι ΗΠΑ απλώς θέλουν να χρησιμοποιήσουν την απειλή βίας για να αποτρέψουν περισσότερους θανάτους διαδηλωτών ή να προβούν σε αεροπορικά πλήγματα με στόχο την αλλαγή καθεστώτος.
Για τη στήριξη των διαδηλωτών, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αυξήσουν την πρόσβασή τους στο δορυφορικό διαδίκτυο Starlink. Αντίθετα, για να αποτραπεί η αιματηρή καταστολή, θα μπορούσαν να πλήξουν τις δομές διοίκησης και ελέγχου του Ιράν ή ακόμη και τον Χαμενεΐ με τον στενό του κύκλο, μαζί με κρίσιμους κρατικούς στόχους.
Παράλληλα, το ιρανικό καθεστώς φαίνεται πως έχει ήδη καταπνίξει τις διαδηλώσεις με βία, ενώ η αμερικανική ομάδα κρούσης που θα μπορούσε να αναλάβει στρατιωτική δράση απέχει ακόμη ημέρες από την περιοχή.
«Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τη χρήση βίας, αν δεν υπάρχει κάποια εξέγερση σε εξέλιξη», δήλωσε η Μάρα Κάρλιν, πρώην ανώτερη αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το Ιράν σταμάτησε τις εκτελέσεις πολιτικών του αντιπάλων μετά τα αιτήματά του. Ένας ειδικός εισηγητής των Ηνωμένων Εθνών ανέφερε ότι ο συνολικός αριθμός των νεκρών στις διαδηλώσεις μπορεί να ξεπερνά τις 20.000, ενώ η ιρανική κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι έχουν σκοτωθεί λίγο πάνω από 3.000 άτομα.
Αντί να δείχνουν υποχώρηση, οι δηλώσεις του Τραμπ μπορεί να είχαν στόχο να δώσουν χρόνο στον στρατό των ΗΠΑ να αναπτύξει τα απαραίτητα μέσα για πιθανές επιθέσεις και να θωρακίσει τις αμερικανικές θέσεις από ενδεχόμενη αντίδραση, σύμφωνα με τη Μπέκα Γουάσερ του Bloomberg Economics.
Μετά τις αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, η μεγαλύτερη αμερικανική βάση στη Μέση Ανατολή, η Al Udeid στο Κατάρ, δέχθηκε ιρανικό βομβαρδισμό. Η Τεχεράνη όμως θα μπορούσε να απαντήσει πιο σφοδρά αν το καθεστώς στο Ιράν θεωρήσει ότι αντιμετωπίζει υπαρξιακή απειλή.
«Σε περίπτωση αμερικανικών επιθέσεων, οι ΗΠΑ διαθέτουν πλέον περισσότερες επιλογές», τόνισε η Γουάσερ, προσθέτοντας ότι πριν περιορίζονταν σε συμβολικά πλήγματα ή σε περιορισμένη εκστρατεία με δυνάμεις εκτός περιοχής, ενώ τώρα έχουν περισσότερα μέσα για να διεξαγάγουν επιχειρήσεις.
Ένας ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οποιαδήποτε αμερικανική στρατιωτική επίθεση θα θεωρηθεί σοβαρή απειλή και ότι η χώρα θα απαντήσει χωρίς περιορισμούς.
Σύμφωνα με το μη κερδοσκοπικό Soufan Center, η συνεχιζόμενη ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή δείχνει ότι οι αμερικανικές επιθέσεις παραμένουν πιθανές, παρά την αυτοπεποίθηση της Τεχεράνης ότι οι διαδηλώσεις έχουν τερματιστεί.
«Στη βάση της απειλής του Τραμπ βρίσκεται η εκτίμηση ότι το καθεστώς έχει αποδυναμωθεί επαρκώς από την ήττα των περιφερειακών του συμμάχων, την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης και τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα σε στρατηγικές του εγκαταστάσεις τον Ιούνιο», ανέφερε το Soufan Center, προσθέτοντας ότι «μια περιορισμένη χρήση αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος κατά στόχων του καθεστώτος θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανατροπή του»
