ΟΠΕΚΕΠΕ: Η κυβέρνηση ανεβάζει τους τόνους για «τελεσίγραφα» και κλειστούς δρόμους, οι αγρότες μιλούν για ασφυξία κόστους και αδικίες στις επιδοτήσεις, ενώ η υπόθεση των παράνομων ενισχύσεων φέρνει νέο γύρο πίεσης για βαθιά αλλαγή στον ΟΠΕΚΕΠΕ.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Το μήνυμα του Μαξίμου προς τους αγρότες ήταν αυτή τη φορά ωμό και χωρίς «μαξιλάρια»: διάλογος δεν γίνεται με τελεσίγραφα, τα μπλόκα δεν υπηρετούν τα αιτήματα αλλά τα υπονομεύουν, και οι κλειστοί δρόμοι στρέφονται αντικειμενικά εναντίον άλλων κοινωνικών ομάδων. Η κυβέρνηση, μέσα από την κυριακάτικη ανάρτηση του πρωθυπουργού, εμφανίζεται «έκπληκτη» από το «όχι» στη συνάντηση και ταυτόχρονα προαναγγέλλει νέα δέσμη μέτρων, “όμως εντός δυνατοτήτων και ευρωπαϊκών κανόνων”.
Η μεγάλη εικόνα: όταν ο δρόμος κλείνει, η κοινωνία διχάζεται
Στην πράξη, αυτό που μετράει δεν είναι μόνο το επικοινωνιακό πλαίσιο. Είναι ότι οι κινητοποιήσεις εξαπλώνονται ταχύτατα και –σύμφωνα με εκτιμήσεις συντονιστικών και τοπικών μπλόκων– τα σημεία παρουσίας σε όλη την Ελλάδα ξεπερνούν πλέον τα 120. Και εδώ αρχίζει το πολιτικό «σχοινί»: από τη μία, μια κυβέρνηση που φοβάται παράλυση της αγοράς στις γιορτές και εικόνες διάλυσης στην περιφέρεια· από την άλλη, παραγωγοί που υποστηρίζουν ότι αν δεν σηκώσουν το κόστος στην επιφάνεια, θα βουλιάξουν «σιωπηλά», χωράφι-χωράφι.
Το σκληρό σημείο είναι αυτό: η κοινωνία δεν ακούει πια απλώς «διεκδικήσεις». Ακούει ταλαιπωρία. Κι όταν η ταλαιπωρία απλώνεται, η υπομονή τελειώνει. Αυτό ακριβώς αξιοποιεί το κυβερνητικό επιχείρημα περί «βάρους απέναντι στην κοινωνία» για όποιον απορρίπτει τη συζήτηση.
Η “κόκκινη γραμμή” της κυβέρνησης: ΟΠΕΚΕΠΕ και ΑΑΔΕ
Στον πυρήνα της ανάρτησης, ο πρωθυπουργός επαναφέρει ως «αδιαπραγμάτευτη» την εξυγίανση του ΟΠΕΚΕΠΕ μέσω ένταξης στην ΑΑΔΕ, παρουσιάζοντάς την ως καταλύτη για να περάσει ο πρωτογενής τομέας σε νέα εποχή: λιγότερα κενά, λιγότερα “παραθυράκια”, περισσότερα χρήματα στους “έντιμους αγρότες”.
Εδώ όμως βρίσκεται και η «αλήθεια που καίει»: όταν επί χρόνια οι παραγωγοί βλέπουν καθυστερήσεις, λάθη, “κοψίματα” και άνιση μεταχείριση, δεν πείθονται εύκολα από διακηρύξεις «εκσυγχρονισμού». Θέλουν χρονοδιάγραμμα, καθαρές δικλείδες και απαντήσεις για το πώς θα προστατευτεί ο πραγματικός αγρότης, όχι απλώς πώς θα κυνηγηθεί ο απατεώνας.
Η υπόθεση των επιδοτήσεων στην Κρήτη: το σκάνδαλο που ρίχνει λάδι στη φωτιά
Και ενώ αυτά συμβαίνουν στους δρόμους, η ειδησεογραφία «χτυπά» αλλού: συλλήψεις στην Κρήτη για παράνομες επιδοτήσεις και μεταγωγή συλληφθέντων στα γραφεία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με την ΕΛ.ΑΣ. να περιγράφει οργανωμένο modus operandi (ψευδείς αιτήσεις, δηλώσεις αγροτεμαχίων χωρίς πραγματική νομή, “εικονικό” ζωικό κεφάλαιο, λογαριασμοί που δεν αντιστοιχούν στους αιτούντες).
Το πολιτικό αποτέλεσμα είναι διπλό:
1. Η κυβέρνηση αποκτά επιχείρημα για «βαθιά τομή» στον μηχανισμό πληρωμών.
2. Οι πραγματικοί παραγωγοί νιώθουν ότι πληρώνουν το μάρμαρο μιας ιστορίας που δεν έγραψαν οι ίδιοι: έλεγχοι, αυστηροποίηση, καχυποψία απέναντι σε όλους.
Τι ζητούν οι αγρότες και τι φοβάται η κυβέρνηση
Από τη μία πλευρά, οι αγρότες επιμένουν ότι η κρίση δεν είναι “επικοινωνιακή”: είναι λογιστική. Καύσιμα, ρεύμα, εφόδια, ζωοτροφές, ζημιές από καιρό, και η αίσθηση ότι η στήριξη δεν «πιάνει» το χωράφι. Από την άλλη, η κυβέρνηση φοβάται ότι αν ανοίξει υπερβολικά τον κορβανά, θα συγκρουστεί με το πλαίσιο της ΚΑΠ και θα χάσει το αφήγημα της δημοσιονομικής σταθερότητας – γι’ αυτό και μιλά για μέτρα από «ανακατανομή αδιάθετων ποσών» και όχι από “λευκή επιταγή”.
Κι εδώ υπάρχει μια τρίτη, πιο άβολη αλήθεια: χωρίς ισχυρή, λειτουργική δημόσια διοίκηση και καθαρούς κανόνες, κάθε πακέτο ενίσχυσης κινδυνεύει να γίνει πυροτέχνημα. Αν δεν δέσει σωστά ο κρίκος ΥΠΑΑΤ–πληρωμές–έλεγχοι, το πολιτικό κόστος θα επιστρέφει ξανά και ξανά, σε κάθε χειμώνα κινητοποιήσεων.
Το επόμενο 48ωρο: σύγκρουση ή «έξοδος κινδύνου»;
Το “κλειδί” είναι αν θα βρεθεί φόρμουλα επανεκκίνησης του διαλόγου χωρίς να χάσει κανείς το κύρος του. Η κυβέρνηση ζητά να σπάσει το μοτίβο «μπλόκο-τελεσίγραφο», οι αγρότες ζητούν απτά μέτρα πριν κατεβάσουν τις μπάρες. Η εμπειρία λέει ότι λύση έρχεται μόνο όταν μπει στο τραπέζι συγκεκριμένο πακέτο, με ρήτρες και ημερομηνίες, και όταν υπάρξει καθαρή θεσμική ομπρέλα για τους κανόνες της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής ώστε να μην καταρρέουν οι δεσμεύσεις «στις Βρυξέλλες».
Το πρόβλημα είναι ότι όσο οι δρόμοι κλείνουν, τόσο η αντιπαράθεση σκληραίνει. Και όσο σκληραίνει, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος να μην κερδίσει κανείς: ούτε ο παραγωγός, ούτε ο καταναλωτής, ούτε η ίδια η περιφέρεια που ζει από την κίνηση, το εμπόριο και την αγορά των γιορτών.
