Το χτύπημα με drone στη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι και η άμεση αποστολή ελληνικών ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο αποτέλεσαν τη στιγμή που η κρίση της Μέσης Ανατολής απέκτησε άμεση αντανάκλαση στην Κύπρο, βάζοντας τη Μεγαλόνησο στο επίκεντρο της περιφερειακής έντασης και ενεργοποιώντας αντανακλαστικά ασφάλειας σε Αθήνα και Λευκωσία
Μέχρι πρότινος, η Κύπρος παρακολουθούσε τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή από τη γνώριμη θέση του γεωγραφικά κοντινού αλλά πολιτικά ασφαλούς παρατηρητή. Η ισορροπία αυτή άρχισε να μεταβάλλεται τη στιγμή που μη επανδρωμένο αερόχημα έφτασε μέχρι τη βρετανική βάση στο Ακρωτήρι και η έκρηξη που ακολούθησε ενεργοποίησε άμεσα μηχανισμούς στρατιωτικής ετοιμότητας στο νησί.
Το περιστατικό δεν εκλήφθηκε ως μεμονωμένο επεισόδιο. Οι αναφορές για πτώση drone εντός των εγκαταστάσεων και η αναχαίτιση εναέριων στόχων στην ευρύτερη περιοχή κατέδειξαν ότι η σύγκρουση της Μέσης Ανατολής είχε, πλέον, αποκτήσει επιχειρησιακή προέκταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Παρότι οι κυπριακές αρχές διευκρίνισαν πως πιθανός στόχος ήταν οι βρετανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και όχι η Κυπριακή Δημοκρατία, η πραγματικότητα παρέμενε σαφής: Η ύπαρξη διεθνών βάσεων καθιστά αναπόφευκτα το νησί μέρος του ευρύτερου περιβάλλοντος ασφάλειας.
Σύμφωνα μάλιστα με την αντίληψη που διαμορφώνεται στην Τεχεράνη, σημαντικό μέρος των πολεμικών αεροσκαφών που συμμετείχαν στα πλήγματα κατά ιρανικών στόχων εκτιμάται ότι απογειώθηκαν ή υποστηρίχθηκαν επιχειρησιακά από τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο.
Υπό αυτό το πρίσμα, ιρανικοί κύκλοι θεωρούν θεμιτούς στόχους χώρες στην επικράτεια των οποίων λειτουργούν αμερικανικές ή νατοϊκές στρατιωτικές εγκαταστάσεις – μια προσέγγιση που εντάσσει εμμέσως και την Κύπρο στο πεδίο πιθανών αντιποίνων.
Άμεση αντίδραση Αθήνας και Λευκωσίας
Η αντίδραση Αθήνας και Λευκωσίας υπήρξε άμεση. Η Ελλάδα αποφάσισε την αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή, αναπτύσσοντας τις φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και ζεύγος μαχητικών F-16, με στόχο την ενίσχυση της επιτήρησης και της αντιαεροπορικής προστασίας γύρω από τη Μεγαλόνησο.
Η φρεγάτα «Ψαρά» (F-454), μονάδα τύπου MEKO 200HN του Πολεμικού Ναυτικού, φέρει το ελληνικής ανάπτυξης σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου «Κένταυρος», σχεδιασμένο για τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών – δυνατότητα που αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά το περιστατικό στο Ακρωτήρι.
Καθοριστικό ρόλο έχει και η παρουσία της φρεγάτας FDI HN «Κίμων», της πρώτης ελληνικής φρεγάτας τύπου Belharra που παρελήφθη πρόσφατα από το Πολεμικό Ναυτικό. Πρόκειται για την πλέον σύγχρονη μονάδα επιφανείας του ελληνικού στόλου, εξοπλισμένη με πυραύλους αεράμυνας περιοχής Aster-30 και το προηγμένο ραντάρ Sea Fire AESA, παρέχοντας δυνατότητες επιτήρησης και αντιαεροπορικής κάλυψης μεγάλης ακτίνας. Η ανάπτυξή της στην περιοχή δημιουργεί ουσιαστικά μια κινητή «ομπρέλα» αεράμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επίσκεψη του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια στη Λευκωσία. Η παρουσία του Έλληνα υπουργού Άμυνας συμβολίζει την έμπρακτη βοήθεια και την προστασία της Αθήνας προς τη Λευκωσία, επιβεβαιώνοντας τον στενό αμυντικό συντονισμό Ελλάδας και Κύπρου μετά τις εξελίξεις που πυροδότησε το περιστατικό στο Ακρωτήρι και την ενίσχυση της ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή.
Η ανάπτυξη των ελληνικών δυνάμεων προηγήθηκε της πολιτικής κλιμάκωσης που ακολούθησε. Σε δεύτερο χρόνο, ανώτατος στρατηγός των Φρουρών της Επανάστασης προχώρησε σε ευθείες απειλές ακόμη και για εκτόξευση πυραύλων κατά της Κύπρου, επικαλούμενος τη δυτική στρατιωτική παρουσία στο νησί, εντάσσοντας έτσι τη Μεγαλόνησο στη ρητορική των πιθανών αντιποίνων της σύγκρουσης.
Σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης η Αθήνα
Την ίδια ώρα, η Αθήνα παραμένει σε κατάσταση αυξημένης επαγρύπνησης. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πραγματοποίησε τηλεδιάσκεψη με τους επικεφαλής των ελληνικών πρεσβειών και προξενείων στην Κύπρο, στο Ιράν και στις χώρες της Μέσης Ανατολής, λαμβάνοντας πλήρη ενημέρωση για την κατάσταση στο πεδίο. Πρώτη προτεραιότητα της κυβέρνησης, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αποτελούν η ασφάλεια και η στήριξη των Ελλήνων πολιτών που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή.
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης εξετάστηκαν τα σχέδια επαναπατρισμού που έχουν εκπονηθεί, τα οποία θα ενεργοποιηθούν όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες ασφαλείας και αποκατασταθεί η εναέρια κυκλοφορία. Παράλληλα, συνεχίζεται η ενημέρωση των πολιτικών κομμάτων και των αρμόδιων κοινοβουλευτικών οργάνων, ενώ συγκαλείται και το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής με αντικείμενο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η Ανατολική Μεσόγειος επηρεάζεται πλέον άμεσα από τη δυναμική της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, με την Κύπρο να βρίσκεται γεωγραφικά κοντά σε ένα περιβάλλον αυξημένης έντασης και μεταβαλλόμενων ισορροπιών ασφαλείας
