Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εισέρχεται σε κρίσιμη καμπή, καθώς οι επόμενες ώρες αναμένεται να κρίνουν την τύχη ολόκληρης της περιοχής
Η νέα εβδομάδα αναμένεται ιδιαίτερα κρίσιμη, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να δηλώνει ότι θα «εξαπολύσει την κόλαση» στο Ιράν εάν δεν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία έως το βράδυ της Τρίτης. Ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε επίσης ότι θα «τα ανατινάξει όλα» και θα καταλάβει τα πετρελαϊκά αποθέματα της Τεχεράνης αν δεν τηρηθεί η προθεσμία.
Από την άλλη πλευρά, εκτίμησε ότι μια συμφωνία μπορεί να επιτευχθεί ακόμη και τη Δευτέρα, σημειώνοντας ότι οι διαπραγματεύσεις «πηγαίνουν καλά» προς το παρόν.
Ο Τραμπ θα παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου με στρατιωτικούς αξιωματούχους στο Οβάλ Γραφείο τη Δευτέρα 6 Απριλίου, στις 20:00 ώρα Ελλάδας, όπου αναμένεται να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για την επιχείρησ.
Την ίδια ώρα, ένα ανυποχώρητο Ιράν έπληξε στόχους υποδομών σε γειτονικές αραβικές χώρες του Κόλπου, αμφισβήτησε την αμερικανική εκδοχή για τη διάσωση του πιλότου και απείλησε να περιορίσει ακόμη μία πολυσύχναστη θαλάσσια οδό στην περιοχή, το Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην Αραβική Χερσόνησο.
Ο Τραμπ, επαναλαμβάνοντας τις απειλές του για πλήγματα σε πολιτικές υποδομές του Ιράν, χρησιμοποίησε υβριστική γλώσσα σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δήλωσε στο Axios ότι θα «τα τινάξει όλα στον αέρα εκεί πέρα» αν το Ιράν δεν καταλήξει σε συμφωνία.
Ειδικότερα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Τραμπ δεσμεύτηκε να πλήξει τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής και τις γέφυρες του Ιράν, προειδοποιώντας ότι η χώρα θα «ζήσει στην κόλαση» αν δεν ανοίξει έως την Τρίτη το Στενό του Ορμούζ, το οποίο είναι κρίσιμο για το παγκόσμιο εμπόριο. Ολοκλήρωσε την ανάρτησή του με τη φράση «Δόξα στον Αλλάχ».
«Η Τρίτη θα είναι Ημέρα Εργοστασίων Ηλεκτρικής Ενέργειας και Ημέρα Γεφυρών, όλα μαζί σε ένα, στο Ιράν. Δεν θα υπάρχει τίποτα παρόμοιο!!! Ανοίξτε το γαμημένο Στενό, ρε τρελοί μπάσταρδοι, αλλιώς θα ζείτε στην Κόλαση – ΑΠΛΑ ΔΕΙΤΕ! Δόξα στον Αλλάχ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Μιλώντας στην εφημερίδα Wall Street Journal, κάλεσε και πάλι την Τεχεράνη να ανοίξει το Στενό του Ορμούζ, απειλώντας ότι αν παραμείνει κλειστό «θα χάσουν όλες τις ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες που έχουν στη χώρα». Όταν ρωτήθηκε πότε προβλέπει να τελειώσει ο πόλεμος, απάντησε: «Θα σας το γνωστοποιήσω σύντομα».
«Είμαστε σε θέση ισχύος και η χώρα αυτή θα χρειαστεί 20 χρόνια για την ανοικοδόμησή της, αν έχουν την ευκαιρία, αν έχουν ακόμη χώρα», πρόσθεσε.
Παράλληλα σε μια σύντομη συνέντευξη στο μέσο The Hill, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος δεν απέκλεισε την αποστολή χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν. Όταν ρωτήθηκε αν αποκλείει αυτήν την πιθανότητα, απάντησε «όχι» και στη συνέχεια πρόσθεσε: «Οι φυσιολογικοί άνθρωποι θα έκαναν συμφωνία, οι έξυπνοι άνθρωποι θα έκαναν συμφωνία. Αν ήταν έξυπνοι, θα έκαναν μια συμφωνία»
Το Ιράν απέρριψε το τελευταίο τελεσίγραφο του Τραμπ για το άνοιγμα του
Στενού του Ορμούζ, δηλώνοντας ότι το πέρασμα θα επαναλειτουργήσει πλήρως μόνο όταν αποζημιωθούν οι ζημιές από τον πόλεμο, ενώ η Τεχεράνη συνέχισε να πλήττει ενεργειακούς στόχους σε γειτονικές χώρες του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων του Κουβέιτ.
Ο Τραμπ έχει εκδώσει και στο παρελθόν παρόμοια τελεσίγραφα, τα οποία όμως παρέτεινε όταν μεσολαβητές ανέφεραν πρόοδο στις συζητήσεις για τερματισμό του πολέμου, που μέσα σε λίγο περισσότερο από πέντε εβδομάδες έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, έχει κλονίσει τις διεθνείς αγορές και έχει εκτινάξει τις τιμές των καυσίμων.
Στις 26 Μαρτίου, ο Τραμπ είχε δώσει στο Ιράν προθεσμία 10 ημερών για το άνοιγμα του Ορμούζ, η οποία λήγει το βράδυ της Δευτέρας. Ωστόσο, η απειλή για βομβαρδισμό πολιτικών ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να συνιστά έγκλημα πολέμου βάσει του διεθνούς δικαίου, υπογραμμίζουν αναλυτές.
Και οι δύο πλευρές έχουν απειλήσει και έχουν πλήξει πολιτικούς στόχους, όπως πετρελαιοπηγές και μονάδες αφαλάτωσης, που είναι κρίσιμες για την παροχή πόσιμου νερού. Η αποστολή του Ιράν στον ΟΗΕ χαρακτήρισε τις απειλές του Τραμπ «σαφή ένδειξη πρόθεσης διάπραξης εγκλήημάτων πολέμου».
Το κοινό επιτελείο των ενόπλων δυνάμεων του Ιράν προειδοποίησε για εντατικοποίηση των επιθέσεων σε πετρελαϊκές και πολιτικές υποδομές στην περιοχή, εάν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πλήξουν αντίστοιχους στόχους στο ιρανικό έδαφος, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Οι κανόνες του δικαίου των ένοπλων συγκρούσεων επιτρέπουν επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές μόνο εφόσον το στρατιωτικό όφελος υπερτερεί της βλάβης στους αμάχους, επισημαίνουν νομικοί. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα αυστηρό κριτήριο, ενώ η πρόκληση υπερβολικών δεινών στον άμαχο πληθυσμό μπορεί να συνιστά έγκλημα πολέμου.
Μία δραματική επιχείρηση διάσωσης
Μία δραματική επιχείρηση έρευνας και διάσωσης στήθηκε μετά τη συντριβή, την Παρασκευή, του F-15E Strike Eagle, ενώ το Ιράν προσέφερε αμοιβή για τη σύλληψη του πιλότου. Πρόκειται για το πρώτο γνωστό αμερικανικό αεροσκάφος που πέφτει σε ιρανικό έδαφος από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο στρατιωτικός ήταν «σοβαρά τραυματισμένος και πραγματικά γενναίος» και διασώθηκε «βαθιά μέσα στα βουνά», σε επιχείρηση στην οποία συμμετείχαν δεκάδες οπλισμένα αεροσκάφη. Ανέφερε επίσης ότι ένα δεύτερο μέλος του πληρώματος διασώθηκε «μέρα μεσημέρι», λίγες ώρες μετά τη συντριβή.
Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι, πριν εντοπιστεί ο πιλότος, η CIA διέδωσε εντός του Ιράν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις τον είχαν βρει και τον μετέφεραν εκτός Ιράν, προκαλώντας σύγχυση στις ιρανικές αρχές.
Το Ιράν κατέρριψε επίσης ακόμη ένα αμερικανικό στρατιωτικό αεροσκάφος, δείχνοντας τόσο τους κινδύνους της στρατιωτικής εκστρατείας όσο και την ικανότητα του αποδυναμωμένου ιρανικού στρατού να ανταποδίδει.
Την Κυριακή, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε βίντεο που, όπως υποστήριξε, δείχνει συντρίμμια αμερικανικών αεροσκαφών, ενός μεταγωγικού και δύο ελικοπτέρων, τα οποία καταρρίφθηκαν από ιρανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια της επιχείρησης διάσωσης.
Ωστόσο, αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών, που είχε ενημερωθεί για την αποστολή, δήλωσε στο AP ότι ο αμερικανικός στρατός αναγκάστηκε να καταστρέψει δύο μεταγωγικά αεροσκάφη λόγω τεχνικής βλάβης και να αναπτύξει επιπλέον μέσα για να ολοκληρώσει την επιχείρηση διάσωσης.
Δύο ελικόπτερα Black Hawk επλήγησαν, αλλά κατάφεραν να κινηθούν προς ασφαλή εναέριο χώρο, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει την κατάσταση και μίλησε επίσης υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες
Η προθεσμία που έχει θέσει ο Τραμπ συνδέεται με την ανησυχία για τον έλεγχο του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ, το οποίο είναι κρίσιμο για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη και την Ασία, καθώς και για τη διακίνηση ανθρωπιστικής βοήθειας. Ορισμένα πλοία φέρεται να έχουν καταβάλει πληρωμές στο Ιράν για τη διέλευση.
Ο εκπρόσωπος της ιρανικής προεδρίας, Σεγιέντ Μοχαμάντ Μεχντί Ταμπαταμπαεΐ, ανέφερε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ότι το στενό μπορεί να ανοίξει μόνο εφόσον μέρος των εσόδων από τη διέλευση χρησιμοποιηθεί για την αποζημίωση των ζημιών που έχει υποστεί το Ιράν από τον πόλεμο.
Ανώτερος σύμβουλος του Ιράν, Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, προειδοποίησε επίσης ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να διαταράξει το εμπόριο και στο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, μια κρίσιμη θαλάσσια οδό από και προς τη Διώρυγα του Σουέζ.
παράλληλα, συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες. Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν ανακοίνωσε ότι αναπληρωτές υπουργοί Εξωτερικών και ειδικοί από το Ιράν και το Ομάν συναντήθηκαν για να συζητήσουν προτάσεις που θα διασφαλίσουν την «ομαλή διέλευση» από το Στενό. Το Ομάν έχει διαδραματίσει συχνά ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Η Αίγυπτος ανακοίνωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντελάτι είχε επικοινωνίες με τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, καθώς και με τους υπουργούς Εξωτερικών της Τουρκίας και του Πακιστάν. Η Ρωσία ανέφερε ότι ο Αραγτσί είχε επίσης συνομιλία με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Το Ιράν πλήττει στόχους στον Κόλπο
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι αρχές ανακοίνωσαν ότι τέσσερα άτομα, ένας υπήκοος Νεπάλ και τρεις Πακιστανοί, τραυματίστηκαν από πυρκαγιές που προκλήθηκαν από συντρίμμια κατά την αναχαίτιση ιρανικού βλήματος στο λιμάνι του Χορ Φακκάν, ενώ θραύσματα προκάλεσαν φωτιές και σε πετροχημική μονάδα στο Ρουβάις, οδηγώντας σε διακοπή λειτουργίας.
Στο Κουβέιτ, επιθέσεις ιρανικών drones προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και σε πετροχημικό εργοστάσιο. Επιπλέον, έθεσαν εκτός λειτουργίας μονάδα αφαλάτωσης, σύμφωνα με το υπουργείο Ηλεκτρισμού.
Στο Μπαχρέιν, επίθεση με drone προκάλεσε πυρκαγιά σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας, καθώς και σε κρατική πετροχημική μονάδα, μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της χώρας.
Στο Ισραήλ, οι αρχές διάσωσης ανακοίνωσαν ότι αναζητούν τρία άτομα στη βόρεια πόλη Χάιφα, μετά από πλήγμα σε πολυκατοικία,
Την ίδια ώρα, περισσότεροι από 1.900 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στο Ιράν από την έναρξη του πολέμου
