ΗΠΑ–ΙΡΑΝ -Το ενδεχόμενο αποστολής δεύτερου αεροπλανοφόρου στη Μέση Ανατολή εξετάζει ο Ντόναλντ Τραμπ, στο πλαίσιο προετοιμασίας για στρατιωτική δράση σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Τη δήλωση έκανε ο ίδιος σε συνέντευξή του στο Axios, επιβεβαιώνοντας ότι «υπάρχει αρμάδα που κατευθύνεται προς την περιοχή» και ότι «σκέφτεται» την ενίσχυση της ναυτικής παρουσίας.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν επανεκκίνησαν συνομιλίες στο Ομάν, έπειτα από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης. Ωστόσο, παράλληλα με τη διπλωματική διαδικασία, η Ουάσινγκτον ενισχύει στρατιωτικά τον Περσικό Κόλπο, στέλνοντας σαφές μήνυμα αποτροπής.
Τι γράφουν τα διεθνή μέσα
Το Reuters μεταδίδει ότι Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε συζητήσεις για ανάπτυξη δεύτερης δύναμης κρούσης στην περιοχή, γεγονός που θα σηματοδοτούσε σημαντική κλιμάκωση της αμερικανικής παρουσίας. Ήδη στην περιοχή βρίσκεται το USS Abraham Lincoln με πλήρη ομάδα μάχης, που περιλαμβάνει μαχητικά αεροσκάφη, πυραύλους Tomahawk και συνοδευτικά πολεμικά πλοία.
Το CNN αναλύει ότι η πιθανή αποστολή δεύτερου αεροπλανοφόρου θα θυμίζει την περίοδο έντασης κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, όταν οι ΗΠΑ είχαν αναπτύξει δύο αεροπλανοφόρα ως μέσο αποτροπής ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης. Σύμφωνα με το δίκτυο, η κίνηση θα αποτελέσει «μήνυμα ισχύος» προς την Τεχεράνη, αλλά και προς συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.
Από την πλευρά του, το BBC News τονίζει ότι η διπλωματική επανεκκίνηση στο Ομάν συνοδεύεται από αυστηρή στρατηγική πίεσης. Ο Τραμπ φέρεται να δήλωσε ότι «ή θα καταλήξουμε σε συμφωνία ή θα χρειαστεί να κάνουμε κάτι πολύ σκληρό», παραπέμποντας εμμέσως στις αμερικανικές επιδρομές του Ιουνίου κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.
Η στρατηγική “πίεση και διαπραγμάτευση”
Αναλυτές που μίλησαν στο Al Jazeera επισημαίνουν ότι η τακτική του Αμερικανού Προέδρου βασίζεται στον συνδυασμό στρατιωτικής αποτροπής και διπλωματικής πρότασης. Η λογική είναι σαφής: ισχυρή στρατιωτική παρουσία για να αυξηθεί η πίεση στο Ιράν, ενώ παράλληλα αφήνεται ανοιχτό παράθυρο για συμφωνία.
Ο ίδιος ο Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος, λέγοντας ότι το Ιράν «θέλει πάρα πολύ να κάνει συμφωνία» και ότι αυτή τη φορά προσέρχεται πιο σοβαρά. «Την προηγούμενη φορά δεν πίστευαν ότι θα το έκανα», ανέφερε, υπονοώντας ότι η στρατιωτική ισχύς άλλαξε τις ισορροπίες.
Το Financial Times σχολιάζει ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να αποτρέψει επανάληψη κρίσης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη περιφερειακή σύρραξη. Παράλληλα, η παρουσία δύο αεροπλανοφόρων θα ενίσχυε την ικανότητα ταχείας στρατιωτικής αντίδρασης, εάν οι συνομιλίες καταρρεύσουν.
Το διακύβευμα των συνομιλιών
Οι διαπραγματεύσεις στο Ομάν θεωρούνται κρίσιμες για το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και για τη σταθερότητα στην περιοχή. Το βασικό ερώτημα είναι αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία που θα περιορίζει τις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν, με αντάλλαγμα χαλάρωση κυρώσεων.
Παράλληλα, η στρατιωτική κινητικότητα ενδέχεται να επηρεάσει την πορεία των συνομιλιών. Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι η παρουσία επιπλέον ναυτικών δυνάμεων μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ, ενώ άλλοι προειδοποιούν ότι αυξάνει τον κίνδυνο ατυχήματος ή παρεξήγησης.
Ενδεχόμενα σενάρια
Εάν οι συνομιλίες αποτύχουν, η ανάπτυξη δεύτερου αεροπλανοφόρου θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για στρατιωτική επιχείρηση περιορισμένης κλίμακας. Αντίθετα, εάν επιτευχθεί συμφωνία, η στρατιωτική παρουσία ίσως λειτουργήσει ως διαπραγματευτικό εργαλείο που απέδωσε.
Σε κάθε περίπτωση, η κατάσταση παραμένει ρευστή. Η Μέση Ανατολή βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της παγκόσμιας γεωπολιτικής, με τις ΗΠΑ να επιχειρούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στη διπλωματία και την επίδειξη ισχύος.
Το αν θα σταλεί τελικά δεύτερο αεροπλανοφόρο ή αν η απειλή θα παραμείνει διαπραγματευτικός μοχλός πίεσης, θα εξαρτηθεί από την έκβαση των συνομιλιών των επόμενων ημερών. Οι διεθνείς αγορές, αλλά και οι περιφερειακοί παίκτες, παρακολουθούν στενά, γνωρίζοντας ότι κάθε κίνηση μπορεί να επηρεάσει την ευρύτερη ισορροπία δυνάμεων.
