Σχέδιο από τη μια – εμμονές από την άλλη…
Του Θανάση Κ.
Υπάρχουν στιγμές στην Ιστορία που το πρόβλημα δεν είναι αν μας αρέσει αυτό που συμβαίνει, αλλά αν καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει.
Και τώρα ζούμε τέτοιες μοναδικές στιγμές…
Από τη μία πλευρά έχουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες του Τράμπ. Είτε μας αρέσει είτε όχι, έχουν Σχέδιο.
Από την άλλη, έχουμε μιαν Ευρώπη που βουλιάζει, προσκολλημένη σε εμμονές: ιδεολογικές, ηθικολογικές, γραφειοκρατικές. Μια Ευρώπη που αντιδρά, αλλά δεν σχεδιάζει. Που καταγγέλλει, αλλά δεν προβλέπει. Που μιλά, αλλά δεν αποφασίζει. Κι όταν αποφασίζει μοιάζει να βρίσκεται εκτός τόπου και χρόνου…
Κι εδώ βρίσκεται η ουσία της σημερινής ρήξης μέσα στη Δύση.
Από τη μια πλευρά λοιπόν, το Σχέδιο Τράμπ: Δεν είναι ιδεολογικό μανιφέστο. Είναι ωμός γεωπολιτικός και οικονομικός ρεαλισμός.
— Πρώτον, επιδιώκει συνεννόηση με τη Ρωσία. Όχι από συμπάθεια, αλλά για να διεμβολίσει τον Ευρωασιατισμό που μακροχρόνια ευνοεί μόνο την Κίνα. Ο στρατηγικός αντίπαλος των ΗΠΑ δεν είναι η Μόσχα – είναι το Πεκίνο.
–Δεύτερον, η Ουκρανία: Ποτέ δεν ανήκε στη Δύση. Και η Ρωσία έχει ήδη πάρει στρατιωτικά το ανατολικό τμήμα της. Ο Τράμπ δεν επενδύει σε αυταπάτες. Δίνει αυτό που ποτέ δεν είχε και σήμερα δεν ελέγχει – και παίρνει αντάλλαγμα.
— Το αντάλλαγμα είναι διπλό:
ο βασικός έλεγχος του Δυτικού Ημισφαιρίου — Βενεζουέλα και Γροιλανδία και η εμπλοκή της Ρωσίας στη σταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής, κυρίως του Ιράν, με ταυτόχρονη ενίσχυση του ρόλου της Ινδίας.
Δύο κινήσεις, ένας στόχος: περαιτέρω περιορισμός της Κίνας.
— Τρίτον, ενέργεια. Στόχος η μακροχρόνια σταθεροποίηση του πετρελαίου σε χαμηλές τιμές, γύρω στα 50 δολάρια το βαρέλι. Αυτό σημαίνει αναστολή της απανθρακοποίησης και ουσιαστική ανατροπή του Green Deal.
Παράδοξο; Όχι. Πρόκειται για νίκη όχι μόνο του Τράμπ, αλλά και της Ρωσίας, των πετρελαιοπαραγωγών κρατών και των χωρών της Αφρικής που δεν μπορούν να αναπτυχθούν υπό τους περιορισμούς του green deal.
Δύο παρατηρήσεις εδώ: Η Βενεζουέλα με τα τεράστια ενεργειακά της αποθέματα, είναι περισσότερο απαραίτητη για την Κίνα, παρά για τις ΗΠΑ. Όπως και το Ιράν άλλωστε. Ελέγχοντας τα αποθέματα της Βενεζουέλας, η Ουάσιγκτων αποκτά ένα μοχλό επιρροής επί της Κίνας. Χωρίς να ρίξει σφαίρα.
Κι ενσωματώνοντας ένα πιο “ήπιο” καθεστώς στο Ιράν, με τη βοήθεια και της Ρωσίας, η Ουάσιγκτων αποκτά αυξημένο έλεγχο στην Ασία, όχι ώς “εχθρός” πια, αλλά ως παράγοντας ισορροπίας ανάμεσα σε Ρωσία, Κίνα, Ινδία.
Τέλος φθηνότερες τιμές πετρελαίου μακροχρόνια, χωρίς εγκατάλειψη υδρογονανθράκων, σημαίνει περισσότερα ΕΣΟΔΑ για τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες και χαμηλότερες τιμές για όλους τους υπολοίπους. Δηλαδή μπορεί να αποδειχθεί win-win για όλους…
— Τέταρτον, υπάρχουν και βραχυχρόνια οφέλη: Χαμηλότερες τιμές ενέργειας σημαίνουν ανακοπή της ακρίβειας μέσα στις ΗΠΑ, ευκολότερες μειώσεις επιτοκίων από τη Fed, ισχυρότερη ανάπτυξη. Ιδανικές συνθήκες για τον Τράμπ, εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο σε δεκα μήνες.
Το Σχέδιο είναι γεωπολιτικό, οικονομικό – μακροχρόνιο, αλλά έχει και πιο βραχυχρόνιες διαστάσεις.
Βέβαια, κανένα σχέδιο δεν προχωρά χωρίς αντιστάσεις. Κανένα δεν επιτυγχάνει τους στόχους του πλήρως. Αλλά απο την πλευρά του Τράμπ τουλάχιστον υπάρχει Σχέδιο…
– Προκύπτει πια από τη συνάντηση Τράμπ–Πούτιν στην Αλάσκα,
– από την πρόταση 28 σημείων για την Ουκρανία,
– από το επίσημο Κείμενο Στρατηγικής Ασφαλείας της Ουάσιγκτον,
– την απαγωγή Μαδούρο και τη Γροιλανδία.
Μπορείς να το απορρίπτεις. Όμως, δεν μπορείς να προσποιείσαι ότι δεν υπάρχει.
* Οι εμμονές της Ευρώπης
Από την άλλη, η Ευρώπη έχει αποφασίσει ότι ο υπέρτατος κίνδυνος για την ύπαρξή της είναι η Ρωσία! Όμως αυτή η επιλογή προϋποθέτει πλήρη και διαρκή στήριξη από τις ΗΠΑ. Μόνο που αυτή η προϋπόθεση έχει ήδη καταρρεύσει.
— Πρώτον, γιατί οι ΗΠΑ έχουν άλλο στρατηγικό αντίπαλο: την Κίνα.
— Δεύτερον γιατί η Ουάσιγκτων χρειάζεται τη συνεργασία της Ρωσίας σε άλλα μέτωπα: στη Μέση Ανατολή.
— Τρίτον και σπουδαιότερο: γιατί η Ουάσιγκτων θέλει να αποτρέψει την ταύτιση της Ρωσίας με την Κίνα…
Η Ευρώπη, λοιπόν, επιδιώκει τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία, παρ’ ό,τι η Ρωσία κερδίζει στο πεδίο.
Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, θέλει να τελειώσει ο πόλεμος, έστω με αναγνώριση των ρωσικών τετελεσμένων στο έδαφος.
Η Ευρώπη επιμένει στο Green Deal, παρ’ ό,τι έχει οδηγήσει σε ακρίβεια και αποβιομηχάνιση, ενώ όλοι οι άλλοι επιστρέφουν στους υδρογονάνθρακες.
Επιμένει στα ανοιχτά σύνορα και την πολυ-πολιτισμικότητα, παρ’ ό,τι οι ίδιες οι κοινωνίες της δεν το αντέχουν.
Οι δυνάμεις μέσα στην Ευρώπη που εξεγείρονται απέναντι σε αυτές τις πολιτικές – οι ευρωπαϊκές δυνάμεις που διαφωνούν με την βεβιασμένη πράσινη μετάβαση, με την ανοχή στη λαθρομετανάστευση και με την woke ατζέντα – δεν νοιώθουν πια “περιθωριακές”. Βλέπουν τις απόψεις τους να επικρατούν διεθνώς.
Και η ελίτ της ΕΕ που εμμένει εμμένει πεισματικά σε αυτές τις επιλογές, βλέπει να χάνει έδαφος διεθνώς, ενώ αποσταθεροποιείται και μέσα στην Ευρώπη…
* Νομικισμός και υποκρισία
Η Ευρώπη καταγγέλλει τον Τράμπ για “παραμερισμό” του Διεθνούς Δικαίου. Κι όμως, από όλες τις αμερικανικές επεμβάσεις των τελευταίων δεκαετιών – στον Παναμά το 1989, στη Βοσνία το 1996, στο Κόσσοβο το 1999, στο Αφγανιστάν το 2001, στο Ιράκ το 2003 – αυτή ήταν η μικρότερη, η πιο αναίμακτη και η πιο αποτελεσματική. Τώρα δεν υπήρξε “εισβολή”, δεν έμειναν στρατεύματα, δεν υπήρξαν μαζικές απώλειες αμάχων.
Οι ΗΠΑ απήγαγαν έναν δικτάτορα από τη Βενεζουέλα, που η ίδια η Ευρώπη είχε χαρακτηρίσει παράνομο. Και για χρόνια αναγνώριζε ως νόμιμο ηγέτη της Βενεζουέλας, κάποιον άλλο: τον Γκουαϊντό. Ενώ η Ευρώπη είχε καταγγείλει τον Μαδούρο στα Ηνωμένα Έθνη για “εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας”.
Και την ώρα που τον απήγαγαν οι Αμερικανοί, η κυβέρνησή του δεν γνώριζε καν που βρισκόταν, όπως ομολογεί η ίδια η Αντιπρόεδρός του, που τον αντικατέστησε. Και, όπως προκύπτει τον φύλασσαν Κουβανοί μισθοφόροι, όχι οι δικοί του.
Πόσο “παράνομη” μπορεί να είναι η απαγωγή του… “παράνομου”;
Πόσο “κατάλυση κυριαρχίας” μπορεί να είναι η απαγωγή ενός δικτάτορα που τον φύλασσαν ξένοι μισθοφόροι, όχι οι δυνάμεις της χώρας του;
Κι όμως, ενώ η Ευρώπη ανέχθηκε ή και συμμετείχε σε πολύ βαρύτερες, ωμότερες και πολύ πιο απροσχημάτιστες επεμβάσεις, τώρα άρχισε να “ανησυχεί”! Στην μόνη περίπτωση που ΔΕΝ επιχειρήθηκε βίαιη αλλαγή καθεστώτος!.
Το ίδιο και με τη Γροιλανδία: Δεν είναι “μέρος της Ευρώπης” – από το 1979! Ούτε “μέρος της Δανίας” – από το 2009! Η προσάρτηση της, αν γίνει από την Ουάσιγκτων, θα είναι συναινετικά ή με δημοψήφισμα – ενώ αμερικανικές βάσεις υπάρχουν εκεί από το 1953. Κι όμως, οι Ευρωπαίοι δηλώνουν ότι θα την «υπερασπιστούν».
Ως τι θα την υπερασπιστούν; Αφού δεν είναι “δική τους”, δεν έχουν κυριαρχία πάνω της; Κι από ποιόν θα την υπερασπιστούν; Από τις ΗΠΑ από τις οποίες ζητούν ταυτόχρονα… στήριξή για να αντιμετωπίσουν της Ρωσία;
Την ίδια στιγμή οι Ευρωπαίοι δεν διανοήθηκαν ποτέ να “υπερασπιστούν” την Κύπρο, κράτος-μέλος της ΕΕ, που παραμένει μισό αιώνα υπό τουρκική κατοχή…
Το Διεθνές Δίκαιο ισχύει για τους Ευρωπαίους à la carte.
Αγνοούν επιδεικτικά το Διεθνές Δίκαιο όταν η Τουρκία απειλεί την Ελλάδα (καταπατώντας το ίδιο το Προοίμιο της Χάρτας των Ηνωμένων Εθνών).
Αγνοούν το Διεθνές Δίκαιο όταν η Τουρκία αμφισβητεί ότι τα ελληνικά νησιά έχουν ΑΟΖ!
Αγνοούν πλήρως το Διεθνές Δίκαιο (και τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) που προβλέπουν άλλη αντιμετώπιση για “πρόσφυγες” και άλλη για λαθρομετανάστες, όταν η Τουρκία εργαλειοποιεί παράνομους και παραβιάζει σύνορα.
Οι «νομικές ευαισθησίες» της Ενωμένης Ευρώπης είναι εντελώς επιλεκτικές και απολύτως προσχηματικές. Είναι απλώς “φερετζές υποκρισίας”.
* Κι εμείς;
Κάπου εδώ τίθεται το ερώτημα που δεν μπορεί πια να αποφεύγει κανείς στην Ελλάδα.
— Πώς μπορείς σήμερα να είσαι Δυτικός, χωρίς να είσαι υποκριτής;
— Πώς μπορείς να νιώθεις Ευρωπαίος, χωρίς να ντρέπεσαι;
— Πώς μπορείς να κοιτάς το μέλλον της χώρας σου, χωρίς να σε πιάνει κατάθλιψη;
— Και πώς μπορείς να αντικρίζεις την πραγματικότητα που διαμορφώνεται γύρω σου χωρίς να εξεγερθείς απέναντι στην υποκρισία της Ευρώπης και την αφασία της ελληνικής πολιτικής ελίτ;
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια των ευρωπαϊκών αυταπατών. Ζει σε μια περιοχή όπου το Διεθνές Δίκαιο παραβιάζεται καθημερινά σε βάρος της. Κι όμως, η πολιτική της ηγεσία συμπεριφέρεται όχι ως ηγεσία κυρίαρχου κράτους, αλλά ως τοπάρχης μιας Ευρώπης που βουλιάζει.
Το ερώτημα δεν είναι αν θα μείνουμε Δυτικοί. Γιατί είμαστε Δυτικοί…
Το ερώτημα είναι ποια Δύση μας αφορά.
Μια Δύση που σχεδιάζει — έστω κυνικά — ή μια Ευρώπη που ηθικολογεί ενώ διαλύεται;
Μια Δύση που βλέπει τον κόσμο όπως είναι, ή μια Ευρώπη που τον περιγράφει όπως τον… φαντασιώνεται;
Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να ζει με δανεικές “αφηγήσεις”.
Οφείλει να διαβάζει τον κόσμο όπως είναι — όχι όπως θα ήθελαν οι Βρυξέλλες να είναι.
Να είναι Δυτική, χωρίς αυταπάτες.
Να είναι Ευρωπαϊκή, χωρίς δουλοπρέπεια.
Να είναι κυρίαρχη, χωρίς φανφάρες.
Γιατί στην εποχή που έρχεται, δεν θα επιβιώσουν όσοι είχαν δίκιο στα χαρτιά.
Θα επιβιώσουν όσοι έχουν σχέδιο.
Η Ελλάδα δεν καλείται να διαλέξει στρατόπεδο.
Καλείται να ξαναβρεί τον εαυτό της. Γιατί τον έχει χάσει…
Να πάψει να μιλά με ξένες λέξεις για δικά της προβλήματα.
Να δει τον κόσμο όπως αλλάζει και να σταθεί όρθια μέσα σε αυτόν.
Κυρίως αυτό: να σταθεί όρθια σε ένα κόσμο που αλλάζει ραγδαία.
Χρειαζόμαστε σίγουρα μιαν άλλη Ευρώπη…
Όμως αυτό δεν είναι στο χέρι μας.
Πρωτίστως, χρειαζόμαστε μιαν άλλη Ελλάδα
– κι αυτό εξαρτάται απολύτως από μας.
