Μας τελείωσε…
Του Θανάση Κ.
Η Σύνοδος Ασφαλείας του Μονάχου δεν ήταν μια ακόμη τελετουργία διπλωματών. Ήταν ο καθρέφτης μιας πραγματικότητας που όλοι πλέον αναγνωρίζουν: η παλαιά διεθνής τάξη τελείωσε.
Μέχρι τώρα το λέγαμε εμείς, το διαπίστωναν όλο και περισσότεροι, και προκαλούσαμε την δυσφορία διάφορων συστημικών κονδυλοφόρων.
Τώρα το παραδέχεται η ίδια η πολιτική και διπλωματική ηγεσία της Δύσης!
Καθαρά, ευθέως, απερίφραστα:
* Ο Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, το είπε με σκληρή σαφήνεια: «Οι σταθερές συμμαχίες που ξέραμε δεν αρκούν πλέον για να εγγυηθούν ασφάλεια. Η αδράνεια ισοδυναμεί με παραίτηση».
Ο Όλαφ Μέρτς, Καγκελάριος της Γερμανίας. προειδοποίησε: «Οι παραδοσιακοί θεσμοί έχουν αποδείξει τα όριά τους. Πρέπει να σκεφτούμε ξανά πώς αποφασίζουμε και πώς προστατεύουμε».
Και ο Εμανουέλ Μακρόν, Πρόεδρος της Γαλλίας, ακόμα πιο σαφής: «Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει ευθύνες που πριν ανέθετε αλλού. Η στρατηγική αυτονομία δεν είναι πολυτέλεια, είναι αναγκαιότητα».
* Το μήνυμα ήταν σαφές: το NATO, και η ΕΕ – συμμαχίες και ενώσεις που θεωρούσαμε “δεδομένες” – δεν μπορούν πια να εγγυηθούν ασφάλεια σε πραγματικό χρόνο.
Η παλαιά τάξη, με όρους μεταπολεμικής και μεταψυχροπολεμικής σταθερότητας, δεν υπάρχει πια.
Ζούμε σε μεταβατική περίοδο. Και σε μεταβατικές περιόδου, η αναζήτηση του καινούργιου αναζητείται και διαμορφώνεται ad hoc.
* Σε αυτό το κενό εμφανίζεται το Συμβούλιο της Ειρήνης του Τράμπ.
Δεν υποκαθιστά τον ΟΗΕ· δεν είναι πηγή διεθνούς νομιμότητας. Αλλά προσπαθεί να φέρει στο ίδιο τραπέζι αντίπαλα στρατόπεδα.
Και κυρίως, να διεμβολίσει για λογαριασμό της Δύσης τον Ευρασιατισμό, δηλαδή τη συσπείρωση των ασιατικών δυνάμεων εναντίον της Δύσης.
Ας το δούμε καθαρά. Μέχρι σήμερα, αυτό που ονομάζουμε “διεθνή τάξη” είχε αρχίσει να κατακερματίζεται:
G-7, NATO, ΕΕ από τη μία,
BRICS, Σύμφωνο της Σαγκάης (SCO) από την άλλη.
Κάθε “στρατόπεδο” συζητούσε με τους δικούς του όρους, για δικούς του στόχους. Σε αντιπαλότητα με τους “απέναντι”…
Ήταν συσπειρώσεις και αντί-συσπειρώσεις “αντιπάλων”/
Ο διάλογος μεταξύ τους ήταν σχεδόν αδύνατος.
Το Συμβούλιο της Ειρήνης επιχειρεί να σπάσει τα στεγανά, συνδέει αντίπαλους σε ένα forum, όπου η συζήτηση για την ασφάλεια, τις ενεργειακές ισορροπίες, την Ανατολική Μεσόγειο και την Ευρώπη μπορεί να ξεκινήσει πραγματικά.
Και εδώ έρχεται η Ελλάδα…
Ή μάλλον ΔΕΝ έρχεται!
* Η Ελλάδα αποφασίζει να πάει ως παρατηρητής,
μόνο στην αρχική συνεδρίαση και με υποβαθμισμένη εκπροσώπηση…
Την ίδια στιγμή, η Κύπρος δηλώνει συμμετοχή,
όπως και η Ιταλία, ως παρατηρητής.
Η Βουλγαρία και η Ουγγαρία βρίσκονται στο τραπέζι.
Το Ισραήλ συμμετέχει ενεργά. Κράτη που συνδέονται με τους BRICS, Σαουδαραβία, Αίγυπτος δίνουν το παρόν. Όπως και το Πακιστάν. Άλλες χώρες από τη Μέση Ανατολή όπως Κατάρ και Εμιράτα συμμετέχουν κανονικά. Όπως και χώρες από το Σύμφωνο της Σαγκάης (Καζακστάν, Ουζεμπεκιστάν) αλλά και από τη Λατινική Αμερική (Αργεντινή)…
Η Ελλάδα όμως, επιλέγει την πιο υποβαθμισμένη εκπροσώπηση – μόνο στην αρχική συνεδρίαση.
Και αυτή η “απουσία” δεν είναι αθώα:
Περιθωριοποιεί την ίδια τη χώρα. Δεν παρακολουθεί ούτε συμμετέχει στις διαμορφούμενες ισορροπίες της Ανατολικής Μεσογείου και της Ευρώπης.
Απομειώνει τη διπλωματική της επιρροή. Οι αποφάσεις και οι προτάσεις γίνονται χωρίς την Ελλάδα.
Αφήνει τους αντιπάλους να διαμορφώσουν το πλαίσιο.
Η Τουρκία που μας απειλεί, πάει…
Το Ισραήλ το οποίο μας στηρίζει, πάει…
Η Κύπρος με την οποία ταυτιζόμαστε, πάει κι εκείνη, έστω και ως παρατηρητής…
Αλλά εμείς θα παρευρεθούμε ως παρατηρητής, μόνο στην πρώτη συνεδρίαση,
με υποβαθμισμένη εκπροσώπηση.
Δηλαδή, ουσιαστικά, δεν πάμε…
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα στέλνει το μισό υπουργικό της Συμβούλιο στην Άγκυρα, κι αναζητεί «θετική ατζέντα» με την Τουρκία! Δηλαδή με τη χώρα που της δημιουργεί τετελεσμένα: περιορίζει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, αμφισβητεί τα νησιά της, απειλεί τη θαλάσσια και ενεργειακή της ασφάλεια…
Μ’ άλλα λόγια δηλώνουμε προθυμία να “συζητήσουμε” με αυτούς που μας απειλούν ευθέως, με αυτούς που αλλάζουν βήμα-βήμα το στάτους-κβό σε βάρος μας.
Και την ίδια στιγμή αρνούμαστε να συζητήσουμε με άλλα κράτη πώς θα διαμορφωθεί η νέα τάξη πραγμάτων.
Παραλογισμός ή αυτοχειριασμός;
Πάντως, σίγουρα ΔΕΝ είναι Εξωτερική Πολιτική.
* Για να καταλαβαίνουμε που βρισκόμαστε:
Μέχρι τώρα στη συζήτηση για το,
αν πρέπει να “ξεπλένουμε” την Τουρκία,
την ώρα που δημιουργεί συνεχώς νέα τετελεσμένα σε βάρος μας,
επικαλούντο κάποιοι το ανόητο επιχείρημα:
— Πρέπει να μιλάμε με όλους!
Και την ίδια στιγμή, όταν μας καλούν να συμμετάσχουμε σε ένα forum
για τη διεθνή ασφάλεια και ιδιαίτερα στη γειτονιά μας
οι ίδιοι αποφασίζουν να… στείλουμε υποβαθμισμένη εκπροσώπηση!
Όπως φαίνεται κατά τη λογική τους,
μάλλον δεν χρειάζεται να “μιλάμε με όλους”.
Αρκεί να ξεπλένουμε την Τουρκία…
Και βεβαίως, δεν βελτιώνουμε έτσι τις σχέσεις με τις ΗΠΑ.
Μάλλον ψυχραίνουμε τις σχέσεις μας με τις ΗΠΑ…
Και δεν τους περνάει από το μυαλό, ότι
υποβαθμισμένη παρουσία σήμερα, σημαίνει γεωπολιτική ανυπαρξία αύριο.
Δεν είναι ότι κάνουμε ένα ακόμα λάθος…
Είναι πως δεν υπάρχει Λογική πια σε όλο αυτό…
Η Εξωτερική Πολιτική, δυστυχώς… μας τελείωσε!
