ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΝΕΑ: Σε τροχιά πληρωμών μπαίνουν τα Σχέδια Βελτίωσης, καθώς στη «Διαύγεια» δημοσιεύονται σταδιακά οι αποφάσεις ανά Περιφέρεια για έργα που περνούν στη «Γέφυρα» της νέας ΚΑΠ 2023–2027.
Ρεπορτάζ: Γιώργος Θεοχάρης
Διαβάστε όλες τις ειδήσεις από το tilegrafimanews.gr
News: Η μεταφορά αυτή επιτρέπει τη συνέχιση της χρηματοδότησης και ανοίγει τον δρόμο για εκταμιεύσεις ύψους περίπου 65 εκατ. ευρώ πριν το Πάσχα, κυρίως για φακέλους που είχαν υποβάλει αίτημα πληρωμής έως 15 Οκτωβρίου 2025.
Η διαδικασία εντάσσεται στο πλαίσιο της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και υλοποιείται μέσω των Περιφερειών και της νέας Αρχής Πληρωμών. Στην πράξη, τα έργα που δεν πρόλαβαν να εξοφληθούν στο προηγούμενο ΠΑΑ «γεφυρώνονται» στον νέο προϋπολογισμό, ώστε να μην τιναχθούν στον αέρα επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, αρδευτικά, αποθήκες και εγκαταστάσεις.
Τα ποσά ανά Περιφέρεια – Ποιοι πληρώνονται
Από τις πρώτες 10 Περιφέρειες που ανάρτησαν αποφάσεις στη «Διαύγεια», ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων που συνεχίζουν τη χρηματοδότησή τους ξεπερνά τα 65 εκατ. ευρώ. Η Κρήτη, η Κεντρική Μακεδονία και η Θεσσαλία συγκεντρώνουν τα μεγαλύτερα ποσά, ενώ ακολουθούν Ήπειρος, Βόρειο και Νότιο Αιγαίο, Δυτική και Ανατολική Μακεδονία – Θράκη.
Για όσους δεν είχαν υποβάλει αίτημα πληρωμής, ως νέα καταληκτική ημερομηνία ορίζεται η 30ή Σεπτεμβρίου 2026, ενώ η εκκαθάριση της δημόσιας δαπάνης πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως 15 Δεκεμβρίου 2026. Στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων επισημαίνουν ότι χωρίς τη «γέφυρα» τα έργα θα έμεναν μετέωρα, με σοβαρό αντίκτυπο στη ρευστότητα των εκμεταλλεύσεων.
Παράλληλα, για τη β’ δόση των Νέων Αγροτών (αποφάσεις ένταξης 2022–2023) έχουν δεσμευτεί 122 εκατ. ευρώ από 9 Περιφέρειες. Ωστόσο, το πληροφοριακό σύστημα δεν έχει ανοίξει για την υποβολή αιτημάτων πληρωμής, παρότι η κανονική ημερομηνία έναρξης θα έπρεπε να είναι η 1η Ιανουαρίου 2026. Το χρονοδιάγραμμα παραμένει ασαφές.
Monitoring 2025: Ασφυκτική προθεσμία και πλημμύρες
Την ίδια ώρα, «καίει» το ζήτημα των διορθώσεων στο monitoring για την ΕΑΕ 2025. Η προθεσμία 18–27 Φεβρουαρίου που έδωσε η ΑΑΔΕ για τα «κιτρινισμένα» αγροτεμάχια (εύρημα 80100) θεωρείται από πολλούς ανεπαρκής. Οι παραγωγοί πρέπει να μπουν στην καρτέλα τους, να εντοπίσουν τα ευρήματα, να τροποποιήσουν –όπου απαιτείται– τη δήλωση ΟΣΔΕ μέσω ΚΥΔ και να ανεβάσουν δύο φωτογραφίες με γεωσήμανση μέσω της εφαρμογής Agrisnap-GR.
Το πρόβλημα είναι ότι σε περιοχές όπως ο Έβρος, αλλά και στη Δυτική Μακεδονία, οι συνεχείς νεροποντές έχουν πλημμυρίσει χιλιάδες στρέμματα, καθιστώντας αδύνατη την πρόσβαση για λήψη φωτογραφιών. Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας έχει θέσει περιοχές σε καθεστώς κινητοποίησης «Red Code», ενώ ο Δήμος Ορεστιάδας τελεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Αγροτικοί συνεταιρισμοί ζητούν παράταση τουλάχιστον 7–10 εργάσιμων ημερών.
Σύμφωνα με συμβούλους ΚΥΔ, για περιπτώσεις «ετερογένειας» δεν αρκεί μόνο η φωτογραφία, αλλά απαιτείται πρώτα διόρθωση της δήλωσης. Σε κοφτολίβαδα ή αγρανάπαυση θα γίνει συνδυαστικός έλεγχος με δορυφορικά δεδομένα όλου του 2025. Σε άλλες περιπτώσεις τίθεται ζήτημα τεκμηρίωσης: πώς αποδεικνύεται μια σπορά σιταριού του φθινοπώρου 2024 ή βαμβακιού της άνοιξης 2025 όταν ο κύκλος έχει ολοκληρωθεί;
Ο κίνδυνος για βασική, αναδιανεμητική και συνδεδεμένες
Το monitoring δεν είναι τυπική διαδικασία. Αν τα ευρήματα δεν διορθωθούν εγκαίρως, κινδυνεύουν να «παγώσουν» υπόλοιπα βασικής και αναδιανεμητικής ενίσχυσης 2025, αλλά και οι συνδεδεμένες του προηγούμενου έτους. Αγροτικοί φορείς εκτιμούν ότι έως 100.000 δικαιούχοι επηρεάζονται άμεσα, με εκκρεμότητες που ξεπερνούν τα 112 εκατ. ευρώ μόνο για το τσεκ.
Η νέα Αρχή Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ), που αντικαθιστά τον ΟΠΕΚΕΠΕ, καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην αυστηρότητα των διασταυρωτικών ελέγχων και στη ρεαλιστική αντιμετώπιση έκτακτων φαινομένων. Πηγές με γνώση των διαδικασιών επισημαίνουν ότι αν ανοίξει το νέο ΟΣΔΕ στο τέλος Μαρτίου, ενδέχεται να μην επιτρέπονται διορθώσεις στα περσινά για να αποφευχθούν αλληλοεπικαλύψεις, μεταθέτοντας πληρωμές για Ιούνιο.
Επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της ΚΑΠ
Τα ποσά που «βαραίνουν» τον τρέχοντα προϋπολογισμό της ΚΑΠ –65 εκατ. για Σχέδια Βελτίωσης και 122 εκατ. για Νέους Αγρότες– αφαιρούν πόρους από νέες προσκλήσεις παρεμβάσεων. Ωστόσο, η μη γεφύρωση θα οδηγούσε σε απένταξη έργων και απώλεια κοινοτικών πόρων.
Στελέχη του αγροτικού χώρου σημειώνουν ότι η βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων εξαρτάται πλέον από τη συνέπεια στις πληρωμές και τη μείωση της γραφειοκρατίας. Με τις τιμές εισροών να παραμένουν υψηλές και τις αγορές ασταθείς, κάθε καθυστέρηση λειτουργεί σωρευτικά.
Το στοίχημα των επόμενων εβδομάδων
Οι επόμενες εβδομάδες είναι κρίσιμες: από τη μία, να ολοκληρωθούν οι «γέφυρες» και να εκταμιευθούν τα 65 εκατ. ευρώ πριν το Πάσχα· από την άλλη, να δοθεί ρεαλιστική λύση στο monitoring, ώστε να μην χαθούν βασική, αναδιανεμητική και συνδεδεμένες.
Το μήνυμα από τον αγροτικό κόσμο είναι σαφές: ναι στους ελέγχους, αλλά με χρονικά περιθώρια που λαμβάνουν υπόψη τις καιρικές συνθήκες και τις τεχνικές δυσκολίες. Διαφορετικά, ο κίνδυνος μεταφοράς πληρωμών για το καλοκαίρι θα εντείνει την ασφυξία ρευστότητας στον πρωτογενή τομέα.
