του Θεόφραστου Ανδρεόπουλου
Πρoσωπική εντολή να καταγγελθεί η περιβόητη Συνθήκη του Καρς με βάση την οποία η πάλαι ποτέ Σοβιετική Ένωση είχε “χαρίσει” στην Τουρκία του Κεμάλ το 30% του σημερινού εδάφους της, έδωσε ο Ρώσος πρόεδρος Β.Πούτιν.
Η Συνθήκη της Μόσχας ή Καρς (1921) πρέπει να ανανεώνεται κάθε 25 χρόνια αλλιώς παύει να βρίσκεται σε ισχύ. Πρόκειται για την σοβιετο-τουρκική συνθήκη «φιλίας και αδελφοσύνης», η οποία υπεγράφη στις 16 Μαρτίου, 1921 στην Μόσχα μεταξύ της κυβέρνησης του Κεμάλ Ατατούρκ και της κυβέρνησης των Μποσλσεβίκων.
Η τότε νεοσυσταθείσα Σοβιετική Ένωσε συμφώνησε στην εθελοντική απόσυρση από τις περιοχές Καρς, Αρνταχάν καθώς και από το Όρος Αραράτ και να δωθούν στην Τουρκία
Ήταν η εποχή που ο ελληνικός Στρατός πολεμούσε την μάχη του Σαγγαρίου με την οποία απέτειχε να διασπάσει τις γραμμες των Τούρκων με τα γνωστά αποτελέσματα.
Οι τουρκικές δυνάμεις τότε παραλάμβαναν όπλα και πυροβόλα από όλους τους πρώην “συμμάχους” αλλά και από την Σοβιετική Ένωση καθώς οι Μπολσεβίκοι δεν ξέχασαν ποτέ την εκστρατεία που έγινε με διαταγή του Ε.Βενιζέλου στην Οδησσό το 1919. Ένα στρατηγικό λάθος που πλήρωσε μετέπειτα ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας καθώς οι Μπολσεβίκοι στήριξαν τον Κεμάλ.
Η συμφωνία προβλέπει ότι η Ρωσία θα την παρέτεινε γραπτώς κάθε 25 χρόνια. Φέτος το 2016 πρέπει να υπογραφτεί ξανά και να ανανεωθεί. Κάτι που η Ρωσία μπορεί να αρνηθεί νόμιμα . Με βάση την συμφωνία τα εδάφη θα πρέπει να επιστραφούν στον διάδοχο της Σοβιετικής Ένωσης την Ρωσία.
Τα εδάφη αυτά μετά την Γενοκτονία των Αρμενίων και την γενοκτονία των Ποντίων είναι αραιοκατοικημένα και επειδή η Τουρκία φοβόνταν πάντοτε το ενδεχόμενο επιστροφή τους την Ρωσία (ή και στην Αρμενία εάν θεωρηθεί ότι της ανήκουν ως διάδοχος των σοβιετικών συμφερόντων στην περιοχή) δεν προσπάθησε να επενδύσει στην περιοχή και οι υποδομές είναι υποτυπώδεις και απέχουν πολύ από το να θεωρηθούν σύγχρονες.
Η αποστολή νέων ρωσικών μαχητικών και ελικοπτέρων από τη Ρωσία στην αεροπορική βάση Ερεμπούνι στην Αρμενία, ανησυχεί την Άγκυρα, ειδικά τώρα που γνωρίζει ότι η Ρωσία προτίθεται να θέσει θέμα νομιμοποίησης των ανατολικών εδαφών της.
Όπως αναφέρει η τουρκική Hurriyet, θα έχει σοβαρές συνέπειες η ενέργεια αυτή ,καθώς πέρα από την στρατηγική περικύκλωση της Τουρκίας επηρεάζει και την σύγκρουση στο Ναγκόρνο – Καραμπάχ αλλά και την ευρύτερη περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα.
Η Αρμενία ιστορικά διατηρεί στενές στρατιωτικές σχέσεις με τη Ρωσία την στιγμή που τα δεδομένα για την Τουρκία έχουν αλλάξει από τότε που καταρρίφθηκε το ρωσικό μαχητικό, τον Νοέμβριο του 2015.
Σημειώνεται ότι και οι Αρμένιοι αλλά και οι Ρώσοι σαν λαοί δεν έχουν καμία συμπάθεια στην Τουρκία αλλά και οι Τούρκοι έχουν διαρκές μίσος για Ρώσους, Έλληνες και Αρμένιους (φυσικά αυτό δεν περιλαμβάνει άπαντες αλλά αυτό είναι το γενικό κλίμα).
Στην κεντρική είσοδο της Σχολής Πολέμου στην Άγκυρα, όπως αναφέρει ο γνωστός τουρκολόγος Ν.Χειλαδάκης υπάρχει μια παλιά επιγραφή που αναγράφει στα τούρκικα : «Türklerin en büyük düşman Rus bir Yunan iki», δηλαδή, «Ο μεγαλύτερος εχθρός των Τούρκων πρώτος ο Ρώσος και δεύτερος ο Έλληνας»!
Οι όποιες οικονομικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μέχρι τον Νόέμβριο δεν μπορούσαν να το αλλαξουν αυτό. Στην Ιστορία έχουν γίνει οκτώ ρωσοτουρκικοί πόλεμοι. Η οικονομία δεν είναι εις θέσην να “εξαγοράσει” την ηρεμία, όποιος το πιστεύει αυτό σφάλει σφόδρα.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρει η Hurriyet, δεν προκαλεί έκπληξη που το Ναγκόρνο – Καραμπάχ έχει επανέλθει στην ατζέντα και των δύο χωρών. Μία μόλις ημέρα μετά την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού, ρώσοι βουλευτές κατέθεσαν ένα νομοσχέδιο που θα έστελνε ενώπιον της δικαιοσύνης οποιονδήποτε αρνούνταν τη γενοκτονία» των Αρμενίων το 1915 από τις οθωμανικές δυνάμεις.
Στις 3 Δεκεμβρίου, ο τούρκος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου επισκέφθηκε το Μπακού και επαναδιαβεβαίωσε την δέσμευση της Τουρκίας για τη διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας του Αζερμπαϊτζάν.
Μέσα σε μία εβδομάδα και για πρώτη φορά μετά την εκεχειρία το 1995, το Αζερμπαϊτζάν χρησιμοποίησε βαρύ πυροβολικό στο μέτωπο του Καραμπάχ. Το Μπακού κατηγόρησε την Αρμενία ότι προκάλεσε το θερμό επεισόδιο και ότι επιτέθηκε πρώτη σε οικισμούς Αζέρων.
«Η επιστροφή στον πόλεμο για το Καραμπάχ απειλεί να εμπλέξει πολύ μεγαλύτερες περιφερειακές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων της Τουρκίας, της Ρωσίας και του Ιράν. Σε περίπτωση εκ νέου εχθροπραξιών, μπορεί να επηρεαστεί και η λειτουργία των ενεργειακών αγωγών» σχολίασε ο Ρίτσαρντ Γκιραγκόσιαν, διευθυντής του Κέντρου Περιφερειακών Σπουδών (RSC) στο Ερεβάν, αναφερόμενος σε σχεδιαζόμενα έργα όπως ο αγωγός φυσικού αερίου TANAP αλλά και σε υπάρχοντα όπως ο αγωγός Μπακού – Τιφλίδα – Τσεϊχάν (BTC).
Είναι απλά τα πράγματα: Η Τουρκία έχει μετανιώσει για την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού. Της έχει στοιχίσει οικονομικά, έδωσε αφορμή στην Μόσχα να στηρίξει με οπλισμό τους Κούρδους εναντίον της, έχει προβλήματα και με το Ιράν και τώρα για πρώτη φορά ανησυχεί για την εδαφική της ακεραιότητα καθώς δεν τίθεται μόνο θέμα “Κουρδιστάν”.
Υπάρχουν κι άλλες κλεμμένες πατρίδες, άλλωστε ολόκληρη η Τουρκία στηρίχθηκε πάνω σε κλεμμένα εδάφη, έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν, ξέρουν ότι κάποια στιγμή θα έρθει ο “λογαριασμός” και θα είναι βαρύτατος.
