Αποκλίνουμε σε όλα – και πανηγυρίζουμε!
Του Θανάση Κ.
Η Οικονομία δείχνει ρυθμούς ανάπτυξης, η κυβέρνηση πανηγυρίζει, μοιράζει κι επιδόματα, αλλά…
Αλλά η Ελλάδα ΔΕΝ συγκλίνει με τις υπόλοιπες χώρες μέλη της ΕΕ!
Για την ακρίβεια, αποκλίνει συνεχώς από τους μέσους όρους της Ευρώπης.
Παρά το γεγονός ότι τώρα δεν υπάρχουν πια μνημόνια.
Και παρά το γεγονός ότι πήραμε ευρωπαϊκά κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης όσα ποτέ στο παρελθόν.
Κάτι δεν πάει καλά…
* Αλήθεια, γιατί αποκλίνουμε από την Ευρώπη;
Και πριν απ’ όλα, πώς γνωρίζουμε ότι αποκλίνουμε;
Αποκλίνουμε σε όρους κοινωνικής ευημερίας,
παραγωγικότητας εργασίας,
και ανταγωνιστικότητας της Οικονομίας!
Αναφέρω μόνο τρείς δείκτες που, όμως, συνοψίζουν τα πάντα:
— Σε όρους πραγματικής αγοραστικής δύναμης η Ελλάδα ήταν το 2014 στην 22η θέση ανάμεσα στους 28 τότε της ΕΕ.
Το 2019 ήταν στην 25η θέση. Τότε βγαίναμε από τα μνημόνια…
Σήμερα βρισκόμαστε στην τελευταία θέση μαζί με την Βουλγαρία!
Άρα, από άποψη πραγματικής ευημερίας,
η Ελλάδα έχασε θέσεις την τελευταία 6ετία. Κι έχασε πολύ…
— Σε παραγωγικότητα εργασίας η ΕΕ συνολικά βελτιώθηκε 6% στην εξαετία 2019-2026. Η Ελλάδα την ίδια περίοδο σημείωσε στασιμότητα ή υποχώρηση σε παραγωγικότητα ανά ώρα εργασίας!
Πράγμα που σημαίνει ότι πραγματικές μεταρρυθμίσεις ΔΕΝ έγιναν!
Και η απόδειξη; – ο τρίτος δείκτης:
— Το Εμπορικό Ισοζύγιο (εμπορεύσιμα αγαθά χωρίς υπηρεσίες) επιδεινώθηκε στην εξαετία που μας πέρασε:
Από 11% το 2019 έφτασε το 15% το 2024 και το 14% το 2025.
Στην ίδια περίοδο επιδεινώθηκε ακόμα περισσότερο και το έλλειμμα στο Ισοζύγιο Εξωτερικών συναλλαγών (από -1,7% του ΑΕΠ, σε – 5,6% του ΑΕΠ)
Τέτοια επιδείνωση Εξωτερικών ισοζυγίων, μαζί με την υποχώρηση παραγωγικότητας εργασίας, πιστοποιεί ότι και η ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας υποχωρεί.
Υποχωρεί καθαρά. Βυθίζεται κυριολεκτικά…
— Η “αριστερή-κεντροαριστερή” οικονομική σκέψη
δίνει προτεραιότητα στους δείκτες κοινωνικής ευημερίας.
— Η “φιλελεύθερη” οικονομική σκέψη, δίνει προτεραιότητα στην ανταγωνιστικότητα.
Στην περίπτωσή μας δεν χρειάζεται να… τσακώνονται:
Εμείς χάνουμε έδαφος και από άποψη κοινωνικής ευημερίας και από άποψη ανταγωνιστικότητας!
* Πάμε να δούμε τώρα τι ακριβώς συνέβη τα τελευταία χρόνια:
Είχαμε, πράγματι, ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ κατά 35%
Την ίδια περίοδο ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 20%-22% (τουλάχιστον),
Άρα, η πραγματική οικονομία αυξήθηκε κατά 13% – σε έξη χρόνια.
Δηλαδή γύρω στο 1,8% το χρόνο πραγματική ανάπτυξη.
Στο μεταξύ όμως, από το 2019 οι φόροι απορρόφησαν τουλάχιστον μια ποσοστιαία μονάδα παραπάνω του ΑΕΠ.
Από 26,6% του ΑΕΠ σε 27,5% του ΑΕΠ.
Δηλαδή την μισή πραγματική ανάπτυξη κάθε χρονιάς την απορρόφησαν οι φόροι! Παρά τις φορολογικές μειώσεις που μεσολάβησαν!
Για την ακρίβεια η κυβέρνηση μείωσε κάπως το φόρο εισοδήματος, αλλά κράτησε υψηλά τους έμμεσους φόρους – ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Και καθώς ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο μεταξύ, οι έμμεσοι φόροι απορροφούν συνεχώς μεγαλύτερο μέρος των εισοδημάτων. Με τους ίδιους φορολογικούς συντελεστές…
Κι ακόμα χειρότερα:
Όταν λέμε ότι ο πληθωρισμός απορρόφησε τα δύο τρίτα περίπου της ονομαστικής ανάπτυξης, μετράμε τον “αποπληθωριστή” που αφορά το ΑΕΠ συνολικά.
Όταν μετράμε ειδικότερα τα αγαθά στην καθημερινότητα του καταναλωτή, τρόφιμα – είδη super market, ενοίκια, φάρμακα, κλπ – οι αυξήσεις που μεσολάβησαν είναι διπλάσιες και πλέον!
Κι έτσι το πραγματικό εισόδημα των χαμηλότερων εισοδημάτων στην πραγματικότητα υποχώρησε ακόμα περισσότερο.
Να γιατί πέσαμε στην τελευταία θέση κατάταξης της αγοραστικής δύναμης στην ΕΕ…
Κι αυτό έγινε πότε;
Όταν δεν υπάρχουν πια “δικαιολογίες”!
Όταν είχαμε βγει πια από την εποχή των μνημονίων – κι ενώ εισπράτταμε και τα δισεκατομμύρια από το Ταμείο Ανάπτυξης!
Πραγματικός… “άθλος” οικονομικής πολιτικής!
Τρομάρα μας…
* Ας δούμε τέλος το επιστέγασμα αυτής της αποτυχίας.
Μετά το 2021 η Ελλάδα πήρε δυνατότητα να απορροφήσει περίπου 31 δισεκατομμύρια από το Ταμείο Ανάκαμψης (οι αριθμοί είναι στο εξής “στρογγυλοποιημένοι”)
Από τα οποία 19 δισ. περίπου σε επιχορηγήσεις και 12 σε χαμηλότοκα δάνεια.
Από αυτά κατάφερε να απορροφήσει ως τώρα γύρω στα 18 δισ. συνολικά (12 επιχορηγήσεις και 6 δάνεια). Τα υπόλοιπα απλώς δεν τα απορροφήσαμε ως χώρα.
Και σε λίγους μήνες (από τα μέσα της φετινής χρονιάς) εξαντλούνται τα χρονικά περιθώρια…)
Μ’ άλλα λόγια η απορροφητικότητα υπήρξε χαμηλή.
Κι ακόμα, αυτά τα 18 δισ. που απορροφήσαμε τελικά, θα μπορούσαν (μαζί με πολλαπλασιαστές, μόχλευση για τα δάνεια κλπ.) να φέρουν εισροές κεφαλαίων της τάξης των 23 δισεκατομμυρίων – τουλάχιστον.
Πράγμα που σημαίνει μεσοσταθμικά, ότι μας δόθηκε μια ένεση οικονομικής ανάπτυξης γύρω 1,8% ετησίως.
Αλλά το 2019 – με μνημόνια και δίχως Ταμείο Ανάπτυξης – η ελληνική οικονομία έτρεχε με 1,4% πραγματικό ρυθμό. Από το 2019 ως το 2025 ο πραγματικός ρυθμός ανάπτυξης επιταχύνθηκε κάπως: στο 1,8% όπως είδαμε.
Άρα τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης (που τώρα εξαντλούνται πια), κι όλα όσα μεσολάβησαν (boom στον Τουρισμό κλπ.) προσέθεσαν στην πραγματική ανάπτυξη, μόνο 0,4% του ΑΕΠ – ενώ αντιπροσώπευε πρόσθετη ώθηση τουλάχιστον 1,8%!
Με άλλα λόγια από τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης που καταφέραμε να απορροφήσουμε, η πραγματική ανάπτυξη στην Ελλάδα ωφελήθηκε κατά το ένα πέμπτο. Τα υπόλοιπα είτε έγιναν πληθωρισμός είτε πήγαν σε ανάπτυξη εισαγωγών (δηλαδή ωφέλησαν τις χώρες από τις οποίες εισάγουμε).
Συμπέρασμα: Από μια εξωγενή ώθηση της οικονομίας της τάξης των 31 δισεκατομμυρίων σε πέντε χρόνια,
η κυβέρνηση κατάφερε να απορροφήσει μόλις τα δύο τρίτα,
κι από αυτά που απορρόφησε μόλις το 20% πήγε σε πραγματική ανάπτυξη – όλα τα υπόλοιπα είτε έγιναν πληθωρισμός είτε έγιναν “ανάπτυξη” για άλλες οικονομίες…
Πραγματικό… “κατόρθωμα” οικονομικής πολιτικής.
(Όλοι οι ανωτέρω υπολογισμοί έγιναν σε “στρογγυλοποιημένα” νούμερα και σε μεσοσταθμικούς δείκτες. Αν τα υπολογίσουμε πιο αναλυτικά και με μεγαλύτερη ακρίβεια, τα αποτελέσματα γίνονται ακόμα πιο αποκαρδιωτικά…)
ΥΓ.1 Κάποιοι υποστηρίζουν ότι είναι “αναδιανεμητική” πολιτική – δηλαδή “κοινωνικά δίκαιη” – να μαζεύει φόρους η κυβέρνηση από όλους και να τα δίνει στους πιο αδύναμους. Αυτό θα ήταν αλήθεια, αν μάζευε φόρους από τους “έχοντες” και τα έδινε στους πραγματικά “ανήμπορους”.
Αλλά στην πραγματικότητα η μεγάλη αφαίμαξη έγινε από τους έμμεσους φόρους. Που είναι οι πιο κοινωνικά άδικοι. Δηλαδή η κυβέρνηση παίρνει από αυτούς που δεν έχουν και τα μοιράζει σε κάποιους που επίσης δεν έχουν. Κι αυτό δεν λέγεται “αναδιανομή εισοδήματος”, λέγεται αναδιανομή μιζέριας!
Χώρια που αν μείωνε τους έμμεσους φόρους, θα καταπολεμούσε την ακρίβεια και θα βοηθούσε πραγματικά τους πιο αδύναμους. Χωρίς να μοιράζει επιδόματα…
ΥΓ.2 Κι όλα αυτά ισχύουν πριν επανεμφανιστούν στο προσκήνιο οι υποκλοπές, ο ΟΠΕΚΕΠΕ-2 και το νέο κύμα πληθωρισμού.
Με τις νέες εξελίξεις, το νέο πληθωριστικό κύμα που σκάει σήμερα εκμηδενίζει όλες τις ισχνές προσπάθειες “ενίσχυσης των πιο αδύναμων”, και καταδεικνύει τη σαθρότητα και της Οικονομικής Πολιτικής και της ίδια της διακυβέρνησης.
Η οποία δεν “αποτυγχάνει” πια.
Σαπίζει!
