Η κυβέρνηση μεταφέρει την προστασία και λειτουργία του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτηστο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην εβδομαδιαία ανασκόπησή του.
Ρεπορτάζ: Παντελής Χαριτάκης
Μια απόφαση που, όπως φαίνεται, ξεπερνά την τυπική διοικητική ρύθμιση και αποκτά ισχυρό πολιτικό και θεσμικό συμβολισμό: επαναφέρει στο κράτος τον ρόλο του θεματοφύλακα της εθνικής μνήμης και αποκαθιστά την τάξη μετά από μια περίοδο έντονων εντάσεων στο κέντρο της Αθήνας.
Η πρωτοβουλία έρχεται μετά τη διαμαρτυρία του Πάνου Ρούτσι στο Σύνταγμα, που έθεσε επί τάπητος τα όρια ανάμεσα στην ελευθερία έκφρασης και τον σεβασμό των μνημείων. Ο πρωθυπουργός, στην ανάρτησή του, αναρωτήθηκε αν ένα ιστορικό μνημείο «μπορεί να γίνεται πεδίο εκδηλώσεων άσχετων με την αποστολή του» και απάντησε ξεκάθαρα: «Όχι».
Η νομοθετική ρύθμιση που θα κατατεθεί μέσα στην εβδομάδα προβλέπει ότι η φύλαξη, η συντήρηση και η οργάνωση των τελετών θα υπάγονται αποκλειστικά στο ΥΠΕΘΑ και στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ). Με αυτόν τον τρόπο, η Προεδρική Φρουρά, που ήδη έχει τη στρατιωτική ευθύνη της καθημερινής φρουράς, θα λειτουργεί πλέον εντός ενός καθαρού θεσμικού πλαισίου, χωρίς παρεμβάσεις ή αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων με την Βουλή των Ελλήνων.
Πολιτικός συμβολισμός και “τάξη στο Σύνταγμα”
Η μεταφορά εποπτείας στο ΥΠΕΘΑ θεωρείται από κυβερνητικά στελέχη «συμβολική πράξη αποκατάστασης του κύρους των θεσμών». Το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, σημείο αναφοράς εθνικής τιμής και συλλογικής μνήμης, γίνεται πλέον «απαραβίαστο» σημείο, όπως τονίζεται στο κυβερνητικό υπόμνημα. Η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι «το κράτος δεν υποχωρεί μπροστά σε εικόνες αταξίας ή εκτροπής», χωρίς ωστόσο να περιορίζει τη δημοκρατική έκφραση αλλού.
Το ερώτημα είναι πώς θα εφαρμοστεί αυτή η ρύθμιση στην πράξη. Θα υπάρχουν, όπως αναφέρουν πηγές του Υπουργείου Πολιτισμού, αυστηρά πρωτόκολλα εκδηλώσεων και ξεκάθαρη διαδικασία για κάθε μορφή συγκέντρωσης ή απόδοσης τιμών. Στόχος: να αποφευχθεί το φαινόμενο της “πολλαπλής ευθύνης”, που οδηγούσε σε σύγχυση μεταξύ υπουργείων, Δήμου Αθηναίων και Βουλής.
Το διπλωματικό πλαίσιο του Σαρμ Ελ Σέιχ
Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι θα μεταβεί στο Σαρμ Ελ Σέιχ της Αιγύπτου για να παραστεί στην υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε με διαμεσολάβηση ΗΠΑ και Αιγύπτου, προβλέπει εκεχειρία, ανταλλαγή ομήρων και έναρξη πολιτικής διαδικασίας για τη «βιώσιμη ειρήνη» στη Γάζα.
Η Ελλάδα και η Κύπρος θα είναι παρούσες στην τελετή, ως ένδειξη της σταθερής παρουσίας τους στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως σημειώνει ο Μητσοτάκης, «η Ελλάδα δεν είναι απομονωμένη ούτε μίζερη. Συμμετέχει ενεργά στα γεγονότα που διαμορφώνουν την περιοχή».
Το Υπουργείο Εξωτερικών θεωρεί την παρουσία του Έλληνα πρωθυπουργού «ιστορική», καθώς εντάσσει τη χώρα στο διπλωματικό παιχνίδι της επόμενης μέρας στη Μέση Ανατολή, ενώ επιβεβαιώνει την ισχυρή σχέση Αθήνας – Καΐρου.
Σύμφωνα με αναλύσεις του Reuters και του Al Jazeera, το Σαρμ Ελ Σέιχ θα αποτελέσει την αφετηρία ενός νέου πλαισίου συνεννόησης ανάμεσα σε Ισραήλ, Αίγυπτο, Κύπρο και Ελλάδα. Η παρουσία Μητσοτάκη εκεί, λοιπόν, αποκτά ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.
Οικονομική σταθερότητα και εσωτερικό μήνυμα
Η ανασκόπηση του πρωθυπουργού δεν περιορίστηκε σε θέματα θεσμών και εξωτερικής πολιτικής. Αναφέρθηκε επίσης στην οικονομία, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα «αναπτύσσεται με ρυθμούς υψηλότερους της Ευρωζώνης».
Το προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2026 προβλέπει αύξηση ανάπτυξης στο 2,4%, πτώση ανεργίας και χρέους στο 137,6% του ΑΕΠ – το χαμηλότερο επίπεδο από το 2010. «Η Ελλάδα παύει να είναι η πιο χρεωμένη χώρα της ΕΕ», τόνισε ο πρωθυπουργός, υπενθυμίζοντας τα λόγια του προέδρου της Bundesbank, που χαρακτήρισε τη χώρα «παράδειγμα για τη Γερμανία».
Η κυβέρνηση προβάλλει αυτά τα στοιχεία ως επιβεβαίωση της συνέπειας στην οικονομική της πολιτική. Ωστόσο, η κοινωνική πραγματικότητα θα αποτελέσει το τελικό κριτήριο επιτυχίας: αν η ανάπτυξη αποτυπωθεί στους μισθούς, στην απασχόληση και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Αγροτικές πληρωμές και επιδοτήσεις
Ο πρωθυπουργός έκανε επίσης ειδική αναφορά στις αγροτικές ενισχύσεις, τονίζοντας πως «οι καθυστερήσεις οφείλονται στη μετάβαση σε ένα νέο, διαφανές σύστημα πληρωμών».
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ συνεχίζει την επεξεργασία των αιτήσεων για τη βασική ενίσχυση του 2024, με πληρωμές να αναμένονται μετά τις 20 Οκτωβρίου, ενώ ο ΕΛΓΑ θα καταβάλει αποζημιώσεις για ευλογιά, φερτά υλικά και ζωοτροφές. Το μήνυμα του Μεγάρου Μαξίμου είναι σαφές: «Όχι στην προχειρότητα, ναι στη νομιμότητα και στη στήριξη όσων πραγματικά δικαιούνται τις ενισχύσεις».
Η επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 4ης Αυγούστου υπενθύμιζε πως «τυχόν σφάλματα ή πρόωρες πληρωμές μπορούν να οδηγήσουν σε επιστροφές επιδοτήσεων». Η κυβέρνηση, λοιπόν, κινείται με ταχύτητα αλλά και προσοχή, για να μη χαθούν κοινοτικοί πόροι.
Θεσμική επαναφορά και ευρύτερο αφήγημα
Η επαναφορά της εποπτείας του Αγνώστου Στρατιώτη στο ΥΠΕΘΑ εντάσσεται σε ένα συνολικό αφήγημα «θεσμικής τάξης». Το μήνυμα είναι διπλό:
1. Εσωτερικά, το κράτος επιβεβαιώνει ότι παραμένει θεματοφύλακας της ιστορικής μνήμης και του σεβασμού στους ήρωες.
2. Εξωτερικά, η Ελλάδα παρουσιάζεται ως σταθερή δύναμη στην περιοχή, με λόγο και δράση, από την οικονομία μέχρι τη διεθνή ειρήνη.
Στο Σαρμ Ελ Σέιχ, η εικόνα της Ελλάδας ενισχύεται ως χώρα που «συνδέει» Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Βαλκάνια. Στην Αθήνα, το ίδιο αφήγημα μεταφράζεται σε σεβασμό στους θεσμούς και ενίσχυση της κρατικής λειτουργίας. Δύο παράλληλες κινήσεις, με κοινό παρονομαστή: τη σταθερότητα.
Όπως είπε χαρακτηριστικά κυβερνητική πηγή στο tilegrafimanews.gr, «ο σεβασμός στο παρελθόν είναι θεμέλιο του μέλλοντος – κι αυτό προσπαθεί να αποτυπωθεί τόσο στο μνημείο όσο και στη διεθνή παρουσία της Ελλάδας».
