ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Η νέα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή αρχίζει ήδη να μεταφράζεται σε οικονομικό σοκ για τον αγροτικό κόσμο, καθώς η εκτόξευση των τιμών σε λιπάσματα και καύσιμα απειλεί άμεσα την εαρινή καλλιεργητική περίοδο.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Σύμφωνα με πληροφορίες που επεξεργάζονται υπηρεσίες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το κύμα ανατιμήσεων που πυροδότησε ο πόλεμος στο Ιράν επηρεάζει ήδη τις αγορές αγροτικών εισροών σε όλη την Ευρώπη και δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας για τις σπορές της άνοιξης.
Όπως σημειώνουν αγροοικονομικοί αναλυτές, η κατάσταση αυτή ενδέχεται να αποδειχθεί ακόμη πιο επιβαρυντική για την αγροτική οικονομία από την κρίση που είχε προκαλέσει η σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας, καθώς αυτή τη φορά επηρεάζονται άμεσα οι βασικές πρώτες ύλες για την παραγωγή λιπασμάτων αλλά και η ενεργειακή αγορά.
Σύμφωνα με στοιχεία διεθνών αναλυτών που επικαλείται το Reuters, η παγκόσμια αγορά λιπασμάτων βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης πίεσης, καθώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει διαταράξει κρίσιμες θαλάσσιες μεταφορές πρώτων υλών.
Αναστάτωση στην αγορά αγροτικών εφοδίων
Στην Ελλάδα οι εξελίξεις αυτές προκαλούν ήδη έντονη κινητικότητα στην αγορά αγροτικών εφοδίων. Καταστήματα προμήθειας λιπασμάτων και γεωργικών εφοδίων εμφανίζονται πιο επιφυλακτικά στις παραγγελίες, καθώς πολλοί παραγωγοί δεν έχουν ακόμη εξοφλήσει υποχρεώσεις από προηγούμενες καλλιεργητικές περιόδους.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η άνοδος στις τιμές των εισροών μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, ιδιαίτερα σε καλλιέργειες με υψηλές ανάγκες λίπανσης.
Στο tilegrafimanews.gr μίλησαν ειδικά στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, τα οποία επισημαίνουν ότι οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την εξέλιξη της αγροτικής περιόδου. Όπως αναφέρουν, εάν οι τιμές των λιπασμάτων συνεχίσουν να αυξάνονται, αρκετοί παραγωγοί ενδέχεται να μειώσουν τις εφαρμογές λίπανσης ή ακόμη και να αλλάξουν καλλιέργειες.
Η κατάσταση αυτή δημιουργεί έντονο προβληματισμό στις αγορές αγροτικών προϊόντων και στις υπηρεσίες του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς η αύξηση του κόστους παραγωγής επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα πολλών καλλιεργειών.
Το Στενό του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Ένας από τους βασικούς λόγους της εκρηκτικής αύξησης των τιμών είναι οι εξελίξεις στο Στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου ενέργειας και λιπασμάτων.
Σύμφωνα με αναλύσεις που δημοσίευσε το BBC, το κλείσιμο των θαλάσσιων οδών έχει ήδη επηρεάσει την παραγωγή και διανομή βασικών αγροτικών πρώτων υλών.
Οι τιμές της ουρίας, ενός από τα βασικά αζωτούχα λιπάσματα, αυξήθηκαν μέσα σε λίγες ημέρες από περίπου 516 δολάρια τον τόνο σε πάνω από 680 δολάρια σε μεγάλα εμπορικά κέντρα εισαγωγών.
Αναλυτές της αγοράς προειδοποιούν ότι εάν η κρίση συνεχιστεί, οι τιμές ενδέχεται να επιστρέψουν στα επίπεδα του 2022, όταν η σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας είχε οδηγήσει σε ιστορικά υψηλά κόστη παραγωγής για τους αγρότες.
Επιπτώσεις στις καλλιεργητικές επιλογές
Η αύξηση του κόστους λιπασμάτων επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις των παραγωγών σχετικά με τις καλλιέργειες που θα επιλέξουν.
Αγροοικονομολόγοι του USDA εκτιμούν ότι αρκετοί παραγωγοί ενδέχεται να περιορίσουν καλλιέργειες όπως το καλαμπόκι, το οποίο απαιτεί υψηλές ποσότητες αζωτούχων λιπασμάτων.
Αντίστοιχα, ενδέχεται να αυξηθούν οι καλλιέργειες με χαμηλότερες ανάγκες σε λίπανση ή να μειωθούν οι δόσεις λιπασμάτων που εφαρμόζονται στα χωράφια.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επηρεάσει την παγκόσμια παραγωγή σιτηρών και να δημιουργήσει νέα κύματα αστάθειας στις αγορές τροφίμων.
Πόρισμα ΝΔ για ΟΠΕΚΕΠΕ: Δεν στοιχειοθετούνται ποινικές ευθύνες για Βορίδη και Αυγενάκη
Καθυστερήσεις στις πληρωμές ενισχύσεων
Την ίδια στιγμή, οι αγρότες στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωποι και με καθυστερήσεις στις πληρωμές των κοινοτικών ενισχύσεων.
Πηγές που γνωρίζουν τη διαδικασία των ελέγχων αναφέρουν ότι προβλήματα επικοινωνίας μεταξύ της ΑΑΔΕ και των υπηρεσιών που διαχειρίζονται τις αγροτικές πληρωμές έχουν δημιουργήσει νέο κύκλο καθυστερήσεων.
Οι διαδικασίες ελέγχου των δηλώσεων ΟΣΔΕ συνεχίζονται, ενώ κρίσιμη θεωρείται η διαδικασία γεωχωρικών ελέγχων που πραγματοποιείται μέσω της εφαρμογής Agrisnap-GR.
Σύμφωνα με στελέχη της ΑΑΔΕ, η ολοκλήρωση των ελέγχων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εκταμίευση των ενισχύσεων.
Οι πληρωμές που αναμένονται αφορούν:
• συνδεδεμένες ενισχύσεις για σιτάρι και κριθάρι
• ειδική ενίσχυση βάμβακος περίπου 180 εκατ. ευρώ
• υπόλοιπα βασικής και αναδιανεμητικής ενίσχυσης
• ενισχύσεις για νέους αγρότες
Ωστόσο παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι πληρωμές ενδέχεται να μετατεθούν μετά το Πάσχα.
Η κρίση κόστους παραγωγής
Η εκτίναξη του κόστους παραγωγής αποτελεί πλέον το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον αγροτικό τομέα.
Τα λιπάσματα μπορούν να καλύπτουν έως και το 50% του συνολικού κόστους καλλιέργειας, ιδιαίτερα σε καλλιέργειες σιτηρών και βαμβακιού.
Αγροτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι εάν η κατάσταση παραμείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενδέχεται να υπάρξουν:
• μειωμένες σπορές σε βασικές καλλιέργειες
• χαμηλότερες αποδόσεις λόγω μειωμένης λίπανσης
• αυξήσεις στις τιμές τροφίμων
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ήδη ανησυχία σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπου οι αγρότες αντιμετωπίζουν συνδυασμό υψηλού κόστους και χαμηλών τιμών προϊόντων.
Οι τελευταίες αγροτικές ειδήσεις
Οι σημαντικότερες εξελίξεις που απασχολούν αυτή τη στιγμή τον αγροτικό κόσμο είναι οι εξής:
• Εκτόξευση των τιμών λιπασμάτων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή
• Άνοδος του πετρελαίου που αυξάνει το κόστος παραγωγής
• Κίνδυνος μείωσης των εαρινών σπορών σε πολλές χώρες
• Καθυστερήσεις στις πληρωμές αγροτικών ενισχύσεων στην Ελλάδα
• Ελέγχοι στις δηλώσεις ΟΣΔΕ και διασταυρώσεις στοιχείων
• Πιθανές αλλαγές στις καλλιέργειες λόγω αυξημένου κόστους
Οι εξελίξεις αυτές δείχνουν ότι η παγκόσμια αγροτική οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, με τις επόμενες εβδομάδες να θεωρούνται καθοριστικές τόσο για την πορεία των καλλιεργειών όσο και για την ισορροπία των αγορών τροφίμων.
