Ανακωχή στις αγορές δείχνει η παρέμβαση της Κεντρικής Τράπεζας της Ελβετίας για τη στήριξη της Credit Suisse, αλλά όλα παραπέμπουν στο στοιχείο του προσωρινού και με αβέβαιες εξελίξεις μέσα στις προσεχείς εβδομάδες.
ΤΟΥ ΛΟΥΚΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ
Τα 50 δισ. ελβετικά φράγκα που διοχέτευσε η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας στον συγκεκριμένο χρηματοοικονομικό κολοσσό, είναι ένα πολύ μικρό μέρος από τα 160 δισ. φράγκα που έκαναν “φτερά” από τις καταθέσεις μέσα στους τελευταίους μήνες. Η τράπεζα είχε φτάσει στο ρεκόρ καταθέσεων 390 δισ. ελβετικών φράγκων, αλλά από τον περασμένο Οκτώβριο, όταν άρχισαν να διαρρέουν διάφορα… περίεργα, σημειώθηκε μια μεγάλη αιμορραγία, καθώς “πέταξαν” περίπου 160 δισ. φράγκα ή περίπου 160 δισ. ευρώ. Η Credit Suisse είναι μια τράπεζα όπου κατά το παρελθόν έχει “φάει” πολύ γερά πρόστιμα για μη τήρηση κανονισμών. Τον περασμένο Οκτώβριο άρχισαν να δημιουργούνται τα πρώτα “σύννεφα”, καθώς ήδη ο πληθωρισμός κάλπαζε λόγω της ενεργειακής κρίσης και η ανοδική πορεία των επιτοκίων, άρχισε να “χτυπάει” τον ισολογισμό της.
Στη συγκεκριμένη ελβετική τράπεζα είναι “παρκαρισμένα” πολλά λεφτά από πλούσιους ολόκληρου του πλανήτη, με δεδομένη την ισχύ της Ελβετίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η “ένεση” ρευστότητας από την Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας είναι μια προσωρινή λύση που είχε ως στόχο να αποφευχθεί ο πανικός των καταθετών. Οι καταθέσεις, κατά το μεγαλύτερο ποσοστό έχουν επενδυθεί σε χρηματοοικονομικά προϊόντα και κυρίως ομόλογα, τα οποία σήμερα έχουν χαμηλότερη αξία και κάθε πώληση τους, οδηγεί στην εγγραφή κεφαλαιακών ζημιών. Αν χρειαστεί να πουλήσουν κάποιοι, η τράπεζα διαθέτει χρήματα για να τους καλύψει. Αν πέσουν όλοι μαζί και ζητούν τα λεφτά τους, τότε ο τρόμος θα κυριαρχήσει…
Συνεπώς, μέσα στο προσεχές διάστημα τα πράγματα ίσως γίνουν χειρότερα. Το γυαλί έχει… ραγίσει ή όπως λέει ο λαός “καλύτερα να σου βγει το μάτι παρά το όνομα”. Όσοι έχουν μεγάλες καταθέσεις θα ψάξουν πολύ για να εμπιστευτούν τα χρήματα τους, ενώ η μετάδοση του συστημικού τραπεζικού κινδύνου σε ολόκληρη την Ευρώπη, είναι ένα εξαιρετικά πιθανό ενδεχόμενο. Στην Credit Suisse είναι τοποθετημένα αραβικά κεφάλαια, ενώ πριν από τις κυρώσεις λόγω της εισβολής στην Ουκρανία, ήταν τοποθετημένα και πολλά ρωσικά κεφάλαια.
Στους πελάτες της Credit Suisse περιλαμβάνονται και αρκετοί Έλληνες εφοπλιστές και πλούσιοι, οι οποίοι έχουν δανειστεί για να “χτίσουν” καινούρια βαπόρια ή θεώρησαν ότι βρήκαν προϊόντα με υψηλές αποδόσεις, σε αμοιβαία κεφάλαια (διαθεσίμων, ομολογιακά, μικτά, μετοχικά κλπ.). Η άνοδος των επιτοκίων φέρνει σε δύσκολη θέση την τράπεζα και η αρνητική ψυχολογία, μπορεί να ωθήσει περισσότερους πελάτες για να ζητήσουν τα χρήματα τους και να τα μεταφέρουν αλλού. Τα λεφτά που έδωσε η Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας, δίνουν προσωρινή λύση, αλλά δεν λύνουν οριστικά το πρόβλημα. Και δυστυχώς, όσο θα υπάρχει αυτή η αμφιβολία, τόσο θα πλήττεται και η αξιοπιστία άλλων ευρωπαϊκών τραπεζών, κυρίως σε Γαλλία και Ισπανία.
Επιπλέον, δεν πρέπει να ξεχνάμε κάτι πολύ βασικό. Κατά την περίοδο της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, τυπώθηκε πολύ χρήμα, προκειμένου να υποστηριχθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η επιστροφή στην κανονικότητα θα οδηγούσε σε σταδιακή επιστροφή αυτού του φθηνού και εύκολου χρήματος, ώστε να επέλθει ισορροπία στα δημοσιονομικά. Να όμως, που προκύπτουν ενδείξεις για… μόλυνση. Ο τραπεζικός… κορωνοϊός, εφόσον επεκταθεί, δύσκολα θα σταματήσει.
Οι αγορές (θέλουν να) ελπίζουν…
Η χθεσινή ανοδική αντίδραση των χρηματιστηρίων, δεν πρέπει να μας… παρασύρει, καθώς οι επενδυτές είδαν ότι εκεί που πήγε να φουντώσει η φωτιά, αυτή οριοθετήθηκε μεν, δεν τέθηκε υπό έλεγχο δε.
Από την άλλη πλευρά, είναι πολλά και τα λεφτά που έχουν βγει από το “σορτάρισμα” στις μετοχές, καθώς και στα ασφάλιστρα κινδύνου έναντι χρεοκοπίας. Χθες, σημειώθηκε αποκλιμάκωση σε όλα τα επίπεδα, αλλά ο προβληματισμός εξακολουθεί να υπάρχει. Η θετική αντίδραση της Wall Street ήρθε σε συνέχεια της εξαιρετικά σημαντικής ανοδικής κίνησης στις μεγάλες ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, ενώ ανακοινώθηκε ότι η First Republic Bank θα βοηθηθεί για να μην ακολουθήσει τις άλλες δύο αμερικανικές τράπεζες στον… γκρεμό.
Χθες, οι τραπεζικές μετοχές ανέκαμψαν, τα επιτόκια των ομολόγων… κόντυναν, το πετρέλαιο σημείωσε άνοδο και ο χρυσός διόρθωσε μετά την ισχυρή άνοδο των προηγούμενων ημερών. Με απλά… αγοραία λόγια, οι επενδυτές πείστηκαν μέσα σε μία ημέρα μετά το ενδεχόμενο κατάρρευσης της Gredit Suisse, ότι ο τραπεζικός κλάδος δεν θα κινδυνεύσει, η ανάπτυξη δεν θα υπονομευτεί και θα συνεχίσουμε να κινούμαστε σε μια ρότα θετική. Όμως, όλα τα παραπάνω είναι παρακινδυνευμένα, καθώς μιλάμε για μια αντίδραση των αγορών, ως φωτογραφία της στιγμής, μετά το… καλό νέο για την κεφαλαιακή στήριξη της Credit Suisse. Πολλοί διεθνείς αναλυτές θεωρούν ότι το κλίμα στον χρηματοπιστωτικό τομέα έχει πληγεί σημαντικά και αυτό θα περάσει και στην ψυχολογία των επενδυτών, είτε βάζουν τα χρήματα τους σε χρηματοοικονομικά προϊόντα είτε δραστηριοποιούνται στον τομέα των ακινήτων. Πολλοί δε περιμένουν τα χειρότερα, έχοντας στο μυαλό τους την έναρξη της κρίσης της Lehman Brothers και το τι επακολούθησε…
Το γυαλί έχει… ραγίσει, η καχυποψία έχει επιστρέψει και πολλοί είναι αυτοί, οι οποίοι θα επιδιώξουν μέσα σε ένα φαινομενικά ήρεμο χρηματιστηριακό περιβάλλον να “ξεφορτωθούν” επενδύσεις, προκειμένου να αυξήσουν τη ρευστότητα τους. Κυρίως δε, θα φροντίσουν να τοποθετήσουν αυτή τη ρευστότητα, εκεί που πιστεύουν ότι δεν θα χάσουν. Αλλά και αυτό το τελευταίο αποτελεί ένα μεγάλο ζητούμενο, στο σημείο που έχουμε φτάσει. Επιπλέον, όσοι έχουν επενδύσει σε προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου με υψηλές αποδόσεις, πρέπει να έχουν το… νου τους, καθώς οι δελεαστικές αποδόσεις δεν οδηγούν πάντα στο επιθυμητό αποτέλεσμα…
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι καταθέτες έχουν… πειστεί από την κυβέρνηση Μπάιντεν ότι οι αποταμιεύσεις τους είναι εξασφαλισμένες έως το ποσό των 250.000 δολαρίων, καθώς αυτό αποτελεί ζητούμενο αυτή τη στιγμή. Όσο για τους επενδυτές που… ξανοίχτηκαν, ειδικά αυτήν την περίοδο, η βασική επιλογή συνίσταται στη μείωση των θέσεων σε ομόλογα και μετοχές και η αποφυγή του ρίσκου. Όσο και αν πείθονται οι μικροκαταθέτες ότι τα χρήματα τους είναι εξασφαλισμένα, άλλο τόσο ανησυχούν οι μεγάλοι επενδυτικοί όμιλοι και οι πλούσιοι του πλανήτη, καθώς η καταγραφή κεφαλαιακών ζημιών, είναι κάτι… ανεπιθύμητο στην εξίσωση. Και ξέρουμε όλοι πολύ καλά τι θα σημάνει για ολόκληρο τον πλανήτη, όταν οι πλούσιοι αρχίσουν να… βογκάνε. Κολοσσιαία projects σε ολόκληρο τον πλανήτη θα ματαιωθούν επ΄ αόριστον, θα μετατεθούν για λίγο αργότερα ή θα μείνουν στη μέση, καθώς ο κίνδυνος χρεοκοπιών ξαναμπήκε δυναμικά στην καθημερινότητα των αγορών. Η “τέλεια καταιγίδα” για τις επενδύσεις και για την επικράτηση της ύφεσης αποτελούν παράγοντες της άσκησης για τις αγορές από δω και πέρα…
Γιατί η ΕΚΤ προχώρησε σε αύξηση επιτοκίων εν μέσω… θυέλλης
Χθες, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε μια κίνηση υψηλού ρίσκου, αυξάνοντας το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 3% και το βασικό επιτόκιο χρηματοδότησης στο 3,50%.
Οι απόψεις σχετικά με την κίνηση αυτή διίστανται. Πολλοί επισημαίνουν ότι ανοίγει ο δρόμος για ανεξέλεγκτες καταστάσεις, με χρεοκοπίες και “μαύρες” μέρες για τους δανειολήπτες, τα πιστωτικά ιδρύματα και τις επιχειρήσεις της πραγματικής οικονομίας. Κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται ότι η αύξηση των επιτοκίων είχε προαναγγελθεί προ διμήνου και η Κριστίν Λαγκάρντ, αν δεν προχωρούσε σε αυτήν την κίνηση θα έδινε λαβή για σχόλια και καχυποψία σε πολλούς, οι οποίοι θα ισχυρίζονταν ότι η ματαίωση της αύξησης των επιτοκίων, δείχνει ότι τα πράγματα είναι πολύ πιο σοβαρά. Μια τέτοια κίνηση θα οδηγούσε τους επενδυτές σε πωλήσεις χωρίς αύριο, καθώς η ματαίωση μιας προαναγγελθείσας απόφασης, θα μας έφερνε αντιμέτωπους με το… τρενάκι του τρόμου.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ανακοινώσει ότι το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων και διοχέτευσης ρευστότητας θα ολοκληρωθεί στο τέλος Ιουνίου. Με τα επιτόκια να κινούνται σε υψηλότερα επίπεδα και με πολλές χώρες να αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις με το δημόσιο χρέος και τα τραπεζικά τους συστήματα, θα επικρατήσουν δεύτερες σκέψεις. Προς το παρόν ο… εχθρός είναι ο πληθωρισμός και η ΕΚΤ δεν πρόκειται να υποχωρήσει, αν δεν δει ότι έρχεται… ζημιά. Για να το πούμε πιο απλά και με ιατρικούς όρους. Έχεις έναν άνθρωπο που έχει υψηλή χοληστερίνη και ο γιατρός του δίνει το σχετικό χαπάκι, το οποίο προειδοποιεί για παρενέργειες στο ήπαρ. Όταν φτάσει η στιγμή να… πετάξουν στα ύψη οι ηπατικοί δείκτες, τότε η διαδικασία της θεραπείας, μπαίνει σε άλλο μοτίβο. Κάπως έτσι, αναμένεται να λειτουργήσουν και οι κεντρικές τράπεζες, αν δουν ότι τα υψηλά επιτόκια θα αρχίσουν να προσβάλλουν… συκώτια!
