Οι επαφές Ελλάδας-Τουρκίας φαίνεται ότι έχουν αφήσει… σύξυλους πολλούς κινδυνολόγους, οι οποίοι αλλού ποντάριζαν και άλλα τους… προέκυψαν!
Η αυγή του 2026 βρίσκει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις σε μια νέα φάση. Ο Τραμπ έχει κλείσει ένα χρόνο στην προεδρία των ΗΠΑ, οι ισορροπίες στη Μεσόγειο είναι δεδομένες και η Ευρώπη θέλει να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τη ρωσική απειλή, εάν και εφόσον αυτή εκδηλωθεί. Θετικά ή αρνητικά, αυτά είναι τα δεδομένα που έχουμε.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Ωστόσο, αυτό που έχει φέρει η προεδρία Τραμπ σε όλο τον πλανήτη είναι η προοπτική της παραγωγής χρήματος και πλούτου. Η νέα αρχιτεκτονική στην περιοχή της Μεσογείου “μυρίζει” πολύ ευρώ και δολάριο και μάλλον φαίνεται ότι ο… ήρεμος Ερντογάν έχει αντιληφθεί ότι τα όπλα μόνο ζημιά κάνουν…
Πίσω από το εξαιρετικό διπλωματικό savoir vivre που είδαμε στην Άγκυρα, μεταξύ του Τούρκου προέδρου και του Έλληνα πρωθυπουργού, υπάρχει ένα ολόκληρο σχέδιο που η Αθήνα προετοιμάζει μεθοδικά τα τελευταία χρόνια. Ο Μητσοτάκης πήγε στην Τουρκία για να κλείσει deal και όχι απλά να συμφωνήσει με τον Ερντογάν ότι πρέπει να αποφευχθούν οι εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών…
Υπερ-“όπλο” τα… ήρεμα νερά!
Ο Έλληνας πρωθυπουργός έδειξε ότι με την πολιτική των “ήρεμων νερών” και των… ήσυχων αιθέρων στο Αιγαίο, αποκτά ένα πολύτιμο εργαλείο που θα του δώσει χρόνο για να αναβαθμίσει περαιτέρω τον ρόλο της Ελλάδας στη νοτιοανατολική πλευρά της Μεσογείου και να συνομιλεί από ακόμη πιο ισχυρή θέση.
Η Ελλάδα εξελίσσεται σε ενεργειακό και οικονομικό κόμβο της Ευρώπης, με δεσπόζουσα θέση στη νέα αρχιτεκτονική της Γηραιάς Ηπείρου. Δεν συμμετέχει απλά στα κέντρα των αποφάσεων, αλλά αποτελεί το κέντρο γύρω από το οποίο λαμβάνονται αποφάσεις. Σε σχέση με την Τουρκία, η λεγόμενη θετική ατζέντα αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της πολιτικής Μητσοτάκη. Ο στόχος του δεν είναι μόνο η παγίωση της ειρήνης, αλλά η ταχύτερη κυκλοφορία του χρήματος στις δύο πλευρές του Αιγαίου. Γιατί ως γνωστόν, όπου υπάρχει χρήμα, υπάρχει ηρεμία και εκλείπει η διάθεση για πολεμικές ενέργειες. Οι δύο χώρες έχουν θέσει τον φιλόδοξο στόχο να αυξήσουν τον όγκο του διμερούς εμπορίου από τα σημερινά επίπεδα των 10 δισ. ευρώ στο τέλος του 2030 και αυτό φαίνεται να είναι μόνο η αρχή.
Η οικονομική διπλωματία λειτουργεί για την Ελλάδα ως μια μορφή ισχύος, έναντι της ασθμαίνουσας αλλά πάντα υπολογίσιμης Τουρκίας. Με την υπογραφή συμφωνιών σε τομείς όπως οι επενδύσεις, η τεχνολογία, η πράσινη μετάβαση και οι μεταφορές (π.χ. ανακοινώθηκε η ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης-Σμύρνης), η ελληνική κυβέρνηση θέλει να δημιουργήσει ένα πυκνό πλαίσιο αλληλεξάρτησης, έτσι ώστε το κόστος μιας μελλοντικής τουρκικής προκλητικότητας στο Αιγαίο να είναι δυσβάστακτο και απαγορευτικό για πολεμική εμπλοκή. Εν ολίγοις, λες στον Ερντογάν ότι δεν μας συμφέρει να ρίχνει ο ένας στον άλλον… πυραύλους, αλλά να κάνουμε μόνο “μπίζνες”! Του… υπενθυμίζεις όμως, ότι αν θέλει… τζερτζελέ, έχουμε και “Ραφάλ” και “Μπελαρά” και σε λίγα χρόνια και F-35 για να λύσουμε τις διαφορές μας, αν δεν υπάρχει άλλος τρόπος…
Κερδίζουμε χρόνο για να κάνουμε τη μεγάλη… αντεπίθεση
Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα μεταβατικό στάδιο καθώς έχει πολλές οικονομικές προκλήσεις και το τελευταίο που θα θέλαμε να συμβεί είναι μια σφοδρή… τρικυμία στο Αιγαίο.
Όλα τα… λεφτά για τα “ήρεμα νερά” στην περιοχή είναι η ενέργεια, καθώς με έργα όπως οι πλωτοί σταθμοί υγροποιημένου φυσικού αερίου και οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, η Ελλάδα θέλει να γίνει ο πάροχος ασφάλειας της Ευρώπης. Η Αλεξανδρούπολη έχει στρατηγική θέση στον ενεργειακό χάρτη και μάλιστα μπορεί να ωφεληθεί και η Τουρκία από το υγροποιημένο φυσικό αέριο, οπότε μας έχει ανάγκη.
Το πιο απλό που μπορεί να σκεφτεί ένας άνθρωπος με μέσο δείκτη νοημοσύνης είναι ότι κάθε μέρα χωρίς ένταση στο Αιγαίο είναι και ένα βήμα πιο κοντά ώστε να έρθουν οι επενδυτές και να ρίξουν κεφάλαια στον ενεργειακό τομέα και στις δύο χώρες. Όταν αισθάνεσαι ασφάλεια, τότε επενδύεις και όσο επενδύεις γίνεται πιο δύσκολο για έναν… πολεμοχαρή, να τολμήσει να κάνει ζημιά.
Η προστασία της ενεργειακής “προίκας”, που περνάει από τα “ήρεμα νερά”, έχει ως προαπαιτούμενο τη θωράκιση της άμυνας μας. Τα πολεμικά αεροσκάφη “Ραφάλ”, οι φρεγάτες “Μπελαρά”, η συμφωνία για την αγορά αμερικανικών F-35 και ο ριζικός εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων, δείχνουν ότι η Ελλάδα αλλάζει τις ισορροπίες στο Αιγαίο, αλλά χρειάζεται αρκετός χρόνος για να διαμορφωθεί ένα ισχυρό πλέγμα αποτροπής. Η ηρεμία στις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας επιτρέπει στη χώρα μας να εξοπλίζεται χωρίς να βρίσκεται σε κατάσταση συνεχούς κρίσης.
Μία άλλη παράμετρος που μπορεί να ενισχύσει το κλίμα ηρεμίας στις δύο πλευρές του Αιγαίου είναι ο τουρισμός. Σκεφτείτε ότι από τον Μάρτιο έως τον Σεπτέμβριο επισκέπτονται τις δύο χώρες περίπου 70 εκατομμύρια τουρίστες! Όλοι αυτοί, αν πέσει έστω μία… σφαίρα και χαλάσει η ηρεμία των…. νερών του Αιγαίου, θα το ξανασκεφτούν για να επισκεφθούν τις δύο χώρες. Άρα, σε μια τέτοια περίπτωση, μόνο ζημιές θα μετράνε Αθήνα και Άγκυρα. Το Αιγαίο αποτελεί μια θάλασσα… ηρεμίας για τον ξένο τουρίστα, ο οποίος θέλει να απολαμβάνει τις διακοπές του, χωρίς να έχει πάνω από το… κεφάλι του ελληνικά και τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη! Το γεγονός ότι δεν έχουμε αερομαχίες είναι θετικό για τη συνέχεια…
Η διαδρομή και ο στόχος
Ο Μητσοτάκης έχει δουλέψει μεθοδικά το κόλπο της δημιουργίας στρατηγικού αδιεξόδου για την Τουρκία, η οποία είναι απομονωμένη και εκτός αυτού έχει και πολλά εσωτερικά προβλήματα, καθώς φαίνεται ότι πλησιάζει το τέλος της εποχής Ερντογάν.
Το ελληνικό σχέδιο θέλει την Τουρκία από απομονωμένο γείτονα να μετατρέπεται σε δημιουργικό εταίρο, χωρίς να προκαλεί φασαρίες, Τελικός προορισμός αυτής της διαδρομής είναι να τη φέρουμε σε τέτοιο σημείο, ώστε να αντιληφθεί ότι η μοναδική οδός προς την Ευρώπη και την οικονομική επιβίωση της περνά μέσα από την Ελλάδα. Και κάτι άλλο. Όσο η Τουρκία δεν θέλει να λυθούν με βάση το διεθνές δίκαιο, οι δύο μοναδικές διαφορές (οριοθέτηση αποκλειστικών οικονομικών ζωνών και υφαλοκρηπίδας), τόσο θα παραμένει στο περιθώριο των ενεργειακών εξελίξεων στην περιοχή.
Μετά τις επαφές Μητσοτάκη-Ερντογάν είναι… μοιραίο να ανοίξουν οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των υπουργείων των δύο χωρών. Για παράδειγμα, το δίδυμο που θα παίξει πολύ σημαντικό ρόλο είναι αυτό των υπουργών Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη και Μεχμέτ Σιμτσέκ, εφόσον δεν τον… αλλάξει ο Τούρκος πρόεδρος. Η συνεργασία των δύο χωρών στον ενεργειακό τομέα, στον τουρισμό, στην καινοτομία, στη βιομηχανία και στη εφοδιαστική αλυσίδα θα αποτελέσουν “γέφυρα” για την επίτευξη του θεμελιώδους στόχου της Αθήνας. Ποιος είναι αυτός; Μα φυσικά, να μετατρέψει έναν ιστορικό εχθρό σε έναν προβλέψιμο και… υπάκουο γείτονα, όσο κι αν οι διαφωνίες για το Αιγαίο θα παραμένουν “ακανθώδεις” στο διηνεκές…
