Με σημαντικά κέρδη έκλεισαν οι αμερικανικοί δείκτες την Παρασκευή (26/5), καθώς αυξάνονται οι ενδείξεις ότι θα υπάρξει συμφωνία μεταξύ Λευκού Οίκου και Ρεπουμπλικανών για το όριο χρέους, ενώ πλέον ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά.
Ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Κέβιν Μακάρθι μπορεί το βράδυ της Πέμπτης να αποχώρησε από το Καπιτώλιο λέγοντας ότι δεν έχει επιτευχθεί ακόμη συμφωνία. Ωστόσο, τα αμερικανικά μέσα αναφέρουν ότι ο Λευκός Οίκος και ο Μακάρθι βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνίας που θα αυξήσει το ανώτατο όριο χρέους των ΗΠΑ για δύο χρόνια και ταυτόχρονα θα θέσει όριο στις δημόσιες δαπάνες για τις περισσότερες κατηγορίες εξόδων πέραν των ενόπλων δυνάμεων και των βετεράνων κατά το ίδιο διάστημα.
Η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν δήλωσε την Παρασκευή ότι η προβλεπόμενη προθεσμία για το ανώτατο όριο του χρέους παρατείνεται έως τις 5 Ιουνίου, τέσσερις ημέρες αργότερα από ό,τι είχε προηγουμένως εκτιμηθεί. Ωστόσο, σε επιστολή της προς το Κογκρέσο προειδοποίησε ότι η αδράνεια για την αύξηση του ορίου δανεισμού θα «προκαλούσε σοβαρές δυσκολίες».
Ο Δημοκρατικός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δήλωσε πως ελπίζει να κλειστεί συμφωνία με τους Ρεπουμπλικάνους εντός ωρών για να αυξηθεί το όριο του χρέους και να αποφευχθεί το σενάριο κήρυξης στάσης πληρωμών από το ομοσπονδιακό κράτος των ΗΠΑ, που διαπραγματεύονται τα μέρη τις τελευταίες εβδομάδες.
«Είμαστε πολύ κοντά» και «είμαι αισιόδοξος», δήλωσε χθες Παρασκευή το απόγευμα (τοπική ώρα, τις πρώτες πρωινές ώρες σήμερα ώρα Ελλάδας) ο κ. Μπάιντεν. «Ελπίζω πως θα ξέρουμε απόψε αν είμαστε σε θέση να κλείσουμε συμφωνία», πρόσθεσε.
Νωρίτερα την Παρασκευή, ο Πρόεδρος της Βουλής Κέβιν Μακάρθι είπε ότι οι Ρεπουμπλικάνοι και ο Λευκός Οίκος είχαν φτάσει σε «κρίσιμο» χρόνο, προσπαθώντας να ολοκληρώσουν μια συμφωνία με τον Τζο Μπάιντεν για τον περιορισμό των ομοσπονδιακών δαπανών και την άρση του ορίου δανεισμού της χώρας πριν από την προθεσμία.
Ήλπιζαν να τερματίσουν εβδομάδες απογοητευτικών συνομιλιών και να καταλήξουν σε συμφωνία μέχρι αυτό το Σαββατοκύριακο.
«Βρισκόμαστε σε μια ευαίσθητη φάση, με ευαίσθητα ζητήματα που παραμένουν. Αυτά τα ευαίσθητα ζητήματα είναι τα πιο ακανθώδη ζητήματα που συζητάμε», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός διαπραγματευτής Πάτρικ ΜακΧένρι, από τη Βόρεια Καρολίνα. Ένας Ρεπουμπλικανός με μεγάλη επιρροή δήλωσε αισιόδοξος για την επίτευξη συμφωνίας το Σαββατοκύριακο.
Το Υπουργείο Οικονομικών λέει τώρα ότι η κυβέρνηση θα μπορούσε να αρχίσει να ξεμένει από χρήματα μόλις μια εβδομάδα από τη Δευτέρα, οδηγώντας τις ΗΠΑ σε μια δυνητικά καταστροφική χρεοκοπία με οικονομικό αντίκτυπο η σε όλο τον κόσμο. Εκείνο στο οποίο φαίνεται να συναινούν Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί, είναι ότι πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνία, καθώς αν δεν υπάρξει συμφωνία, τότε οι ΗΠΑ θα αναγκασθούν σε στάση πληρωμών, κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ στο παρελθόν.
Καμπανάκι από το ΔΝΤ
Την ίδια ώρα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο απευθύνει έκκληση προς τις δύο πλευρές, προειδοποιώντας ότι οι καθυστερήσεις που παρατηρούνται στις έως τώρα διαπραγματεύσεις μπορεί να δημιουργήσουν μη αναστρέψιμους συστημικούς κινδύνους.
«Η αυθαιρεσία πάνω από το ανώτατο όριο του ομοσπονδιακού χρέους θα μπορούσε να δημιουργήσει έναν περαιτέρω, εντελώς αναπόφευκτο συστημικό κίνδυνο τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για την παγκόσμια οικονομία σε μια εποχή που υπάρχουν ήδη ορατές πιέσεις», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το ΔΝΤ την Παρασκευή.
Επίσης την Τετάρτη ο οίκος αξιολόγησης Fitch Rating υποβάθμισε σε «αρνητική» την προοπτική του μακροπρόθεσμου αξιόχρεου των ΗΠΑ, το οποίο τοποθετεί στη βαθμίδα AAA, την υψηλότερη δυνατή, εξαιτίας του κινδύνου η χώρα να κηρύξει στάση πληρωμών, ενώ μια ημέρα αργότερα υποβάθμισε και την προοπτική του αξιόχρεου των γιγαντιαίων τραπεζών που ειδικεύονται στις αγοραπωλησίες ακινήτων και τις υποθήκες Fannie Mae και Freddie Mac, καθώς οι διαπραγματεύσεις του Λευκού Οίκου με τη ρεπουμπλικανική αντιπολίτευση προκειμένου να αυξηθεί ή να ανασταλεί το όριο δανεισμού του ομοσπονδιακού κράτους συνεχίζονται χωρίς να έχει εξευρεθεί συμφωνία.
Τα επίμαχα σημεία
Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί μπήκαν σε μια λογική του «δούναι και λαβείν».
Η κυβέρνηση ήθελε αύξηση του ορίου χρέους, η αντιπολίτευση είχε ξεκαθαρίσει τη θέση της ότι θα συναινέσει μόνο σε περίπτωση που περιορισθούν οι κυβερνητικές δαπάνες.
Ένα θέμα το οποίο αναδείχθηκε εκ των κυριοτέρων στις διαπραγματεύσεις, ήταν η μείωση της ενίσχυσης ύψους 80 δισ. δολαρίων των αμερικανικών φορολογικών αρχών, κεφάλαια τα οποία είχε εγκρίνει το Κογκρέσο προκειμένου η αμερικανική εφορία να εκσυγχρονίσει την τεχνολογία της και ενισχύσει το ελεγκτικό της έργο.
Η κυβέρνηση υποστήριζε ότι τα κεφάλαια ήταν απαραίτητα προκειμένου να κλείσει ένας δεκαετής κύκλος φθοράς των φορολογικών αρχών. Οι Ρεπουμπλικάνοι διατείνονταν ότι τα χρήματα αυτά το μόνο που θα έκαναν ήταν να ενταθούν οι έλεγχοι στους μικρομεσαίους πολίτες και επιχειρηματίες, επιβαρύνοντας τα εισοδήματά τους.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, σε πρώτη φάση έχει συμφωνηθεί τα 80 δισ. δολάρια να μειωθούν κατά 10 δισ. δολάρια.
Οι συνομιλίες για τον καθορισμό του ύψους των δαπανών αφορούσε επίσης τον τρόπο με τον οποίο χρηματοδοτούνται οι αμυντικές δαπάνες, τα επιδόματα των βετεράνων και τα μη αμυντικά προγράμματα, όπως η προσχολική εκπαίδευση και η έρευνα για τον καρκίνο.
Η επερχόμενη συμφωνία θα αυξήσει τη χρηματοδότηση σε κάποιες δαπάνες στους στρατιωτικούς και στους βετεράνους, ενώ ουσιαστικά θα κρατήσει τις μη απαραίτητες δαπάνες στα επίπεδα του τρέχοντος έτους.
