Με ένα τηλεοπτικό μήνυμα, μια συνέντευξη στον τηλεοπτικό ΣΚΑΪ και μια επιστολή προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εκκίνησε ανήμερα της Υπαπαντής τη διαδικασία για μια γενναία και τολμηρή συνταγματική αναθεώρηση
Η χρονική στιγμή που επέλεξε για μια τέτοια κίνηση δεν είναι τυχαία και φυσικά δεν είναι και χωρίς ρίσκο.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Με τη συμπλήρωση 50 ετών και κάτι από το Σύνταγμα του 1975, ο Πρωθυπουργός επέλεξε το 2026 ως το ορόσημο για να βάλει τη δική του σφραγίδα. Θέλει να δημιουργήσει τον καταστατικό χάρτη του 21ου αιώνα με όλα τα νέα δεδομένα για τη χώρα και τον κόσμο, σηματοδοτώντας τη φυγή προς τα εμπρός από ένα Σύνταγμα του 20ου αιώνα, το οποίο επιβάλλει θεσμικές αλλαγές και ρηξικέλευθες λύσεις.
Τώρα, γιατί υπάρχουν σοβαροί λόγοι…
Το άνοιγμα του θέματος της συνταγματικής αναθεώρησης είναι ώριμο για να συνοδευτεί από ευρύτατες αλλαγές, αλλά με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα το ελληνικό κοινοβούλιο, τα ρίσκα είναι πολλά και οι πιθανότητες αποτυχίας περισσότερες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τη δημοσιονομική και πολιτική σταθερότητα που έφερε στη χώρα τα τελευταία χρόνια, παρουσιάζοντας μια ατζέντα που υπερβαίνει την απλή διαχείριση της καθημερινότητας. Επιπλέον, η διαδικασία της αναθεώρησης είναι μακρά, ενώ οι προτεινόμενες αλλαγές πρέπει να εγκριθούν από την παρούσα Βουλή και να οριστικοποιηθούν από την επόμενη, θέτοντας ουσιαστικά το πλαίσιο της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης. Ταυτόχρονα, ο πρωθυπουργός θέλει να δημιουργήσει αναχώματα απέναντι σε εγχειρήματα “τύπου Καρυστιανού” που προτάσσουν τα ζητήματα της δικαιοσύνης και της λειτουργίας του πολιτικού συστήματος. Αυτό θα επιδιώξει να το επιτύχει με την κατάργηση του Άρθρου 86 “Περί Ευθύνης Υπουργών” και τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης.
Η οικονομία και τα ζητήματα δικαιοσύνης αποτελούν κατ΄ εξοχήν πεδία ενδιαφέροντος για τον μεσαίο χώρο. Μάλιστα, είναι σίγουρο ότι θα… συγκινήσουν πολλούς από τους αναποφάσιστους, ενώ, αν βελτιωθούν οι οικονομικές συνθήκες, τότε ο Μητσοτάκης θα μπορεί να ελπίζει βάσιμα, ότι θα είναι πρώτο κόμμα και με πολύ μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο στις εκλογές της άνοιξης του 2027. Όμως, όλα αυτά είναι θεωρητικά και τα πάντα κρίνονται επί του πρακτέου…
Μεταρρυθμιστής και δημιουργός της πραγματικής Νέας Μεταπολίτευσης
Το άνοιγμα της συνταγματικής αναθεώρησης είναι προφανές ότι βάζει τον Μητσοτάκη στο κέντρο της σκηνής.
Η ατζέντα του στοχεύει σε βαθιές τομές που θα καθορίσουν τη φυσιογνωμία της χώρας για τις επόμενες δεκαετίες. Για παράδειγμα το Άρθρο 16 για την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων αποτελεί την “αιχμή του δόρατος”, ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα της κεντροδεξιάς για τον εκσυγχρονισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, το ζήτημα της άρσης της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων με ταυτόχρονη εισαγωγή της διαρκούς αξιολόγησης τους, είναι κολοσσιαίας πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής σημασίας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ταυτόχρονα μεγάλη παγίδα για τα κόμματα της Αριστεράς θα αποτελέσει η εισαγωγή του δημοσιονομικού “κόφτη”, ώστε στο μέλλον να μην υπάρχουν υποσχέσεις και παροχές χωρίς αντίκρισμα, δημιουργώντας νέες εστίες δημοσιονομικής κρίσης. Εκτός των προαναφερόμενων, με βάση και όσα δήλωσε χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο τηλεοπτικό του μήνυμα αλλά και στη συνέντευξη στον Αλέξη Παπαχελά στον ΣΚΑΪ, η αναθεώρηση θα περιλαμβάνει προβλέψεις για την κλιματική κρίση και την Τεχνητή Νοημοσύνη, που αποτελούν τα νέα δεδομένα σε παγκόσμιο επίπεδο και θα χρειαστούν οι σχετικές ρυθμίσεις.
Ο Μητσοτάκης θέλει να βάλει την προσωπική του σφραγίδα στην πραγματική “Νέα Αντιπολίτευση” συνδέοντας το όνομα του και τη θητεία του, με τη συνταγματική μεταρρύθμιση. Το αν θα γίνουν οι αλλαγές είναι ένα θέμα που σηκώνει πολύ συζήτηση. Η συνέχεια αναμένεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα…
Η μεγάλη παγίδα της… συναίνεσης!
Ο πρωθυπουργός πρόταξε τη στρατηγική της συναίνεσης για την επιτυχή ολοκλήρωση της συνταγματικής αναθεώρησης, κάτι που αποτελεί μεγάλη παγίδα για τα κόμματα της αντιπολίτευσης και κυρίως το ΠΑΣΟΚ, τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά.
Με τις προτάσεις για ευρείες προοδευτικές ή αναγκαίες αλλαγές, ο Μητσοτάκης αναγκάζει τα άλλα κόμματα είτε να συμφωνήσουν, χάνοντας την αντιπολιτευτική τους αιχμή, είτε να αρνηθούν, κινδυνεύοντας να χαρακτηριστούν δυνάμεις της συντήρησης. Το ΠΑΣΟΚ θα προσπαθήσει να πάρει πρωτοβουλίες προτείνοντας φυσικά τη δική του ατζέντα σε συνεννόηση με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Τα τρία κόμματα φαίνεται ότι έχουν έρθει πιο κοντά και μάλλον αυτό που τους ενώνει είναι ο… Τσίπρας! Εν πάση περιπτώσει, η κυβέρνηση έχει το πλεονέκτημα του καθορισμού των θεμάτων, διασπώντας την ενιαία στάση της αντιπολίτευσης σε ευαίσθητα θέματα όπως τα ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Η απαίτηση για αυξημένη πλειοψηφία 180 βουλευτών σε κάποια από τις δύο φάσεις της αναθεώρησης μετατρέπει τη διαδικασία σε ένα διαρκές τεστ συναίνεσης, όπου η άρνηση της αντιπολίτευσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί επικοινωνιακά από τη Νέα Δημοκρατία ως άρνηση για τον εκσυγχρονισμό της χώρας και ως συνέχιση των πρακτικών του πελατειακού κράτους. Ο Μητσοτάκης, πέραν από τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που θα φέρουν τη χώρα στη νέα εποχή, θέλει να στριμώξει πολιτικά τους αντιπάλους του, ώστε να αναδείξει ακόμη περισσότερο τον κυρίαρχο πολιτικό του ρόλο. Και όπως ανέφερε χθες στον ΣΚΑΪ, μάλλον πολύ σωστά, “δεν υπάρχει δίλημμα Μητσοτάκης ή χάος, αλλά Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης, ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος”.
Ο Μητσοτάκης φαίνεται αποφασισμένος να προωθήσει τις αλλαγές, αλλά σε ένα πλαίσιο συναίνεσης. Αν αποτύχει και πάλι η συνταγματική αναθεώρηση, τότε είναι προφανές ότι θα χρεώσει το κόστος της αδράνειας στους άλλους. Αυτό σημαίνει ότι με την οπτική ενός κεντρώου ή αναποφάσιστου ψηφοφόρου, στο τέλος η αποτυχία θα χρεωθεί στο ΠΑΣΟΚ και στους συν αυτώ. Ο Μητσοτάκης ξέρει ότι παίζει πλέον στο δικό του “γήπεδο” βάζοντας του κανόνες και περιμένοντας στη γωνία τους αντιπάλους του.
Η αποδοχή προτάσεων από τα άλλα κόμματα θα τον καταστήσουν πιο ισχυρό, ενώ θα περιμένει και το διπλό… μπόνους από τη στείρα άρνηση και τους… αφορισμούς των πολιτικών του αντιπάλων. Η κοινωνία περιμένει με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την αντιμετώπιση ζητημάτων, όπως για παράδειγμα η άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο και η διαρκής αξιολόγηση. Εκεί θα παιχτεί μια πολύ γερή παρτίδα πολιτικού πόκερ…
Μεγάλη “φάκα” η άρση μονιμότητας στο Δημόσιο
Το θέμα της άρσης μονιμότητας στο Δημόσιο είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για τον Μητσοτάκη, ώστε να προκαλέσει μεγάλη… αναστάτωση σε όλα τα κόμματα!
Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια ισχυρή κοινωνική αποδοχή στην ιδέα της άρσης της μονιμότητας, η οποία συνδέεται στενά με την ανάγκη για αξιολόγηση και βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών. Παραδείγματος χάρη, δημοσκόπηση της Pulse για λογαριασμό του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΪ έδειξε ότι το 74% των πολιτών συμφωνεί. Σε μια άλλη δημοσκόπηση, αυτή της Marc, φάνηκε ότι το θέμα διατρέχει όλο το πολιτικό φάσμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι της άρση της μονιμότητας ζητάει σημαντικό ποσοστό ψηφοφόρων της Ακροδεξιάς και του ΚΚΕ! Μάλιστα, ακόμη πιο εκπληκτικό είναι το γεγονός ότι το ίδιο θέλει και μεγάλο ποσοστό των δημοσίων υπαλλήλων!
Η Νέα Δημοκρατία δεν θέλει να παρουσιάσει ως ιδεολογικό… απωθημένο την άρση της μονιμότητας, ούτε ως τιμωρητικό μέτρο. Κι αυτό γιατί υπάρχει μια αντικειμενική πραγματικότητα: οι πολίτες θέλουν καλύτερη ποιότητα υπηρεσιών και ως εκ τούτου, θέλουν τη λειτουργία ενός τέτοιου μοντέλου για να γίνει ο δημόσιος τομέας πιο φιλικός, πιο παραγωγικός και πιο αποτελεσματικός. Το σημαντικότερο είναι ότι η πλειοψηφία της κοινωνίας θέλει να… τελειώνουμε με αυτό το… καρκίνωμα. Αναγκαστικά, αρκετά κόμματα της αντιπολίτευσης, πλην των αριστερών, θα συμφωνήσουν στην ανάγκη αλλαγής.
Η μεταρρύθμιση αυτή δεν θα εκθέσει μόνο τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και την ίδια την ΑΔΕΔΥ, η οποία τη θεωρεί ως “αιτία πολέμου”, αλλά μάλλον δεν θα έχει την κοινωνία με το μέρος της. Ωστόσο, είναι πολύ πιθανό το ενδεχόμενο, να κάνει ζημιά και στη Νέα Δημοκρατία. Κι αυτό γιατί, αν κυριαρχούν τα ζητήματα της ακρίβειας, της δικαιοσύνης, της διαφθοράς και της δύσκολης καθημερινότητας, τότε, το εκλογικό σώμα, ακόμη και αν κατά βάθος συμφωνεί με την άρση της μονιμότητας, μπορεί να ρίξει ψήφο διαμαρτυρίας προς την κυβέρνηση, έτσι, για την… αλητεία! Οπότε σε αυτήν την περίπτωση “μαζί με τα ξερά θα καούν και τα χλωρά”! Θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν θα φτάσουμε εκεί και στο τέλος η τύχη θα είναι με το μέρος της χώρας και όχι με το μέρος των εχθρών και επικίνδυνων λαϊκιστών της…
