Ο νέος γύρος ειρηνευτικών συνομιλιών ανάμεσα στον Πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, και τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, φαίνεται να απέδωσε ελάχιστα περισσότερα από μια υπόσχεση για νέα συνάντηση τον επόμενο μήνα και μια ακόμη υπενθύμιση του πόσο μακριά παραμένει μια συμφωνία ειρήνης
Κι όμως, για τον Ζελένσκι, ακόμη και η απουσία ρήξης ισοδυναμεί με πρόοδο.
Ύστερα από τις αναταράξεις στη στήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία μέσα στη χρονιά, μία από τις βασικές προτεραιότητες του Ζελένσκι στη συνάντηση με τον Τραμπ ήταν να αποτρέψει τον εκτροχιασμό των συνομιλιών.
Μετά τη συνάντηση της Κυριακής, ο Τραμπ έστειλε σήμα ότι θα παραμείνει ενεργά εμπλεκόμενος στις διαπραγματεύσεις – εξέλιξη που θεωρείται νίκη για το Κίεβο, δεδομένων των επανειλημμένων απειλών του Αμερικανού Προέδρου να αποχωρήσει.
Παράλληλα, ο Τραμπ υποχώρησε από την ιδέα νέας προθεσμίας για την επίτευξη συμφωνίας, αφού στο παρελθόν είχε αναφέρει την Ημέρα των Ευχαριστιών και τα Χριστούγεννα ως πιθανούς στόχους.
«Δεν έχω προθεσμίες», είπε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους, υποδεχόμενος τον Ζελένσκι στο Μαρ-α-Λάγκο, στη Φλόριντα. «Ξέρετε ποια είναι η προθεσμία μου; Να τελειώσει ο πόλεμος».
Δεν υιοθετήθηκαν οι μαξιμαλιστικές απαιτήσεις του Κρεμλίνου
Το σημαντικότερο για την Ουκρανία ήταν ότι ο Τραμπ δεν επανέλαβε τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις της Ρωσίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών- μια σαφής απόκλιση από προηγούμενες φάσεις της θητείας του- όταν συχνά έμοιαζε να υιοθετεί θέσεις του Κρεμλίνου.
Η αλλαγή στάσης ήταν ακόμη πιο αξιοσημείωτη, καθώς ο Τραμπ είχε μιλήσει με τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, λίγο πριν από τη συνάντηση με τον Ζελένσκι – μια μορφή ρωσικής παρέμβασης της τελευταίας στιγμής που στο παρελθόν είχε εκτροχιάσει ουκρανικές προσδοκίες.
Μία τέτοια τηλεφωνική επικοινωνία, άλλωστε είναι αυτή που τον περασμένο Οκτώβριο έβαλε στον «πάγο» την διάθεση στο Κίεβο των αμερικανικών οπλικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς.
Αυτό ενδέχεται να ενισχύει την πεποίθηση του Ζελένσκι ότι Κίεβο και Ουάσινγκτον βρίσκονται πλέον πιο κοντά στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Στις συνομιλίες της Κυριακής συμμετείχαν τηλεφωνικά και αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες, ενώ ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να φιλοξενήσουν νέο γύρο διαπραγματεύσεων τον επόμενο μήνα, με την συμμετοχή και της «Συμμαχίας των Προθύμων».
«Είχαμε μια πραγματικά πολύ καλή συζήτηση για όλα τα θέματα και εκτιμούμε την πρόοδο που έχει σημειωθεί τις τελευταίες εβδομάδες από τις αμερικανικές και ουκρανικές ομάδες», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι παραμένουν αρκετά αγκάθια στο προσχέδιο ειρηνευτικής συμφωνίας, μεταξύ αυτών το καθεστώς ουκρανικών εδαφών στα ανατολικά και ένα πυρηνικό εργοστάσιο που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή.
Οι ανησυχίες πριν τη συνάντηση
Καθώς ο Ζελένσκι έφθανε στη Φλόριντα, μερίδα Ουκρανών ανησυχούσε ότι θα βρεθεί ξανά σε μια συνάντηση όπου ο Τραμπ θα τον πίεζε για μια ταχεία συμφωνία με όρους της Μόσχας. Η ανησυχία εντάθηκε όταν ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά ότι ο Τραμπ είχε συνομιλήσει με τον Πούτιν.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε την τηλεφωνική συνομιλία της Κυριακής με τον Πούτιν «καλή και πολύ παραγωγική». Ο Γιούρι Ουσάκοφ, κορυφαίος σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Ρώσου Προέδρου, δήλωσε σε ενημέρωση ότι η συζήτηση διήρκεσε πάνω από μία ώρα και επανέλαβε τη θέση του Κρεμλίνου ότι το Κίεβο θα πρέπει να παραχωρήσει εδάφη στην περιοχή του Ντονέτσκ για να επιτευχθεί ειρήνη.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι θα τηλεφωνούσε ξανά στον Πούτιν μετά τη συνάντηση με τον Ζελένσκι, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές αν αυτό συνέβη ή εάν θα συμβεί εντός της ημέρας.
Σε αντίθεση με τον Οκτώβριο, ο Τραμπ απέφυγε την Κυριακή να υιοθετήσει τις απαιτήσεις του Κρεμλίνου και δεν πίεσε την Ουκρανία για άμεση συμφωνία. «Αυτό δεν είναι μια συμφωνία της μίας ημέρας», είπε στους δημοσιογράφους. «Πρόκειται για εξαιρετικά περίπλοκα ζητήματα».
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι το ειρηνευτικό σχέδιο είναι «κατά 90%» έτοιμο – το ίδιο ποσοστό προόδου που είχε αναφέρει πριν αναχωρήσει για τη Φλόριντα.
Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι βρίσκονται κοντά σε κοινή γραμμή ως προς τις εγγυήσεις ασφαλείας που θα προσφέρουν στην Ουκρανία για να αποτραπεί νέα ρωσική επιθετικότητα.
Τόνισε επίσης την ουκρανική πρόταση συμβιβασμού στο εδαφικό – μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη, από την οποία θα αποσυρθούν τόσο τα ουκρανικά όσο και τα ρωσικά στρατεύματα.
«Πλησιάζουμε…»
Ο Τραμπ κράτησε πιο επιφυλακτικό τόνο όταν ρωτήθηκε για την πρόοδο. «Η λέξη “συμφωνία” είναι πολύ ισχυρή», είπε. Για το εδαφικό ζήτημα πρόσθεσε: «Δεν θα έλεγα ότι υπάρχει συμφωνία, αλλά πλησιάζουμε σε κάτι τέτοιο».
Ίσως η πιο ελπιδοφόρα εξέλιξη για την Ουκρανία ήταν η φαινομενική διάθεση του Τραμπ να φιλοξενήσει έναν νέο γύρο συνομιλιών τον επόμενο μήνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, με πιθανή συμμετοχή και Ευρωπαίων ηγετών.
Σε προηγούμενες διαπραγματεύσεις, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνταν για να διασώσουν τις συνομιλίες μετά από διαφωνίες ανάμεσα στον Ζελένσκι και τον Τραμπ.
Η παρουσία τους ως ισότιμων συμμετεχόντων, και όχι ως εκ των υστέρων διαμεσολαβητών, θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Ουκρανίας.
