ΟΠΕΚΕΠΕ: Οι καθυστερημένες πληρωμές ΟΠΕΚΕΠΕ και η συρρίκνωση στη βαμβακοκαλλιέργεια, προβλήματα στα οικολογικά σχήματα και κίνδυνος για χαμένα κονδύλια – Το νέο τοπίο ενισχύσεων και οι κρίσιμες προθεσμίες
Του Παντελή Χαριτάκη
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Μεγάλη Εβδομάδα με συνδεδεμένες, χωρίς ξεκάθαρο πλάνο για τους υπόλοιπους παραγωγούς
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ προγραμματίζει να αποστείλει εντολές πληρωμής για τις συνδεδεμένες ενισχύσεις την Μεγάλη Τετάρτη 16 Απριλίου, με στόχο να ολοκληρωθεί η διαδικασία έως τη Μεγάλη Πέμπτη. Οι καταβολές αναμένεται να αφορούν τόσο την φυτική παραγωγή (π.χ. πορτοκάλια, σιτηρά, ψυχανθή) όσο και τα ζωικά πριμ για αιγοπρόβατα και βοοειδή.
Ωστόσο, η καθυστέρηση δημιουργεί αναστάτωση, καθώς μέχρι το 2019 οι πληρωμές αυτές ξεκινούσαν ήδη από τον Φεβρουάριο, εξασφαλίζοντας στους παραγωγούς σημαντική ρευστότητα ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το σύστημα αιτήσεων ΕΑΕ 2024-2027 παραμένει ανοιχτό για επισύναψη παραστατικών, έως και την Παρασκευή 4 Απριλίου, χωρίς ακόμη να έχει γίνει γνωστό αν θα δοθεί παράταση λόγω των τεχνικών προβλημάτων που εντοπίστηκαν.
Συρρίκνωση της βαμβακοκαλλιέργειας παρά την αύξηση επιλέξιμης αξίας
Η εικόνα στη βαμβακοκαλλιέργεια είναι ενδεικτική της κρίσης:
Το 2023 πληρώθηκαν 37.037 βαμβακοπαραγωγοί με 72,5 ευρώ/στρέμμα για 2.244.346 στρέμματα και συνολική ενίσχυση 152,3 εκατ. ευρώ. Φέτος, το 2024, πληρώθηκαν 35.547 δικαιούχοι για 2.110.379 στρέμματα με 154,7 εκατ. ευρώ, παρά τις διορθώσεις στο πλαφόν και τις καταργήσεις ορίων.
Η μείωση των παραγωγών δείχνει συρρίκνωση της καλλιέργειας – γεγονός που ανησυχεί το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, καθώς το βαμβάκι αποτελεί βασική εξαγωγική καλλιέργεια. Παρά το ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός για τη βαμβακοκαλλιέργεια προβλέπει 2.500.000 στρέμματα και 183,9 εκατ. ευρώ μέσω της νέας ΚΑΠ, η Ελλάδα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά κινείται κάτω από τα όρια αυτά.
Προβλήματα στα οικολογικά σχήματα και ανακτήσεις ενισχύσεων
Αγρότες και κτηνοτρόφοι που επέλεξαν οικολογικά σχήματα (eco-schemes) δεν είδαν πληρωμές στην προγραμματισμένη εκκαθάριση του Μαρτίου. Το non-paper του ΟΠΕΚΕΠΕ ανέφερε καθυστερήσεις για τις Δράσεις 2 και 3, καθώς και περικοπές σε αγροτεμάχια που κρίθηκαν μη επιλέξιμα.
Σύμφωνα με τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Λευτέρη Τσιάρα, η καθυστέρηση οφείλεται στον επαναπροσδιορισμό των ποσών ανά καλλιέργεια, αλλά και στο πολύπλοκο σύστημα επιλογής πολλαπλών σχημάτων από τους παραγωγούς, το οποίο «δεν διορθώθηκε εγκαίρως» όπως δήλωσε. Οι επόμενες πληρωμές για eco-schemes τοποθετούνται πλέον τον Ιούνιο του 2025, στο πλαίσιο της γενικής εκκαθάρισης.
Στην οικονομική πίεση προστίθεται και η ανάκτηση ποσών από αχρεωστήτως καταβληθέντα προηγούμενων ετών, κάτι που οι παραγωγοί βλέπουν στους λογαριασμούς τους χωρίς αιτιολόγηση, δημιουργώντας απογοήτευση και δυσπιστία προς το σύστημα.
Ενισχύσεις Μικρών Νησιών Αιγαίου και τι έρχεται μέχρι τον Ιούλιο
Μέσα στον Απρίλιο αναμένεται να ενεργοποιηθεί και η πληρωμή των ενισχύσεων για τα Μικρά Νησιά του Αιγαίου Πελάγους, μετά την πρόσφατη απόφαση του Υπουργείου για διάθεση 1.648.900 ευρώ.
Η ενίσχυση αφορά:
• Παραδοσιακά τυριά και γιαούρτι – Ενίσχυση γάλακτος
• Μελισσοκομία
• Εφοδιασμός με ΦΠΑ και έξοδα ελέγχων
Η απόφαση έχει ήδη αναρτηθεί στο Εθνικό Τυπογραφείο, και η πληρωμή προγραμματίζεται να ενταχθεί στο πακέτο συνδεδεμένων ή να γίνει αυτόνομα πριν το τέλος του μήνα.
Επιπλέον, ο ΟΠΕΚΕΠΕ προγραμματίζει μέχρι τον Ιούλιο του 2025 τις εξής βασικές πληρωμές:
• Μάιος:
• Επικείμενες πληρωμές υπολοίπων συνδεδεμένων
• Καταβολή μέρους των eco-schemes
• Ιούνιος:
• Εκκαθαριστική πληρωμή ενιαίας ενίσχυσης και οικολογικών σχημάτων
• Αναδρομικά διορθώσεων και παρακρατήσεων
• Ιούλιος:
• Ενισχύσεις νεαρών αγροτών και ειδικών καθεστώτων
• Επικουρικές πληρωμές για Δράσεις μικρών εκμεταλλεύσεων
Όλα αυτά πρέπει να ολοκληρωθούν εγκαίρως, καθώς η τελική καταληκτική ημερομηνία της 15ης Οκτωβρίου 2025 (βάσει ευρωπαϊκών κανονισμών) πλησιάζει, και το φάντασμα της περσινής απώλειας 81 εκατ. ευρώ από την εκκαθαριστική πληρωμή 2023 εξακολουθεί να πλανάται πάνω από τον αγροτικό κόσμο.
Αγωνία για τα 87 εκατ. της ενιαίας – θα χαθούν και φέτος;
Τα τελευταία επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι για την ενιαία ενίσχυση 2024 παραμένουν 87 εκατ. ευρώ αδιάθετα, με τον ΟΠΕΚΕΠΕ να καλείται να τα κατανείμει έως τον Οκτώβριο. Τα περισσότερα αφορούν τη βασική ενίσχυση και πριμ νεαρών αγροτών. Αν δεν διανεμηθούν μέχρι τότε, θα προστεθούν στα 34 εκατ. ευρώ της ειδικής βάμβακος που χάθηκαν το 2023.
Καμπανάκι για το μέλλον: Πρέπει να αλλάξει το μοντέλο
Η γενική εικόνα δείχνει ότι το σημερινό μοντέλο ενισχύσεων μέσω ΚΑΠ, παρά την καλή πρόθεση, δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες του Έλληνα αγρότη. Η υπερβολική γραφειοκρατία, τα ασαφή πλαίσια πληρωμών, οι τεχνικές αστοχίες και η περιορισμένη υποστήριξη στους μικρούς παραγωγούς καθιστούν επιτακτική την ανάγκη αναθεώρησης της λειτουργίας του ΟΠΕΚΕΠΕ και του σχεδιασμού της ΚΑΠ.
Αγρότες και κτηνοτρόφοι ζητούν προβλεψιμότητα και δικαιοσύνη, δύο έννοιες που δείχνουν να λείπουν επικίνδυνα από την καθημερινότητα του αγροτικού εισοδήματος.
